Kızartmalar, büyük porsiyonlar, cazip tatlılar, alkol ve şekerli
içeceklerin kilo aldırmasında şaşırtıcı bir durum yoktur. Ya da
fiziksel aktiviteyle harcadığımızdan, daha fazla kalori alıyorsak
şişmanlamak garip bir şey değil. Peki ya düzenli fiziksel egzersiz ve
kalorilerin kontrol edildiği sağlıklı bir diyete rağmen kilo aldığınızı
görüp tartıya çıktığınızda hayrete düşüyorsanız bunu nasıl açıklarız?
Kalorileri kontrol ederken ve fiziksel olarak aktif olmamıza rağmen
kilo almamızın birçok farklı nedeni olabilir. Kilo almak basit bir
kalori dengesi gibi görünse de birçok faktörün etkisi altında olan
karmaşık bir süreçtir. Bu karmaşık süreçte bazen hiç düşünmediğimiz yan
faktörler işleri daha da karıştırabilir. En beklemediğiniz zamanda kilo
almışsanız, bunun bazı başka sebepleri olabilir:
1. Uyku eksikliği kilo aldırabilir
Vücudun işlevlerini en iyi şekilde yerine getirebilmesi için iyi
dinlenmesi gerekir. Yeterli uyku uyumuyorsanız vücudunuz fizyolojik
stres yaşar ve daha fazla yağ depolar. Yeterince dinlenmediğinizin
belirtileri yorgunluk, düşük enerji düzeyi, kolay yorulma ve
sinirliliktir. Her gece sekiz saat uyumaya çalışın. Uykunuza 15 dakika
ekleyin ve kendinizi nasıl hissettiğinize bakın. Sizin için doğru uyku
miktarını bulana kadar 15 dakika eklemeye devam edin.
2. Stres kilo aldırabilir
Bizden hep daha fazlasını talep eden bir toplumda yaşıyoruz. Stres,
hayatın bizden istedikleriyle başa çıkmanın bedeli ve aynı zamanda bunu
sağlayan şey ama stres duygu durumumuzu da etkiliyor.
Çok fazla sorumluluk yüklenmek, finansal baskılarla uğraşmak gibi
strese neden olabilecek durumlar vücudumuzda “hayatta kalma modu”
diyebileceğimiz bir biyokimyasal süreci tetikliyor. Vücut yakıt
depoluyor, metabolizmayı yavaşlatıyor ve özellikle karın bölgesinde
şişmanlığa neden olan kimyasal maddeler salgılıyor. Stresi azaltmak
için de çareyi yemekte arayanlar az değil ama bu da uzun vadede stresi
önlemiyor. Stresten ötürü yemek yiyenler bol karbonhidratlı gıdaları
tercih etme eğilimindeler çünkü bunlar yatıştırıcı etkisi olan
serotonin adındaki beyin kimyasalında artışı tetikliyorlar.
3. İlaçlar kilo almanıza neden olabilir
Bazı ilaçlar kilo alınmasına neden olabilir. Yaşam tarzınızda bir
değişiklik olmadan ağırlığınız ayda iki kg veya daha fazla artmışsa,
aldığınız ilaçları doktorunuzla gözden geçirin.
İlaçlar iştahı artırmak, yağ depolanmasını artırmak, su tutulmasını
artırmak veya insülin düzeylerini değiştirmek gibi çeşitli yollarla
kilo artışına yol açabilir ama her ilaç, herkeste aynı yan etkiyi
göstermez.
Siz kesinlikle doktorunuza danışmadan kilo aldırdığını düşündüğünüz
için bir ilacı kesmeyin. İlaca başladıktan sonra kilo almanız tamamen
bir tesadüf veya başka sebeplere bağlı olabilir.
4. Bazı hastalıklar kilo aldırabilir
Hipotiroidi (tiroid hormonu azlığı) en sık kilo alınmasına neden
olan durumdur. Tiroid hormonu eksikliği metabolizma hızını düşürerek
kilo alınmasına neden olur.
Çok daha nadir görülen bir durum olan Cushing Sendromu (kortizol hormonu fazlalığına bağlıdır) kilo artışına neden olur.
Eğer izah edemediğiniz şikâyetleriniz varsa ve kilo alıyorsanız doktorunuza danışın. O size yardımcı olacaktır.
5. Menopoz kilo aldırabilir
Kadınların menopoza girdikleri orta yaşlar genellikle fiziksel
aktivitenin de azaldığı yaşlardır. Bunun yanı sıra yaş ilerlemesiyle
birlikte metabolizmada doğal bir yavaşlama olur. Hormonal değişimler de
açlık, depresyon ve uykusuzluğu tetikleyebilir. Sonuç olarak bazı
kadınlarda görülen menopozda kilo artışı birçok faktöre bağlıdır.
Kadınlar menopoza girdiklerinde östrojen kaybı biçimlerinin değişmesine
neden olur çoğunlukla kalça ve bacaktaki kilolar vücudun ortasına
doğru yer değiştirir. Östrojen yağların vücudun alt tarafında
toplanması yönünde etki gösterirken, bu hormonun kaybı sonucunda yağlar
(erkeklerde olduğu gibi) vücudun orta bölümünde birikmeye başlar.
Menopoz başlangıcında doktorunuzla görüşmeniz önünüzdeki yılları rahat
geçirmeniz için çok önemlidir. Günlük düzenli tempolu yürüyüş veya
benzeri egzersiz ve uzmanından öğrenerek osteoporoz egzersizleri
yapılması, kalsiyum ve D vitamininden zengin, kalori kontrollü bir
diyet uygulanması, hem menopoza bağlı kemik kaybını hem de kilo
artışını önlemeye yardımcı olacaktır.
|
