Medikal tedavilerTanı ve tedavi Kesin tanı tüm kanserlerde olduğu gibi biyopsi ile konulur. Smear testi rahim ağzı kanseri ve kanser öncüsü hücrelerin belirlenmesinde uygulanması kolay bir yöntemdir. Düzenli yapılan smear testleri rahim ağzı kanserin erken tanı ve tedavisi için imkân sağlar. Punch biyopsi, endoservikal küretaj, LEEP (elektrocerrahi eksizyon yöntemi- rahim ağzından lezyonlu bölgenin kesilip çıkarılması) ve konizasyon (koni şeklinde doku parçasının alınması) yöntemleri ile biyopsi materyali alınması ve bu materyalin histopatolojik incelenmesiyle tanı konulur.
Rahim ağzı kanseri evrelemesi Temelde tümör büyüklüğü ve hastalığın pelvisteki yayılımını esas alan bir klinik evreleme sistemi kullanılır. Ameliyat öncesi elle yapılan muayene, radyolojik inceleme ve alınan dokunun patolojik inceleme sonuçlarının tümünün birlikte değerlendirilmesi ile yapılır. Kanserin büyüklüğü ve yaygınlığı klinik olarak birçok inceleme ile değerlendirilerek, hastalık evreleri I’den IV’e kadar kategorize edilmiştir. Evre I servikste sınırlı büyümeyi temsil ederken; evre IV kanserin uzak organlara yayılımını belirtir. Stage I: Sadece servikse sınırlı karsinom IA: Mikroskopik olarak tanı konan invazif karsinom, invazyon derinliği ≤ 5 mm ve en geniş yayılım ≤ 7 mm IA1: Stromal invazyon derinliği ≤3.0 mm ve yayılım ≤ 7 mm IA2: Stromal invazyon > 3.0 mm ve < 5.o mm ancak yayılım ≤ 7 mm IB: Klinik olarak görülebilen servikse sınırlı kanser veya Stage IA’ dan daha büyük preklinik kanser IB1: ≤ 4 cm den küçük görülebilen lezyon IB2:> 4 cm büyük görülebilen lezyon Stage II: Uterus ötesine yayılım ancak pelvik duvar veya vajen alt 1/3’ e yayılım yok IIA: Parametrial invazyon yok IIA1: ≤ 4 cm den küçük görülebilen lezyon IIA2:> 4 cm büyük görülebilen lezyon IIB: Parametrial invazyon var Stage III: Pelvik duvara yayılım ve/veya alt 1/3 vajinal yayılım ve/veya hidronefroz veya non fonksiyone böbrek IIIA: Alt 1/3 vajinal yayılım, ancak pelvik duvar yayılımı yok IIIB: Pelvik duvara yayılım ve/veya hidronefroz veya nonfonksiyone böbrek Stage IV: Gerçek pelvis dışına yayılım veya mesane veya rektum mukozada biyopsi ile kanıtlanmış tutulum IVA: Komşu organlara yayılımı IVB: Uzak organ yayılımı Tedavi Kanseröz ve kanser öncüsü tümörlerde birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Her vakada hasta ve hekim en uygun tedavi yöntemine karar verir. Ayrıca saptanan lezyonun evresi, tümörün boyutu yaygınlığı ve hastanın çocuk isteği de tedavinin seçiminde önem kazanmaktadır. Erken evrelerde lazer, kriyocerrahi, LEEP (rahim ağzından lezyonlu bölgenin kesilip çıkarılması), konizasyon (koni şeklinde doku parçasının alınması) yöntemlerinden uygun görülenler uygulanabilir. İleri evrelerde histerektomi (rahmin alınması) ve rahim etrafındaki bağ dokusunun çıkarılması, yumurtalıkların alınması, lenf bezlerinin çıkarılması, radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi (antikanser ilaçları ile tedavi) yöntemlerinden biri veya uygun olan kombinasyonları uygulanabilir.
