Eklem romatizması her bin çocuktan altısında görülüyor. Ayak bileği, dizler, el, çenede şişme, kızarıklık ve eklem yüzeyinin bozulması gibi belirtiler veren hastalığın tanısında ise ailenin dikkati büyük önem taşıyor.
İSTANBUL - Erken müdahale edilmezse ciddi
sağlık sorunlarına neden olan hastalığın tedavisinde iltihabı azaltıcı
ve biyolojik ilaçlar kullanılıyor. Çok ilerlemiş vakalarda ise protez
ve kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar tedavi seçenekleri
arasında yer alıyor. Çocuklarda eklem romatizması ile ilgili soruları
yanıtlayan International Hospital Pediatrik Romatoloji Uzmanı Dr.
Serdar Cantez, hastalığın uyarıcı belirtilerine dikkat çekiyor. Hangi belirtilerle ortaya çıkıyor? Eklemin üzerinde ve çevresinde kızarıklık Eklemde ısı artışı, şişme Sürekli ve rahatsız edici şiddette ağrı Özellikle uykudan uyandıktan sonra eklemde katılık oluşması Katılıktan dolayı çocuğun yıkanmakta, kahvaltı etmekte, kavanoz açmakta, yürümekte zorlanmasıyla ortaya çıkıyor Çocuk iltihabın etkisiyle aksak yürümeye başlıyor
Küçük çocukları anneleri bezlerken, kalça ve diz bölgelerine
dokunulmasından rahatsızlık duyup ağlıyorsa doktora gitmekte yarar var
Tüm
bu belirtilerin anne ve babalar için bir uyarıcı olabileceğine değinen
Dr. Cantez, eklem romatizmalarının tanınmasında ailenin dikkatinin çok
önemli olduğunun altını çiziyor.
Hangi bölgelerde görülüyor? Diz,
ayak bilekleri çok tutulabiliyor. Erişkindekine benzeyen, yaşlılarda
görülen ellerinde parmaklarında şişlik olan bir tip çocuklarda da
görülebiliyor. Elleri daha çok tutuyor. Bilekten başlıyor, tarak
kemiklerin eklem yaptığı yerler ile birlikte, parmak kemikleri
arasındaki eklemlerde sık görülebiliyor. Onun dışında çenenin kafa
eklemine kaynadığı yerdeki romatizmalar gözden kaçıyor. İltihap bu
bölgede oluşunca, çene eklemi daha az büyüyor, tam kapanmıyor,
kapanırken çenenin çıkmasına neden olabiliyor. Plastik cerrahi
gerektirecek kadar ilerleyebiliyor.
Daha çok hangi yaşlarda ortaya çıkıyor? Yenidoğan
döneminde çok fazla görmüyoruz, 0-18 yaş arasını kapsıyor. Juvenil
idiopatik artrit dediğimiz nedeni belli olmayan 0-18 yaş arasında
görülen eklem romatizmalarının yedi tane alt tipi var. Tek eklemi tutan
ya da dörtten daha az eklemi tutan tipi daha çok küçük çocuklarda
görülüyor. Erişkindekine benzeyen eklem romatizması yani romatod faktör
pozitifliğiyle giden eklem romatizmasında ise genellikle 10 yaşlarında
ortaya çıkıyor. Bunun bir başka alt tipi sedef hastalığıyla birlikte
görülebiliyor. Sedef hastalarında özellikle el, sırt, omurgayı tutan
eklem romatizmaları olabiliyor. Farklı farklı yaşlarda bu yedi tip
ortaya çıkabiliyor.
Tedavi ne kadar sürüyor? Bir
enjeksiyon yapıp hiç sorun görmeyebilirsiniz. Ama 3 yaşında başlayan
sistemik artrit 18 yaşına kadar takiptedir ve ilaç kullanması
gerekebilir. Biz hastalığın seyrine bakarak bunları görüyoruz.
Eklem romatizması başka hangi organları etkiliyor? Sistemik
artrit, vücudun tüm sistemlerini ilgilendiren, kemik iliği, dalak,
karaciğer harabiyetiyle giden, yaşamı tehdit edecek sorunlar ortaya
çıkaran bir eklem romatizması türü ve her yaşta ortaya çıkar. Çok hızlı
ilerler. Takibinin de hızlı yapılması gerekir. Sadece diz tutulumuyla
giden bir rahatsızlık çok ciddi şikayet oluşturmayacakken, bir diz
ağrısı, bazen aksayarak yürüme diğer tarafta, yaşamı tehdit edecek
kadar ciddi romatizma hastalığı olabiliyor.
Gözleri de etkiliyor mu? Bu
yedi grup içinde az eklem tutulumuyla giden çocuklarda belirli bir oto
antikor bakıyoruz. Bu antikorun getirdiği sorun vücudun kendi
hücrelerine saldırması. Bağışıklık sistemi bozukluğu oluyor. Ana
antikoru pozitifse, bunun en önemli sorunu gözlerde sessiz bir
iltihaplanma yapıyor. Fark edilmediği ve takip edilmediği taktirde
körlüğe neden oluyor. İlerlemiş vakalarda iltihaba bağlı olarak gözün
içinde yapışıklıklar oluyor ve iltihaplar oluşuyor. Eğer çok uzun süre
devam eder ve gözden kaçarsa göz bebeğinde, 1-2 milimetrelik bölgede
yapışıklıklardan dolayı girintili çıkıntılı şekil bozukluğu olabiliyor.
Tedavisi nasıl yapılıyor?
Eklem içine enjeksiyon yapılabiliyor. Böylece çocuğun 4-6 ay rahat bir
yaşam sürmesi sağlanabiliyor. Çoklu eklem tutulumlarında ise iltihabı
azaltıcı ilaçlar kullanılıyor Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar romatizmada daha düşük dozlarda kullanılıyor Çok şiddetli bir romatizma varsa biyolojik ilaçlar kullanıyoruz. Çocukların yaşam kalitesini artırabiliyoruz
Yakalanmamış vakaysa genellikle oluşmuş eklem bozukluklarını, donmuş
eklemleri tekrar eski sağlıklı eklem haline getirmek mümkün değil.
Fizyoterapistlerin de yardımıyla oluşan hasarın azaltılmasına yardımcı
olmaya çalışıyoruz
Kıkırdak tamamen yok olduysa, kemik değişiklikleri meydana geldiyse
bunları geri getiremiyoruz. Çok ilerlemiş vakalarda da ortopedinin
yardımıyla hasarlanmış eklem çıkarılıp protez takılabiliyor
Çok uzun süre steroid kullanmak zorundaysak, çocukların özellikle
büyümelerinin, boy atmalarının bir miktar engellendiğini görüyoruz,
ancak ilacı kestikten sonra çocuk akranlarını yakalayabiliyor.
Bu Hastalık 1901 kez okunmuştur.
+1 e tıklayarak Gmail de dostlarınıza bu yazıyı tek tıkla gönderebilirsiniz
Eklemin üzerinde ve çevresinde kızarıklık 
