logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Prof.Dr. Yusuf AKCAN            

Güncelleme: 14.10.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Karaciðer boyutunda normal üst sýnýr 14 cm dir. Bunun üstüne hepatomegali denir. Karaciðerin muayenede ele geliyor olmasý karaciðerin mutlaka büyük olduðu anlamýna gelmez.  Akciðer sorunlarý nedeni ile karaciðer aþaðý itilebilir ve bu durumda büyümüþ zannedilebilir.

  •  Hepatomegali olmadan karaciðerin palpe edildiði durumlar þunlardýr.
  •  Sað diyaframýn aþaðý doðru yer deðiþtirdiði haller (amfizem, astým)
  •  Subdiyafragmatik lezyonlar (abse)
  •  Riedel lobu (sað lobun inguinal bölgeye kadar uzandýðý karaciðerin konjenital anomalisi)
  •  Astenik veya karýn kaslarý zayýf kiþiler
  •  Karaciðer derin soluk almada 1-3 cm aþaðý inebilir.
  •  Safra kesesi, kolon kanseri yada ele gelen fekal (gaita) kitle hepatomegali ile karýþabilir.

Dolayýsýyla Hepatomegali radyolojik inceleme ile doðrulanmalýdýr

x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

Konjestif hepatomegaliler (karaciðer içinde kanýn göllenmesine sebep olan durumlar)
  • Sað kalp yetersizliði
  • Budd-Chiari sendromu (hepatik ven trombozu)
  • Konstriktif perikardit
  • Trikuspit yetersizliði
  • Hepatik venüllerin týkayýcý hastalýðý (venooclusive disease)
Safra yollarýnda týkanma
  • Koledokta (Ana safra kanalý) darlýk, taþ, tümör vs
  • Ýnflamatuar bozukluklar
Yerel enfeksiyonlar
  •  amibik veya pyojenik abseler
Diffüz enfeksiyonlar
  •  viral hepatit,
  •  tbc , brucelloz, histoplazmoziz
  •  Tifo
  •  Sepsis
  •  Ýnfeksiyoz mononucleosis
  •  Sýtma, þistozomiasis, kala azar
  • Siroz (geç dönemde karaciðer küçülür)
Ýnfiltratif hepatomegaliler (deðiþik hücrelerce veya organik maddelerce karaciðerin içten içe iþgali)
  • Kemik iliði ve retiküloendotelial hücreler
  • Ekstramedüller hematopoez
  • Lösemi,
  • lenfoma
  • Yað
  • Karaciðer yaðlanmasý (steatohepatit, alkol- diyabet-toksinlere baðlý)
  • Lipoidozlar
  • Amiloidoz
  • Hemokromatozis
  • Granülomatöz hastalýk (tüberküloz, sarkoidoz)
Neoplazik (Kanserle ilgili) Hepatomegaliler
  • Primer(karaciðerin kendinden kaynaklanan)
  • Metastatik(Baþka organlardan yayýlýp gelen kanserler)
Kistik (içi sývý dolu keseciklerle giden) Hepatomegaliler
  • Kist hidatik (Köpek veya benzeri yabani vahþi hayvanlarýn dýþkýsýndan bulaþýr) dýþkýlarýnan bulaþýr
  • Polikistik hastalýk


x


Yakınmalar

Karaciðer büyümesi ani olduðunda sað üst kadaranda þiddetli ve sürekli bir aðrý olabilir. yavaþ geliþen büyümelerde sað üst kadranda dolgunluk hissi þeklinde bir his verebilir.
Büyüme sebebi primer veya sekonder malign bir olaya sekonder olursa bu durumda daha keskin ve dalgalanma gösteren aðrýlar olabilir.
Hepatomegaliye sebep olan sebebin kendi bulgularý da görülecektir.  Örneðin lenfomalarda gece terlemesi, halsizlik, ondülan ateþ gibi.


fizik_muayene
Karaciðerin ele gelmesi ve ele gelirken aþaðýdaki bazý özellikleri önemlidir.
–Hassasiyet
–Düzenlilik
–Kývamý
–Keskinliði

