 |
| |
KOCAELİ (İHA) - Acıbadem Kocaeli Hastanesi Deri
Hastalıkları Uzmanı Dr. Arda Eminzade, saçlarda her gün ortalama 50 ile
100 tel kaybının normal olduğunu söyledi.
Dr. Arda Eminzade,
"Saç büyümesi ve dökülmesi bilimsel açıdan üç farklı aşamadan oluşuyor.
Aktif büyüme fazı (anajen), geçiş veya ara faz (katajen) ve dinlenme
fazı (telojen). Sağlıklı bir insanda saçların yaklaşık yüzde 90’ı
büyüme halinde ve yüzde 10’u ise dinlenme evresinde bekliyor. Her gün
ortalama 50-100 adet tel kaybını normal olarak kabul ediyoruz. Bu
sayının üzerindeki saç dökülmesi zaman içinde saçların seyrelmesine
sebep olur. Genel olarak seyrelmenin sebebi, büyüyen saçların azalması,
dinlenme fazındaki saçların artışı ve saçların incelmesinden
kaynaklanıyor" dedi.
Kadınlarda yaygın ve iz bırakmayan saç
dökülmesinin iki ana kategoride değerlendirildiğini anlatan Eminzade,
"Kadın tipi saç dökülmesi ve telojen effluvium (dinlenme fazı saç
dökülmesi). Bu iki kategori dışında, yaygın alopesi areata (saçkıran)
ve saç kaybına sebep olan bazı genetik hastalıklar da kadınlardaki
yaygın saç kaybının diğer sebeplerindendir. Kadın tipi saç dökülmesi ön
veya tepe kısmındaki saçların azalması ve incelmesi şeklinde görünür.
Genelde orta hattaki saçlarda incelme daha belirgindir.
Farklı
şiddetlilerde görünmekle birlikte, kadınlarda saç ön çizgisi korunmuş
olur. Bazen özellikle menopoz sonrası dönemde erkek tipi saç dökülmesi
gibi ön saç çizgisinde gerileme görülebilir. Dinlenme fazı saç
dökülmesinde genel bir saç dökülmesi söz konusudur ve hasta saçlarını
tararken çok sayıda saçın dökülmesinden şikayet eder. Ön ve tepe
kısmındaki saçlarda erkeklik hormonu (androjen) duyarlılığı var. Kadın
tipi saç dökülmesine hormon dengesizliği sebep olabilir. Dinlenme fazı
tipindeki saç dökülmesinde yoğun stresli olaylar, doğum, emzirme,
ateşli hastalıklar, bazı ilaçlar ve tedaviler, doğum kontrol haplarının
kesilmesi, kilo verme, yoğun diyet, kansızlık, tiroid bezi hastalıkları
(guatr), genel anestezi, ameliyat, psikolojik olaylar (boşanma,
yakınını kaybetme) ve fiziki travmalar etkilidir. Kadınlarda yaygın saç
dökülmesi daha çok dinlenme fazı tipi şeklinde görünür ve bu durum en
sık kansızlık (anemi) yüzünden başlar. Aşırı ve uzun süreli adet
kanamaları, dengesiz beslenme ve vejetaryenlerde kansızlık gelişebilir.
Kadın tipi saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkili olduğu tam
olarak kanıtlanmamıştır. Tahmin edilen genetik geçiş tarzı, birçok
genin etkili olması yönündedir. Yaş olarak, ergenlik dönemi sonrası
başlayabilir, fakat bu tip saç dökülmesinde çoğu zaman 40-50 yaşlarında
saç kaybı şikayetleri başlar. Telojen effluvium her yaş grubunda
başlayabilir" ifadelerini kullandı.
Saç dökülmesinin özellikle
travmatik olaylarda 2-5 ay sonra başladığını dile getiren Eminzade, "Bu
tip saç dökülmesinde genetik faktörlerin etkisi bilinememektedir.
Kadınlarda saç dökülmesinin nedenleri ilk olarak ayrıntılı muayene,
çekme testi (pull test) ve saç telinin mikroskopik incelenmesi gerekir.
Hormonal dengesizlik belirtileri var ise eğer (adet düzensizliği,
tüylenme vs) kan tetkikleri ile hormon profili istenir. Ayrıca
kansızlık, protein kaybı ve diğer faktörlerin etkileri, farklı ve
ayrıntılı
kan tetkikleri ile araştırılır. Trikogram cihazıyla
saçların daha fazla ayrıntısı elde edilebilir. Büyüme ve dinlenme
fazındaki saçların oranını hesaplarken, saç dökülmesinde teşhis ve
dijital kayıtlar ile tedaviye cevabın takip edilmesi mümkün olup, daha
başarılı ve bilimsel bir yaklaşım sağlanır. Tedavi tamamen sebebe
dayalıdır. Kansızlık durumunda eğer demir veya vitamin eksikliği
kanıtlanmışsa, demir ve vitamin eksikliği tedavi edilir. Tiroid
hastalığı durumunda endokrin uzmanı gözetimiyle tedaviye
başlanır.
Eğer aşırı diyet ve yetersiz beslenme durumunda, protein eksikliği
varsa, protein replasman tedavisi verilir. Yumurtalık ve böbrek üstü
bezinden salgılanan androjen hormonların fazlalığı tespit edilirse,
anti-androjen ilaçlar verilebilir. Tedavinin diğer ayrıntıları hastanın
özel durumları değerlendirilerek planlanır. Bazı kozmetik ürünler,
güneş ışını, x-ışını, sıcak, çekme ve su, saç dokusu üzerine olumsuz
etki yaparak, saçların incelmesine sebep olabilir. Sağlıklı saç teli
çevresel
faktörlere karşı dayanıklıdır. Hasar görmüş saçlar daha
kolay şekilde kozmetik ürünlerden etkilenerek, kırılgan olur ve
dökülmeye uğrar. Unutmamak gerekir ki kozmetik ürünlerin büyük bir
kısmı zararsızdır. Hatta saç yapısında olumlu etkileri de olabilir"
diye konuştu.
Dr. Arda Eminzade, saç ekme ve saç çıkarttığı
iddia edilen bitkisel ürünlerle ilgili olarak da, "Saç ekme çeşitli
tekniklerle yapılabilir. Kadınlarda özellikle mini-graft yöntemi seyrek
alanlara yapıldığında iyi sonuçlar alınabilir. Saç ekiminde cerrahi
yöntemlere başvurmadan önce, diğer tedavi yöntemlerinin
değerlendirilmesi, uygun hasta seçimi ve uygun cerrahi tekniği iyice
araştırılmalıdır. Bitkisel ürünlerin saç dökülmesi üzerindeki etkisini
araştıran bilimsel yayınlar yeterli ve kapsamlı değildir.
Ancak bazı
bitkisel ürünlerin antioksidan etkileri, vitamin içerikleri ve bazen
hormonal dengeyi sağlayan özelliklerinin faydalı olduğu düşünülüyor"
şeklinde konuştu.
|
|
|