Proflaksi, önleme
Hpv aşısı Hastalıklardan korunma konusunda birincil korunma yaklaşımlarının daha başarılı ve daha doğru olduğu kabul edilmektedir. Enfeksiyona yakalanmayı önlemeyi amaçlayan birincil korunma yaklaşımlarına aşılama örnek verilebilir. Bu nedenle HPV aşısının geliştirilmesi çok önemlidir. HPV’ye karşı son yıllarda geliştirilmiş olan HPV aşısı, kadınları hayat boyu bu enfeksiyondan koruyabilmektedir. Ancak bu virüsün bulaşmış olduğu kişinin tedavisi için henüz etkili bir aşılama tedavisi yoktur. Toplumda HPV’nin onkojenik türlerinin yaygınlığına bağlı olarak aşının HPV enfeksiyonlarını % 65-76 oranında önlediği kanıtlanmıştır. Çapraz reaksiyonlar da dikkate alındığında % 15-30’luk bir bölümü için koruma sağlamadığı düşünülebilir. Öte yandan aşı, HPV tip 16 ve 18 tarafından meydana getirilen prekanseröz servikal lezyonların önlenmesinde %100 başarılıdır. HPV 16 ve 18 suşlarına bağlı oluşan hastalıkları önlemede hem tip 6, tip 11 (düşük riskli tipler), tip 16 ve tip 18 (yüksek riskli tipler) suşlarını içeren (quadrivalan) hem de tip 16 ve tip 18 suşlarını içeren (bivalan) aşının koruyuculuğu % 90’ın üzerindedir. Aşılanan kişiler en azından bu iki yüksek riskli tipe karşı büyük oranda kendilerini korumuş olacaklardır. Bununla beraber quadrivalan aşının %100 etkin olduğu çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. Aşının uygulanma şekli, 6 aylık süre içinde 3 kez 0.5 ml kas içine enjeksiyon yapılmasıdır. Enjeksiyon yerinde kızarıklık, şişlik ve ağrı olabilmektedir. Bu belirtiler geçicidir. HPV aşısının lisansı 9-26 yaşlar arasındaki genç kızlara ve kadınlara yapılmak üzere alınmıştır. 10 yaşından itibaren kız çocuklarına yapılmaya başlanabilir. HPV enfeksiyonu erkeklerde de görüldüğünden, aşının yalnızca kız çocuklara yapılmasının yeterli olup olmayacağı, aynı yaş grubundaki erkeklerin de aşılanmasının gerekliliği tartışma konusudur. Ne kadar erken yaşta aşılama yapılmaya başlanırsa, vücudun savunma sistemi o oranda daha iyi uyarılabilmektedir. Aşının koruyuculuk süresi henüz net olarak ifade edilmemekle birlikte en az 5 yıl süre ile koruma sağladığı bilinmektedir. Beş yıl sonunda tekrarlama (rapel) aşısı yapılıp yapılmayacağı henüz netlik kazanmamıştır. Ancak yapılan çalışmalar aşılama yapılan kişilerde bağışıklık sisteminin virüsü unutmadığını, 5. Yıl sonunda bile virüs ile karşılaşınca savunma hücrelerini dolaşıma hızla verdiğini göstermektedir. HPV aşısı diğer koruyucu aşılarla karşılaştırıldığında pahalıdır. Bir dozun fiyatı 100 doların üzerindedir. Uygulamanın 3 doz olarak yapılması gerektiği dikkate alındığında HPV aşısının bütün toplumlarda yaygın olarak kullanıma girmesi ihtimalini engellemektedir. HPV aşısının, kansere yol açtığı bilinen 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68 ve 73 numaralı virüslere karşı hiçbir koruyucu etkisi yoktur. Bu sebeple de kadınların rahim ağzı kanserine karşı Pap smear testleri ile izlenmeye devam edilmeleri gerekir. Bu şekilde düzenli jinekolojik kontrol altında kadınlarda rahim ağzı kanseri zaten çok erken evrede yakalanıp kesin olarak tedavi edilebilmektedir.
|