Özellikler hakkýnda bazý detay noktalar:
Hassas olmasý -- inflamasyon , hepatit
kenar künt olmasý -- konjesyon (kalp yetmezliði)
Karaciðerde pulsasyon -- Hepatojugular reflü, Triküspid yetmezliðinde pozitif, Budd chiari sendromunda (-) dir
Karaciðerin venöz konjesyonu -- Aðrýlý, yumuþak ve düzgün yüzeyli olurlar
Enfeksiyon hastalýklarýnda-- KC aðrýlý veya aðrýsýz, yumuþak veya sert olabilir. Sistemik infeksiyonun parçasý olduðunda diðer bulgulara dikkat edilmelidir. Viral markerlar, seroloji, ve kültürler faydalýdýr.
Ýnfiltratif hastalýklar -Hücresel boyutda karaciðerin dokusunun iþgale uðramasý
Kc büyük orta sert veya sert ve genelde aðrýsýzdýrlar
Birikebilen Maddeler: glikojen, lipid, galaktoz, amiloid, demir, bakýr
Hücreler:lösemi, lenfoma, myeloproliferatif hastalýklar sarkoidoz
Kenar sert -sirotik karaciðer
Aðrýsýz büyük safra kesesi-- pankreas baþý ca ve kronik pankreatitde olabilir ikter ön plandadýr
Kaya sertliðinde- karaciðer kanseri
En çok büyüten hastalýklar-- karsinom, yaðlý infiltrasyon, konjestif kalp yetmezliði, hodgkin hastalýðý, amiloidoz
KC boyutlarýnýn hýzla azalmasý --konjestif kalp yetersizliði, masif hepatik nekroz
Frotman (karaciðer üstünde sürtünme sesi) yeni yapýlan biyopsi, tümör, perihepatit
Venöz hum -- portal hipertansiyon
Arteryel üfürüm -- Hepatosellüler karsinom (primer karaciðer kanseri)

x


Laboratuvar testleri

Hepatomegalide taný için gerekli laboratuar tetkikleri
  • Kan sayýmý (anemi MPD sýtma)
  • Transaminazlar (ALT, AST, ALP, GGT)
  • Albumin
  • Protrombin zamaný
  • LDH (hemoliz?)
  • AFP
  • AKÞ, lipid profili
  • Bilirübin
  • Cu, seruloplazmin
  • Fe, transferin
  • Serolojik Testler: (Gruber vidal, Wright, antiHAV IgM, HbsAg, AntiHBc Ig M, HBV-DNA; anti HCV; HCV-RNA, otoantikorlar, EBV serolojisi)
  • PA akciðer grafi (tbc ve konjestif kalp yetersizliði)
  • PPD (tüberküloz cilt testi)
  • Kemik iliði aspirasyon ve biyopsisi. Bazý kan hastalýklarý karaciðeri büyütebilir. Bu kan hastalýklarý kemik iliði örneðinin incelenmesi ile tanýsý konabilir. biyopside (lösemi, lenfoma, myeloproliferatif hastalýklar) ve kültürde (tbc, bru, histoplasmoziz) gibi hastalýklarýn tanýsý konabilir.
  • Karaciðerbiopsisi- karaciðer hastalýðý alýnan parçadan mikroskopla incelenerek, sebebi araþtýrýlýr.
  • Görüntüleme yöntemleri (U/S, karaciðer ve safra yollarý sintigrafisi, CT, MRI)
  • Laparoskopi- Karýn içini ince metal çubuklarla girerek gözle incelemek. Bu çubuklarrýn ucunda görmeyi saðlayan kamera sistemi olur.
  • Özofagoskopi- özofagusta (yemek borusunda) siroza ilerlemiþ karaciðer hastalýklarýnda varisler oluþur. Bu varislerin görülmesi siroz þüphesini artýrýr.


x


Medikal tedaviler

Tüm bu testlerle taný konduðunda karaciðer büyümesi sebebe göre tedavi edilir.

x


Giriþ

Karaciðer boyutunda normal üst sýnýr 14 cm dir. Bunun üstüne hepatomegali denir. Karaciðerin muayenede ele geliyor olmasý karaciðerin mutlaka büyük olduðu anlamýna gelmez.  Akciðer sorunlarý nedeni ile karaciðer aþaðý itilebilir ve bu durumda büyümüþ zannedilebilir.

