 |
| |
Trabzon İmperial Hastanesi Üroloji Uzmanı Opr. Dr. Ekrem Sağlam,
erkekler arasında prostat kanserinin, kanser ölümlerinde akciğer
kanserinden sonra ikinci sırada yer aldığını belirterek 50 yaş altı
erkeklerde daha seyrek görülürken 60 yaş üzerinde belirgin derecede
artar dedi.
Dünyadaki toplumların yaşlanmaya eğilimli
olduğundan 20 yıl içersinde bu hastalıkta artış olacağını tahmin
ettiklerini ifade eden Dr. Sağlam, Prostat kanseri
gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, orta yaş veya üzeri erkekleri
etkileyen en yaygın kanserlerdir. Erkekler arasındaki kanser
ölümlerinde akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Batı ülkelerinde, yaşam boyunca mikroskobik prostat kanseri gelişme
riskinin yüzde 30 olduğu tahmin edilmektedir. Ancak bu kanserlerin pek
çoğu yavaş geliştiğinden hastalıklı bir şekilde kliniğe başvurma oranı
yüzde 10, ölüm oranı ise yüzde 3’dür. Son yıllarda ise bütün dünyada
yaygın olarak bu durumda istikrarlı bir artış söz konusudur. Ayrıca
prostat kanseri 50 yaş üzerinin etkileyen başlıca hastalık olduğundan,
dünyadaki toplumun yaşlanmaya eğilimli olduğu da düşünülünce önümüzdeki
son 20 yıl içersinde hastalıkta bir artış olacağı tahmin edilmektedir diye konuştu.
Amerika Birleşik Devletlerinde prostat
kanserinden ölüm oranlarının düşmeye başladığını kaydeden Dr. Ekrem
Sağlam Bu düşüş erken tanı çabalarına bağlanmaktadır. Prostat kanseri
yüksek görülmesine rağmen hastalığın temel nedenleri nispeten az
bilinmektedir. Bunlardan yaşlanma prostat kanserini etkileyen en önemli
faktördür. 50 yaş altı erkeklerde daha seyrek görülürken 60 yaş
üzerinde belirgin derecede artar. Ancak bunların bir kısmı ilerlemeden
kalabilir. Prostat kanseri coğrafi ve etnik açıdan da önemli
farklılıklar gösterir. Amerikanın kuzeyi ve kuzey Avrupada fazlayken,
Uzakdoğu ülkelerinde ise düşük seviyededir. ABD’de siyah ırkta
beyazlara göre hem daha yüksek oranda hem de erken yaşlarda
görülmektedir. Çin ve Japon toplumlarında ise düşük seviyededir. Erken
yaşta prostat kanseri tanısı almış kişilerin birinci derece
yakınlarında kanser gelişme riski 2-3 kat artar. Ayrıca tanı alan kişi
sayısı arttıkça riskte artmaktadır şeklinde konuştu.
BESLENME ALIŞKANLIĞI PROSTAT KANSERİ RİSKİNİ ETKİLİYOR
Dr. Sağlam, beslenmenin prostat kanser riskiyle ilişkili olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:
Beslenme
şekli doymuş yağlar yada kırmızı et ile olan kişilerde prostat kanseri
arasında yakın bir ilişki vardır. Bu dolaşımdaki beta karoten düzeyinin
düşmesine neden olan A vitamini emiliminin azalmasına veya serbest
radikallerin üretimi ile ilişkilidir. Prostat kanserinin az görüldüğü
Asya ülkelerinde öğünlerde yüksek A vitamini içeriği olduğu ve kanser
önleyici olabilen fitoöstrojenlerin bolca tüketildiği bilinmektedir.
Son zamanlarda ise bu ülkelerde artmakta olan prostat kanseri ise
beslenme şeklinin batı toplumlarına kaymasıyla açıklanmaktadır. Son
zamanlarda bir antioksidan olan E vitamini ve Selenyumun düzenli
kullanılmasının prostat kanserini önleyebileceği bildirilmektedir.
Domateste bulunan likopenlerin de bu hastalıkta önleyici bir etkiye
sahip olduğu bilinmektedir. Endüstriyel kimyasallara bağlı çeşitli
çevresel faktörler potansiyel prostat kanseri olarak tanımlanmaktadır.
Kadmium içeren merkezlerde ve nükleer güç merkezlerinde çalışanlarda
prostat kanseri riskinin yüksek olduğu gösterilmiştir. Prostat kanseri
son 15 yıl içersinde gittikçe artan sıklıkta erken evrelerde
saptanmaktadır. Genel olarak kilo kaybı, kemik ağrısı, yorgunlu ve
idrar yapma güçlükleri olan hastalar lokal ilerlemiş veya kemik
yayılımları olan hastalardır. Ancak hastalık giderek artan sıklıkla
daha genç ve şikayeti olmayan hastalarda henüz ilerlemeksizin tespit
edilmektedir. Prostata sınırlı kanserlerin hiç şikayetleri
olmayabileceği gibi zayıf idrar yapma, bekleme, idrar kalmış hissi, sık
sık ve acil idrara gitme, idrar kaçırma gibi şikayetleri olabilir.
Prostatın dışında taşmış hastalıkta ise idrarda kan, yanma hissi,
prostat bölgesinde ağrı, cinsel yönden düşüklük hissi, idrar kaçırma,
böbrek yetmezliği şikayetleri, meninin kanlı gelmesi gibi şikayetler
görülebilir. Prostat kanseri ne kadar erken teşhis edilirse tedavi ya
da kanserdeki ilerlemenin durdurulması o kadar elverişli olur. Ürolojik
muayene ve prostat spesifik antijen (PSA) hekimi yönlendirilebilecek en
önemli iki materyaldır. Prostat kanseri korkulu bir rüya gibi görünse
de erken teşhis ve etkili tedavi yöntemleri ile artık kontrol
edilebilir hal almaktadır.
|
|
|
