Genel Bilgiler

Giriþ

 Dünyada yaklaþýk 350 milyon kiþi infektedir. Ülkemizde toplum sýklýðý bölgelere göre deðiþmekle beraber % 5-9 arasýnda deðiþen sýklýðý vardýr. Bazý kiþiler virüsü sadece taþýyor olsada bir kýsmýnda kronik karaciðer hastalýðý ve karaciðer harabiyetine gitmektedir. Bunun sonucu hastada oluþan ileri hastalýklar  siroz ve karaciðer kanseridir. Hastalýðýn seyri virüsü bebek iken veya ileri yaþlarda alýnmasýna göre deðiþir.

Eriþkinde ani olarak baþlayan halsizlik kýrgýnlýkla giden ve beraberinde sarýlýðýnda eþlik edebildiði akut hepatit tablosunu yapar.   Virüsü alan kiþi virüsü vücuddan atamadýðý takdirde, taþýyýcý veya kronik aktif hepatit B denilen süreðen durumlar ortaya çýkarabilir.

Bununla birlikte basit bir aþýlama ile korunma mümkündür.

Kronik hastalarýn tedavisinde hergün daha baþarýlý ilaçlar üretilmektedir.

•  HBV virüsü doðumda alýnýrsa %90 kronikleþir.
  • 1-5 yaþlarýnda alýnýrsa Ü %25-50 kronikleþir.
  • eriþkinde alýnýr ise Ü %5 dir.
•  Bulaþma yollarý
  •  Kan ve kan ürünü transfüzyonu
  •  Ýðne batmasý, kulak delme, tatuaj gibi yollar
  • Cinsel temas (kondom veya prezervatif ile korunmak gerekir veya evlenmeden önce eþi aþýlanmalýdýr)
  • Doðum esnasýnda ve doðumdan hemen sonra bulaþma
    • Gebelerin rutin kontrollerinde bakýlmalý ve hepatit B virüsü varlýðý gebelik esnasýnda tesbit edilmelidir.
    •  Yenidoðan doðduðunda bir omuzdan koruyucu diðer kolundan aþý yapýlmalýdýr. %90 ýn üzerinde koruyucudur.
  •  Hepatit b taþýyan bir kiþiden organ nakilleri
  •  Sivrisinek ile bulaþ hayvanlarda bildirilmesine raðmen insanda dökümante edilmemiþtir.
  • Anne sütünde HBV gösterilmiþtir. Ancak anne sütünden bulaþ gösterilememiþtir.

 Yüksek riskli gruplar

• Saðlýk personelleri: cerrahlar, patologlar, lab teknisyenleri, diþciler.
• Aktif homoseksüeller.
• Fahiþeler (heteroseksüeller).
• Hemodializ hastalarý.
• Devamlý kan almak zorunda olanlar. (hemofililer ve talasemi major gibi).
• Bakýmevi hastalarý, bakýcýlarý ve yakýnlarý.
• IV ilaç kullanýcýlarý.

•    Kronik HBV yakýnmasýz olabilir veya yorgunluk gibi özgül olmayan bir belirti verebilir. Ýleri derecde ise sarýlýk görülebilir. Hafif hassas bir karaciðer büyümesi, ileri olgularda dalak büyümesi olabilir. Cilde örümcek benzeri damarlanmalar, avuç içi kýzarmasý görülebilir. Siroz geliþti ise karýnda su toplanmasý asit, sarýlýk, yemek borusunda oluþan varislerde kanama, ayaklarda þiþlik ve koma ve yarý-koma görülebilir.

karaciðer dýþý hastalýklarda yapabilir.

 Bir çoðu HBV ye baðlý oluþan antijen-antikor kompleksleri ile alakalý olduðu kabul edilir.

• Serum sickness disease

• Poliarteritis nodosa

• Glomerulonefritis

• Esansiyel mixed kriyoglobulinemi

• Papuloacrodermatitits (Gianotti’ ds)

• Aplastic anemi

Hepatit seolojisi

• HBs Ag  - Hepatit B virüsümü taþýndýðý gösteren virüse ait dýþ kýlýf zar antijeni
• Anti HBs  - hepatit b yi yenmiþ ve antikor oluþturmuþ kiþilerde pozitif olur
• HBe Ag  - hastanýn infektif yani bulaþtýrýcý olduðunu gösterir. Hepati B virüsünün e antijenidir
• Anti HBe - e antijeninen karþý olan antikordur. tedavinin takibinde önemlidir. Baþlangýçta negatif iken sonradan pozitif olmasýna serokonversiyon denir. ve iyi yolsa gidildiðini gösterir
• HBc Ig G - virüsün core antijenine karþý geliþen antikordur. tek baþýna pozitif olmasý çok uzun zaman önce kiþinin hepatit b enfeksiyonu geçirdiðini  gösterir.
• HBc Ig M - yakýn zamanlarda geçirilmiþ akut hepatit B enfeksiyonunu gösterir. Ancak kronik hepatit B hastalarýnda akut hecmeler oluþabilir. örneðin karaciðere toksik birilaç kullanýlýrken bir anda karaciðer enzimleri yüksekelebilri ve bu test + olabilir.
• HBV DNA virüs sayýsý - virüsün DNA sýný gösterir. tedavide düzeyi önemlidir.

Karaciðer biyopsisi

• buzlu cam görünümü

 interferon

 Tedavide pegile edilmiþ interferon denilen 6 ay- ila 12 ay kadar süren iðne tedavisi verilmektedir. Bu tedavi ile sýnýrlý süre tedavi alýnýr. Kalýcý olarak virüsten kurtulma %15-30 arasýnda deðiþmektedir.

Yan etkileri

Baþlangýçta grip benzeri yakýnmalar

Yorgunluk

hafif saç dökülmesi

trombositopeni ve nötropeni

hipo ve hipertiroidi. (Tiroid bezinin az veya çok çalýþmasý)

Duygusal ve davranýþsal bozukluklar (anksiyete , irritabilite ve depresyon gibi)

 Aðýzdan alýnan ilaçlar- Antiviral ajanlar

 Aðýzdan alýnan haplarda tedavide kullanýlmaktadýr.

Bu tedavilerde virüsten tamamen kurtulma ve ilacý býrakýlabilmesi günümüzde mümkün deðildir. Bu ilaçlar alýndýðý sürece virüsü baskýlayarak faydalý olurlar.

 LAMUVÝDÝNE – Zeffix

 ADEVOFÝR - Hepsera

 ENTACAVÝR- Baraclude

Bu ajanlar genelde yan etki yönü ile daha kabullenilebilirdirler. Yan etkileri arasýnda, kan yýkýlmasý (hemoliz) , böbrek sorunlarý yapabilirler. Virüsler yýllar içinde bu ilaçlara belirli oranlarda direnç geliþtirebilirler.