 |
| |
Sağlık yardımı alma suuml;resi biten ya da 10 guuml;n almaya hak kazanan işsizler Genel Sağlık Sigortası primi ouml;deyerek sağlık yardımlarını alabilir.
Ccedil;alışma ve Sosyal Guuml;venlik Uzmanı Sadettin ORHAN yazdı...
İşsizlik hali, kişiler iccedil;in psikolojik ve ekonomik olarak yeterince yıpratıcıyken, bir de işin iccedil;ine sağlık yardımları sorunu girer. Sağlık yardımlarından ne kadar suuml;reyle ve nasıl yararlanılacağı, işsizlikle karşı karşıya kalan kişileri en fazla duuml;şuuml;nduuml;ren konulardan birisi. İşte buguuml;n ki yazımızda bu konuyu buuml;tuuml;n boyutlarıyla ele alacağız.
Bir kimsenin işten ccedil;ıktıktan veya ccedil;ıkarıldıktan sonra ne kadar suuml;reyle daha sağlık guuml;vencesine sahip olacağı, o kimsenin işsizlik ouml;deneğine hak kazanıp kazanmadığı ve geccedil;miş bir yılda ne kadar prim ouml;demesi bulunduğuna bağlıdır.
Ouml;denek hakkı olan
İşten ayrıldıktan sonra 6, 8 veya 10 aylık suuml;reyle işsizlik ouml;deneğine hak kazanan kişi, aynı suuml;re boyunca otomatik olarak Genel Sağlık Sigortalısı (GSS) sayılacak. Zira 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60. maddesinde GSSliler sayılırken işsizlik ouml;deneğinden yararlananlar da kapsam iccedil;ine alındı. İşsizlik ouml;deneği almakta olanların, sağlık sigortasından yararlanmaya devam etmek iccedil;in ayrıca bir işlem yapmalarına gerek yok.
İş-Kur, işsizlik ouml;deneği vermeye başladığı kişiye dair bilgileri bir ay iccedil;inde SGKya iletiyor. Bouml;ylece SGK da kendi sisteminde bu kişiler iccedil;in GSS aktivasyonunu yapıyor. Bu suuml;re boyunca işsizlik sigortasından yararlanan kişinin GSS primleri İş-Kur tarafından her ay SGKya ouml;deniyor.
Ouml;deneksizlerin yardım suuml;resi az
İşsiz kalmakla birlikte, kanunda belirtilen şartları (duuml;nkuuml; yazımızda yer verdik) taşımadığı iccedil;in işsizlik ouml;deneği alamayan ccedil;ok sayıda işsiz de mevcut. Bu durumda olan işsizlerin sağlık yardımları iccedil;in iki alternatif var; n İşsiz kalan kişinin, işinden ayrıldığı tarihten geriye doğru bir yıl iccedil;erisinde en az 90 guuml;n prim ouml;demesi bulunuyorsa bu kişi, işsiz kaldığı tarih itibariyle 100 guuml;n boyunca sağlık yardımlarını alabilecek.
Tabii ki bu sağlık yardımı hem kendisi hem hak sahipleri iccedil;in verilecek. n İkinci olarak işinden ayrılan kişinin geccedil;miş bir yıl iccedil;erisinde 90 guuml;n prim ouml;demesi yoksa, bu durumda işsiz kaldığı tarihi takip eden 10 guuml;n boyunca sağlık yardımlarını alabilecek.
Yardımı kesilene iki alternatif var
İşsizlik ouml;deneği alınan suuml;rede veya işten ayrıldıktan sonra belli şartlarla 100 guuml;nluuml;k suuml;rede sağlık yardımı alınabileceğini souml;yledik. Peki daha sonra ne olacak? Yani;
6, 8 veya 10 ay boyunca işsizlik ouml;deneği alıp da bu ouml;deneğin suuml;resi dolanlar,
İşten ayrıldıktan sonra 100 guuml;n daha sağlık yardımına hak kazanıp bu suuml;reyi dolduranlar,
İşten ayrıldığında 100 guuml;n sağlık yardımı almaya hak kazanamayıp sadece 10 guuml;n suuml;reyle sağlık yardımı alıp, daha sonra bu yardımı durdurulanlar ne yapacaklar? Bu durumdaki işsizlerimizin de iki alternatifi bulunuyor. Ya bulundukları ilde veya ilccedil;ede valiliğe/kaymakamlığa başvurarak yeşil kart talebinde bulunacaklar ya da ouml;deme guuml;ccedil;leri varsa, aylık sadece Genel Sağlık Sigortası primi ouml;deyerek sağlık yardımlarını alacaklar.
Eş ve ccedil;ocuk da kapsamda
Burada şunu da belirtelim ki işsizlik ouml;deneği almakta olan kişinin ccedil;alışmayan veya adına prim ouml;denmeyen eşi de GSS kapsamında olacak. Geccedil;imleri işsizlik ouml;deneği alan kişi tarafından sağlanan ana ve baba da sağlık guuml;vencesi kapsamında. Ouml;te yandan 18 yaşın altındaki ccedil;ocuklar ise zaten anne babasının durumuna bakılmaksızın GSSli sayılıyor. Bunun yanında ortaouml;ğretime devam eden ccedil;ocuklar 20, yuuml;ksekouml;ğretime devam eden ccedil;ocuklarsa 25 yaşlarına kadar annebabalarının uuml;zerinden hak sahibi olarak GSSli sayılacaklar.
Yeşil kart alma şartları değişti
Geccedil;tiğimiz yıl Ekim ayı başında yuuml;ruuml;rluuml;ğe giren sosyal guuml;venlik reformuyla birlikte yeşil kart uygulamasında da bazı değişiklikler oldu. En son duuml;zenlemelere gouml;re bir kimseye yeşil kart verilmesinde suuml;reccedil; şouml;yle işliyor;
Herhangi bir sosyal guuml;venceye sahip olmayan kişi, ildeyse valiliğe, ilccedil;edeyse kaymakamlığa yeşil kart talebiyle başvurur.
İllerde il idare kurulu, ilccedil;elerde de ilccedil;e idare kurulu kişinin başvurusunu değerlendirir. Bu değerlendirme yapılırken;
Başvuru sahibinin gerccedil;ekten sosyal guuml;venceden yoksun olup olmadığı,
Başvuru sahibinin ailesinde, aile iccedil;i kişi başı gelir tutarının, asgari uuml;cretin uuml;ccedil;te birinden (buguuml;n iccedil;in 222 TL) az olup olmadığı youml;nuuml;nden inceleme yapılır. Bu incelemeler sonucunda kişinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılırsa, kendisine yeşil kart verilir.
2 yıllık geccedil;iş suuml;resi
Aslında son sosyal guuml;venlik reformu kapsamında yeşil kart uygulamasına yer verilmemişti. Bunun yerine benzer bir uygulama ile gelir duuml;zeyi belirli bir seviyenin altında olanlar, SGK tarafından bazı test youml;ntemleriyle incelenecek ve uuml;cretsiz- primsiz GSSli sayılacaklardı.
Fakat 1 Ekim 2008 itibariyle yeşil kart uygulamasının SGK tarafından devralınması iccedil;in 2 yıllık bir geccedil;iş suuml;reci ouml;ngouml;ruuml;lduuml;. Dolayısıyla 1 Ekim 2010 tarihine kadar yeşil kart başvuruları ve incelemeler yine valiliklere ve kaymakamlıklara yapılacak.
Kart alamayan ne yapacak?
Herhangi bir sosyal guuml;vencesi olmayan ve aile iccedil;i kişi başı gelir duuml;zeyi 222 TLden az olanlar yeşil kart alabilecek. Peki, yine herhangi bir sosyal guuml;vencesi olmamakla birlikte aile iccedil;i kişi başı geliri 222 TLnin uuml;zerinde olanlar ne yapacak? Bu kişiler gelir seviyelerine gouml;re Genel Sağlık Sigortası primi ouml;deyecekler. Yeşil kart iccedil;in başvuruda bulunduğu halde gelir şartları uymadığı iccedil;in kart verilmeyenlerin bilgileri, valilikler ve kaymakamlıklarca SGKya iletilecek. SGK, bu kişilerin durumlarını inceleyecek ve bu kişilerin aile iccedil;i gelir duuml;zeyleri;
222 ila 666 TL arasındaysa bu kişiler her ay 26,64 TL ouml;deyerek, n 666 ila 1332 TL arasındaysa her ay 79,92 TL ouml;deyerek,
1332 TLden fazla ise her ay 159,84 TL ouml;deyerek, sağlık yardımlarını alabilecekler. Bu arada ouml;ncelikle yeşil kart başvurusunda bulunmayıp da doğrudan SGKya başvuranlar gelir testi yapılmaksızın en az 1332 TL gelirleri varmış farzedilerek 159,84 TL sağlık primi ouml;deyecekler.
BUGUuml;N GAZETES İ |
|
|
|