  •  Hepatomegali olmadan karaciðerin palpe edildiði durumlar þunlardýr.
  •  Sað diyaframýn aþaðý doðru yer deðiþtirdiði haller (amfizem, astým)
  •  Subdiyafragmatik lezyonlar (abse)
  •  Riedel lobu (sað lobun inguinal bölgeye kadar uzandýðý karaciðerin konjenital anomalisi)
  •  Astenik veya karýn kaslarý zayýf kiþiler
  •  Karaciðer derin soluk almada 1-3 cm aþaðý inebilir.
  •  Safra kesesi, kolon kanseri yada ele gelen fekal (gaita) kitle hepatomegali ile karýþabilir.

Dolayýsýyla Hepatomegali radyolojik inceleme ile doðrulanmalýdýr

Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Konjestif hepatomegaliler (karaciðer içinde kanýn göllenmesine sebep olan durumlar)
  • Sað kalp yetersizliði
  • Budd-Chiari sendromu (hepatik ven trombozu)
  • Konstriktif perikardit
  • Trikuspit yetersizliði
  • Hepatik venüllerin týkayýcý hastalýðý (venooclusive disease)
Safra yollarýnda týkanma
  • Koledokta (Ana safra kanalý) darlýk, taþ, tümör vs
  • Ýnflamatuar bozukluklar
Yerel enfeksiyonlar
  •  amibik veya pyojenik abseler
Diffüz enfeksiyonlar
  •  viral hepatit,
  •  tbc , brucelloz, histoplazmoziz
  •  Tifo
  •  Sepsis
  •  Ýnfeksiyoz mononucleosis
  •  Sýtma, þistozomiasis, kala azar
  • Siroz (geç dönemde karaciðer küçülür)
Ýnfiltratif hepatomegaliler (deðiþik hücrelerce veya organik maddelerce karaciðerin içten içe iþgali)
  • Kemik iliði ve retiküloendotelial hücreler
  • Ekstramedüller hematopoez
  • Lösemi,
  • lenfoma
  • Yað
  • Karaciðer yaðlanmasý (steatohepatit, alkol- diyabet-toksinlere baðlý)
  • Lipoidozlar
  • Amiloidoz
  • Hemokromatozis
  • Granülomatöz hastalýk (tüberküloz, sarkoidoz)
Neoplazik (Kanserle ilgili) Hepatomegaliler
  • Primer(karaciðerin kendinden kaynaklanan)
  • Metastatik(Baþka organlardan yayýlýp gelen kanserler)
Kistik (içi sývý dolu keseciklerle giden) Hepatomegaliler
  • Kist hidatik (Köpek veya benzeri yabani vahþi hayvanlarýn dýþkýsýndan bulaþýr) dýþkýlarýnan bulaþýr
  • Polikistik hastalýk


Semptom ve Yakýnmalar
Karaciðer büyümesi ani olduðunda sað üst kadaranda þiddetli ve sürekli bir aðrý olabilir. yavaþ geliþen büyümelerde sað üst kadranda dolgunluk hissi þeklinde bir his verebilir.
Büyüme sebebi primer veya sekonder malign bir olaya sekonder olursa bu durumda daha keskin ve dalgalanma gösteren aðrýlar olabilir.
Hepatomegaliye sebep olan sebebin kendi bulgularý da görülecektir.  Örneðin lenfomalarda gece terlemesi, halsizlik, ondülan ateþ gibi.

