Serviks Kanseri

Kolposkop denilen ışıklı alet incelenen  dokuyu 10-40 kat kadar büyüterek, çıplak gözle görülmeyecek detayları görmeye yarayan bir mercek sistemidir. Kullanılan aletin adına "kolposkop",  yapılan işleme ise "kolposkopi" adı verilmektedir.  Kadın dıs cinsel (genital) organlarının kanser ve kanser öncüsü hastalıklarının tanısında, değerlendirmesinde sıklıkla kullanılan, uygulaması rahat ağrısız ve pratik bir yöntemdir.   Kolposkopi rahim ağzı, vajen veya vulvanın yakından muayenesini sağlar. İşlem esnasında rahim ağzına bazı boya ve maddeler uygulanarak şüpheli alanların daha belirgin hale gelmesi ve biyopsi (doku örneklemesi) alınması gereken bu alanların saptanması sağlanır. Kolposkopi yapacak doktor bu konuda mutlaka özel olarak eğitim görmüş olmalıdır.

1- Jinekolojik muayenede kanser şüphesi olanlar

2- Pap Smear testinde anormallik olanlar. PAP smear sonucu rahim ağzını oluşturan hücrelerde şiddetli ya da orta şiddette kansere dönüşme potansiyeli taşıyan değişim (displazi) saptanan kadınlar. Pap Smear sonucu CIN II-III ya da HSIL saptananlar. Tekrarlayan Pap smear incelemelerinde kaybolmayan ASCUS ya da hafif şiddette displazi saptanan kadınlar. Smear sonucu CIN I yada LSIL saptananlar 

3-HPV testi pozitif olan kadınlar 

4-Tekrarlayan smear testlerinde sürekli devam eden ve nedeni açıklanamayan enfeksiyonu olan kadınlara kolposkopik inceleme yapılır.

Jinekolojik muayene ve Pap smear testi yapılmasına benzer bir işlemdir. İşlem için öncelikle kişi jinekolojik muayene masasına uzanır, daha sonra "spekulum" adı verilen aletle vajina içi görünür hale getirilir. Rahim ağzını temizlemek için serum fizyolojik kullanılır.Daha sonra vajinanın içi aydınlatılırken kolposkop yaklaştırılarak net bir şekilde cihazın vizöründen genital  organlar büyütülür ve incelenir. İşlem uygulanırken rahim ağzına asetik asit ve lugol (potasyum iyodür - Schiller testi) gibi bazı solüsyonlar sürülür. Normal olmayan dokular % 5 asetik asit uygulaması sonrasında beyaz olarak görülür. Bu "aseto white" (beyazımtırak) alanlardan biyopsiler alınarak şüpheli lezyonların kanseröz veya pre-kanseröz olup olmadığı teşhis edilebilmektedir. Serviks yüzeyine lügol solüsyonu sürülerek incelemeler de yapılabilir.  Serviks üzerine lügol solüsyonu sürülerek yapılan gözleme "Schiller testi" adı verilir. Lügol solüsyonu sonrasında boya tutmayan yerlerden servikal biyopsi yapılarak alınan parçaların patolojiye gönderilmesi ile kesin tanı konulabilmektedir. Kolposkopik inceleme sırasında gözlenen önemli noktalardan birisi de serviksin yüzeyindeki damarlanmalardır. Bu damarların yapısı ve dağılımı kanser varlığı konusunda ipuçları verebilir. Asetik asit ve Lügol solüsyonu ile anormal alan saptanmaması durumunda  servikste saat 12, 3, 6 ve 9 hizalarından 4 adet biyopsi alınarak işlem tamamlanır.

Randevunuzdan 24 saat öncesinde duş almayınız, vajinal ilaçlar veya tampon uygulamayınız, cinsel ilişkide bulunmayınız. İşlem öncesi idrar torbanızın ve barsaklarınızın boşaltılması önerilir.

Servikste sinir hücresi bulunmadığından servikal biyopsi sırasında hastalar ağrı hissetmezler.  Ancak bazı durularda biyopsi sırasında rahim kasılmasının hissedilmesi sonucunda hastalar kramp tarzı ağrılar hissedebilirler. Bu işlem sırasında kendinizi mümkün olduğunca gevşetmeniz, yavaş ve derin nefes alıp vermeniz ağrı kontrolü için yardımcı olabilir. Kolposkopi işlemi ağrısız bir uygulama olduğundan işlem sırasında ve biyopsi alınırken hastaların genel anestezi ile uyutulmasına, hatta lokal anestezi ile uyuşturmaya bile gerek duyulmamaktadır.

Kolposkopi sonrası koyu renkli vajinal akıntı ve birkaç gün süren lekelenme şeklinde kanama olabilir. İşlem sonrası en az bir hafta  kadar tampon kullanmayınız. Kanama sırasında vajinal tampon kullanılmaz, bunun yerine ped tercih edilmelidir. En az bir hafta cinsel ilişkide bulunmamaları ve havuza girmemeleri önerilmektedir.Gerekli görülen hastalarda reçete edilen ağrı kesici ve antibiyotikler düzenli kullanılmalıdır.Aşırı vajinal kanama, alt karın ağrısı, ateş, titreme veya kötü kokulu vajinal akıntı ile karşılaşırsanız hemen doktorunuzu arayınız.