Penisilin uygulanmasını takiben çok nadir olarak bazı hastalarda ağır aşırı duyarlık (anafilaktoid) reaksiyonları bildirilmiştir. Bu reaksiyonlar çoğunlukla penisiline veya çeşitli alerjenlere duyarlı olan kişilerde görülmektedir. Penisiline aşırı duyarlık gösteren kişilerin sefalosporinlerle tedaviye de aşırı duyarlık reaksiyonları gösterme olasılıkları vardır. Ancak sefalosporinlere alerjik reaksiyon göstermiş olan kişilere penisilin reçete edilmemelidir. Penisilinlerle tedaviye başlamadan önce hastanın penisilinlere, sefalosporinlere ve diğer alerjenlere duyarlı olup olmadığı soruşturulmalıdır. Ancak anamnezinde bu tür veriler saptanamayan hastalarda da nadiren ilaca tepki görülebileceği unutulmamalıdır.

Enjeksiyonu takiben alerjik reaksiyon görülür ise, ilaç derhal kesilmeli ve gerekli tedavi (pressör aminler, antihistaminikler ve kortikosteroidler gibi mutad ilaçlarla) uygulanmalıdır. Ciddi anafilaktik reaksiyonlar epinefrin ile acil müdahale, oksijen, İV steroidler ve solunum yollarının açık tutulma yöntemleri (intübasyon dahil) gibi destekleyici tedavileri gerektirir.

Hemen tüm antibiyotik ajanlarla olduğu gibi penisilinler de antibiyotiğe bağlı psödomebranöz kolite yol açabilir. İlaç uygulamasını takiben ortaya çıkan diyare teşhis açısından önemlidir. Diyare olguları dikkatle izlenmeli ve gereğinde ilaç kesilerek gerekli tedavi önlemleri alınmalıdır.

BENZAPEN ve diğer penisilin preparatlarının kazaen direkt arter içine veya yakınına hızlı verilmesi de dahil intravasküler uygulamalar, kalıcı paraliziye neden olan çarpraz miyelit, ekstremitelerin yakın bölümünde ve parmaklarda ampütasyon gerektiren gangren, enjeksiyon yeri ve çevresinde nekroz ve deri döküntüleri ile sonuçlanan ciddi nörovasküler hasara neden olur. Bu tip ciddi etkiler kalça, uyluk ve deltoid alanlara enjeksiyonu takiben de bildirilmiştir. Yanlışlıkla intravasküler uygulama sonucu kaydedilen diğer ciddi komplikasyonlar ise enjeksiyon yerinin distal veya proksimalinde ekstremitenin renk değişimi (solgunluk, lekeli görünüm veya siyanoz) ve bunu takiben kabarcık oluşumu; alt ekstremitede anterior ve/veya posterior bölgenin fasyotomisini gerektiren şiddetli ödem oluşumudur. Yukarıda tanımlanan ciddi etki ve komplikasyonlar çoğunlukla bebeklerde ve küçük çocuklarda görülmüştür.

Penisilin preparatlarının uyluğun ön-dış kısmında aynı bölgeye tekrarlanan intramüsküler enjeksiyonlarını takiben quadriceps femoris fibrozu ve atrofisi bildirilmiştir.

Sinire veya yakınına yapılan enjeksiyonlar kalıcı nörolojik hasar meydana getirir.

Antibiyotiklerle uzun süreli tedavi, funguslar da dahil duyarlı olmayan organizmaların üremesini artırabilir. Tedavi sırasında bir süperenfeksiyon meydana gelmesi halinde gerekli önlemler alınmalıdır.

Streptokok enfeksiyonlarında tedavinin süresi ve dozu etken organizmayı yok etmek için yeterli olmalıdır. Tedavinin sonunda bakteri eradikasyonu değerlendirilmelidir. Özellikle yüksek dozda uygulanan uzun süreli penisilin tedavilerinde böbrek ve hematopoetik sistemlerin periyodik kontrolu gereklidir.

HAMİLELERDE VE EMZİREN ANNELERDE KULLANIMI

Gebelik kategorisi B’dir. İnsanlarda uzun yıllara dayanan deneyime rağmen benzatin penisilin G uygulanan annelerde fetüs üzerinde herhangi bir istenmeyen etki görülmemiş olmakla birlikte; hamilelerde kontrollü çalışma olmadığından, bir tedbir olarak gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır.

Penisilin G, anne sütüne az miktarlarda geçer. Bu nedenle emziren annelerde kullanımı gerektiğinde bu husus göz önüne alınmalıdır