 |
| |
Çocuklarda görülen kanser hastalıklarında ilk sırada gelen lösemiye
çevresel etkiler, radyasyon, sigara, zirai ilaçlar, saç boyaları, virüs
gibi birçok etkenin yol
açabildiği bildirildi.
Selçuk
Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Hemotoloji Anabilim Dalı Başkanı
Prof. Dr. Ümran Çalışkan, löseminin bir kemik iliği kanseri olduğunu,
genelde kan kanseri olarak bilindiğini söyledi.
Kanserin, bir
hücrenin sonsuz çoğalması olarak tanımlanabileceğini ifade eden
Çalışkan, kanserli hücrelerin sonsuz çoğalma potansiyeline sahip
olduğunu, bu çoğalma ile bulunduğu yerin işleyişini, hatta vücudun
tamamını etkileyebildiğini bildirdi.
Kemik iliğinin kan hücrelerini yapan bir fabrika olduğunu dile getiren Çalışkan, şunları kaydetti:
Kemik
iliğinde oluşan kanser yüzünden kana sürekli kanserli hücre verilmeye
başlanır. Alyuvarlar diğer hücre ve organlara oksijen taşıyor.
Lökositler
bağışıklık sistemini sağlıyor. Trombositler ise pıhtılaşmada rol
alıyor. Şimdi kemik iliği bu hücreleri sağlıklı üretemediğinde diğer
hücreler oksijen alamıyor, küçük bir kanama durdurulamıyor, iç
kanamalar artabiliyor ve en önemlisi vücudun bağışıklık sistemi adeta
çöküyor. Yani lösemi hastası enfeksiyon hastalıklarına açık hedef
haline geliyor.
Çalışkan, 1 milimetre küp kanda 3,5-5 milyon
alyuvar, 5 - 10 bin lökosit, 200 - 400 bin trombosit dolaştığını
belirterek, bu yüzden kemik iliği kanserinin vücudun yapısını alt üst
ettiğini söyledi.
Nedenleri ve belirtileri
Yurt
dışında yapılan araştırmalarda lösemiye yol açan tek bir etkenin
bulunamadığını, ancak bazı etkenlerin bir araya gelmesiyle hastalığın
oluşabildiğini dile getiren Çalışkan, şöyle devam etti:
Petrol,
yapıştırıcı, boya, asfalt sanayindeki benzen kimyasal etki olarak öne
çıkıyor. Sigara, saç boyaları, zirai ilaçlar, radyasyon ve virüs gibi
birçok etken lösemide önemli rol oynuyor.
Örneğin saç
diplerinden köklere buradan da kemik iliğine kadar ulaşan kanserojen
maddeler, zamanla burada hasara yol açıyor, DNA yapısını bozarak
kansere neden olabiliyor.
Zirai ilaçlarda da benzer durum söz
konusu. Meyve ve sebzelere bulaşan kimyasal maddeler DNA yapısını
etkileyerek kemik iliği kanserine yol açabiliyor.
Çalışkan,
löseminin çocuklarda genelde 2 - 10 yaş arasında görüldüğünü ifade
ederek,4 - 5 yaşları en fazla görüldüğü aralıktır. Dünya genelinde
lösemi yüz binde 4 ile on binde 1 çocukta görülüyor. Löseminin en
belirgin belirtileri diş eti kanamaları, küçük bir kesikte
durdurulamayan kanamalar, halsizlik ve yüksek ateşli hastalıklardır
dedi.
Moral ve motivasyonun önemi
Löseminin
10a yakın çeşidinin bulunduğunu, bunlardan en fazla görülen ALL
çeşidinin ilaçla tedavi edilebildiğini belirterek, AML çeşidinde ise
kemik iliği nakliyle tedavinin mümkün olduğunu bildirdi.
ALL
tedavisinin 2.5 yıl sürdüğünü bu yüzden hastanın ve yakınlarının
sabırlı ve inançlı olmalarının büyük önem taşıdığını vurgulayan
Çalışkan, şunları söyledi:
ALLde sağlıklı kemik iliği elde
etme oranı yüzde 90 - 95, diğer çeşit AMLde ise yüzde 75 - 80dir.
ALLde tedavi uzun sürer, ancak genelde sonuç mutlu olur. ALL
tedavisinde kanser hücreleri ilaca direnç gösterirse hastalık
tekrarlar.
Bu durumda AMLde olduğu gibi kemik iliği nakli
kaçınılmaz olur. Lösemi tedavisinde moral ve motivasyonun olumlu etkisi
oluyor. Ancak aileler bu konuda çok dikkatli olmalı. Hastaları, mikrop
kapmasına neden olacak ortamlardan uzak tutmalıdır.
Çalışkan,
lösemi hastası çocuğun moral ve motivasyonunun yükseltilmesi için
gezilere ve eğlencelere, resim gibi sanatsal faaliyetlere,
arkadaşlarıyla farklı oyunlara katılmasının sağlanmasının yararlı
olacağını bildirdi
|
|
|