Fizik Muayene Bulgularý
Karaciðerin ele gelmesi ve ele gelirken aþaðýdaki bazý özellikleri önemlidir.
–Hassasiyet
–Düzenlilik
–Kývamý
–Keskinliði

Özellikler hakkýnda bazý detay noktalar:
Hassas olmasý -- inflamasyon , hepatit
kenar künt olmasý -- konjesyon (kalp yetmezliði)
Karaciðerde pulsasyon -- Hepatojugular reflü, Triküspid yetmezliðinde pozitif, Budd chiari sendromunda (-) dir
Karaciðerin venöz konjesyonu -- Aðrýlý, yumuþak ve düzgün yüzeyli olurlar
Enfeksiyon hastalýklarýnda-- KC aðrýlý veya aðrýsýz, yumuþak veya sert olabilir. Sistemik infeksiyonun parçasý olduðunda diðer bulgulara dikkat edilmelidir. Viral markerlar, seroloji, ve kültürler faydalýdýr.
Ýnfiltratif hastalýklar -Hücresel boyutda karaciðerin dokusunun iþgale uðramasý
Kc büyük orta sert veya sert ve genelde aðrýsýzdýrlar
Birikebilen Maddeler: glikojen, lipid, galaktoz, amiloid, demir, bakýr
Hücreler:lösemi, lenfoma, myeloproliferatif hastalýklar sarkoidoz
Kenar sert -sirotik karaciðer
Aðrýsýz büyük safra kesesi-- pankreas baþý ca ve kronik pankreatitde olabilir ikter ön plandadýr
Kaya sertliðinde- karaciðer kanseri
En çok büyüten hastalýklar-- karsinom, yaðlý infiltrasyon, konjestif kalp yetmezliði, hodgkin hastalýðý, amiloidoz
KC boyutlarýnýn hýzla azalmasý --konjestif kalp yetersizliði, masif hepatik nekroz
Frotman (karaciðer üstünde sürtünme sesi) yeni yapýlan biyopsi, tümör, perihepatit
Venöz hum -- portal hipertansiyon
Arteryel üfürüm -- Hepatosellüler karsinom (primer karaciðer kanseri)

Laboratuvar testleri, özel testler
Hepatomegalide taný için gerekli laboratuar tetkikleri
  • Kan sayýmý (anemi MPD sýtma)
  • Transaminazlar (ALT, AST, ALP, GGT)
  • Albumin
  • Protrombin zamaný
  • LDH (hemoliz?)
  • AFP
  • AKÞ, lipid profili
  • Bilirübin
  • Cu, seruloplazmin
  • Fe, transferin
  • Serolojik Testler: (Gruber vidal, Wright, antiHAV IgM, HbsAg, AntiHBc Ig M, HBV-DNA; anti HCV; HCV-RNA, otoantikorlar, EBV serolojisi)
  • PA akciðer grafi (tbc ve konjestif kalp yetersizliði)
  • PPD (tüberküloz cilt testi)
  • Kemik iliði aspirasyon ve biyopsisi. Bazý kan hastalýklarý karaciðeri büyütebilir. Bu kan hastalýklarý kemik iliði örneðinin incelenmesi ile tanýsý konabilir. biyopside (lösemi, lenfoma, myeloproliferatif hastalýklar) ve kültürde (tbc, bru, histoplasmoziz) gibi hastalýklarýn tanýsý konabilir.
  • Karaciðerbiopsisi- karaciðer hastalýðý alýnan parçadan mikroskopla incelenerek, sebebi araþtýrýlýr.
  • Görüntüleme yöntemleri (U/S, karaciðer ve safra yollarý sintigrafisi, CT, MRI)
  • Laparoskopi- Karýn içini ince metal çubuklarla girerek gözle incelemek. Bu çubuklarrýn ucunda görmeyi saðlayan kamera sistemi olur.
  • Özofagoskopi- özofagusta (yemek borusunda) siroza ilerlemiþ karaciðer hastalýklarýnda varisler oluþur. Bu varislerin görülmesi siroz þüphesini artýrýr.


Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Tüm bu testlerle taný konduðunda karaciðer büyümesi sebebe göre tedavi edilir.

Ýlgili Kelimeler Listesi: karaciðer büyümesi, aðrýlý karaciðer büyümesi, karaciðerin ele gelmesi, kosta altýnda karaciðerin ele gelmesi, karaciðer boyutunda artma, karaciðerde kitle, karaciðer testleri, Hepatomegali, splenomegali, siroz, hepatit B, hepatit C, karaciðer enzim yükse

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


Bu Soru 261506 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER