Kronik hepatit B..doktormatik

 Dünyada yaklaşık 350 milyon kişi infektedir. Ülkemizde toplum sıklığı bölgelere göre değişmekle beraber % 5-9 arasında değişen sıklığı vardır. Bazı kişiler virüsü sadece taşıyor olsada bir kısmında kronik karaciğer hastalığı ve karaciğer harabiyetine gitmektedir. Bunun sonucu hastada oluşan ileri hastalıklar  siroz ve karaciğer kanseridir. Hastalığın seyri virüsü bebek iken veya ileri yaşlarda alınmasına göre değişir.

Erişkinde ani olarak başlayan halsizlik kırgınlıkla giden ve beraberinde sarılığında eşlik edebildiği akut hepatit tablosunu yapar.   Virüsü alan kişi virüsü vücuddan atamadığı takdirde, taşıyıcı veya kronik aktif hepatit B denilen süreğen durumlar ortaya çıkarabilir.

Bununla birlikte basit bir aşılama ile korunma mümkündür.

Kronik hastaların tedavisinde hergün daha başarılı ilaçlar üretilmektedir.

•  HBV virüsü doğumda alınırsa %90 kronikleşir.
  • 1-5 yaşlarında alınırsa Ü %25-50 kronikleşir.
  • erişkinde alınır ise Ü %5 dir.
•  Bulaşma yolları
  •  Kan ve kan ürünü transfüzyonu
  •  İğne batması, kulak delme, tatuaj gibi yollar
  • Cinsel temas (kondom veya prezervatif ile korunmak gerekir veya evlenmeden önce eşi aşılanmalıdır)
  • Doğum esnasında ve doğumdan hemen sonra bulaşma
    • Gebelerin rutin kontrollerinde bakılmalı ve hepatit B virüsü varlığı gebelik esnasında tesbit edilmelidir.
    •  Yenidoğan doğduğunda bir omuzdan koruyucu diğer kolundan aşı yapılmalıdır. %90 ın üzerinde koruyucudur.
  •  Hepatit b taşıyan bir kişiden organ nakilleri
  •  Sivrisinek ile bulaş hayvanlarda bildirilmesine rağmen insanda dökümante edilmemiştir.
  • Anne sütünde HBV gösterilmiştir. Ancak anne sütünden bulaş gösterilememiştir.

 Yüksek riskli gruplar

• Sağlık personelleri: cerrahlar, patologlar, lab teknisyenleri, dişciler.
• Aktif homoseksüeller.
• Fahişeler (heteroseksüeller).
• Hemodializ hastaları.
• Devamlı kan almak zorunda olanlar. (hemofililer ve talasemi major gibi).
• Bakımevi hastaları, bakıcıları ve yakınları.
• IV ilaç kullanıcıları.

•    Kronik HBV yakınmasız olabilir veya yorgunluk gibi özgül olmayan bir belirti verebilir. İleri derecde ise sarılık görülebilir. Hafif hassas bir karaciğer büyümesi, ileri olgularda dalak büyümesi olabilir. Cilde örümcek benzeri damarlanmalar, avuç içi kızarması görülebilir. Siroz gelişti ise karında su toplanması asit, sarılık, yemek borusunda oluşan varislerde kanama, ayaklarda şişlik ve koma ve yarı-koma görülebilir.

karaciğer dışı hastalıklarda yapabilir.

 Bir çoğu HBV ye bağlı oluşan antijen-antikor kompleksleri ile alakalı olduğu kabul edilir.

• Serum sickness disease

• Poliarteritis nodosa

• Glomerulonefritis

• Esansiyel mixed kriyoglobulinemi

• Papuloacrodermatitits (Gianotti’ ds)

• Aplastic anemi

Hepatit seolojisi

• HBs Ag  - Hepatit B virüsümü taşındığı gösteren virüse ait dış kılıf zar antijeni
• Anti HBs  - hepatit b yi yenmiş ve antikor oluşturmuş kişilerde pozitif olur
• HBe Ag  - hastanın infektif yani bulaştırıcı olduğunu gösterir. Hepati B virüsünün e antijenidir
• Anti HBe - e antijeninen karşı olan antikordur. tedavinin takibinde önemlidir. Başlangıçta negatif iken sonradan pozitif olmasına serokonversiyon denir. ve iyi yolsa gidildiğini gösterir
• HBc Ig G - virüsün core antijenine karşı gelişen antikordur. tek başına pozitif olması çok uzun zaman önce kişinin hepatit b enfeksiyonu geçirdiğini  gösterir.
• HBc Ig M - yakın zamanlarda geçirilmiş akut hepatit B enfeksiyonunu gösterir. Ancak kronik hepatit B hastalarında akut hecmeler oluşabilir. örneğin karaciğere toksik birilaç kullanılırken bir anda karaciğer enzimleri yüksekelebilri ve bu test + olabilir.
• HBV DNA virüs sayısı - virüsün DNA sını gösterir. tedavide düzeyi önemlidir.

Karaciğer biyopsisi

• buzlu cam görünümü

 interferon

 Tedavide pegile edilmiş interferon denilen 6 ay- ila 12 ay kadar süren iğne tedavisi verilmektedir. Bu tedavi ile sınırlı süre tedavi alınır. Kalıcı olarak virüsten kurtulma %15-30 arasında değişmektedir.

Yan etkileri

Başlangıçta grip benzeri yakınmalar

Yorgunluk

hafif saç dökülmesi

trombositopeni ve nötropeni

hipo ve hipertiroidi. (Tiroid bezinin az veya çok çalışması)

Duygusal ve davranışsal bozukluklar (anksiyete , irritabilite ve depresyon gibi)

 Ağızdan alınan ilaçlar- Antiviral ajanlar

 Ağızdan alınan haplarda tedavide kullanılmaktadır.

Bu tedavilerde virüsten tamamen kurtulma ve ilacı bırakılabilmesi günümüzde mümkün değildir. Bu ilaçlar alındığı sürece virüsü baskılayarak faydalı olurlar.

 LAMUVİDİNE – Zeffix

 ADEVOFİR - Hepsera

 ENTACAVİR- Baraclude

Bu ajanlar genelde yan etki yönü ile daha kabullenilebilirdirler. Yan etkileri arasında, kan yıkılması (hemoliz) , böbrek sorunları yapabilirler. Virüsler yıllar içinde bu ilaçlara belirli oranlarda direnç geliştirebilirler.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)