logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Prof.Dr. Burhanettin ULUDAР           

Güncelleme: 15.04.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

Ellerde uyuþma nedenleri
Ellerde uyuþma, hastaya verdiði rahatsýzlýk yanýsýra, çalýþýrken, yazý yazarken, bir araç kullanýrken sorunlara yol açan bir durumdur. El uyuþmasý tek elde olabildiði gibi her iki elde birlikte bulunabilir. Sürekli olabildiði gibi gelip geçici özellikte veya yalnýzca geceleri geliyor olabilir. Ellerdeki uyuþma, yanma elektriklenme gibi þikayetler ayný zamanda bacaklarda da olabilir. Ellerdeki uyuþma istirahat sýrasýnda veya el pozisyonuna veya yapýlan iþe göre deðiþkenlik gösteriyor olabilir. 
Geçici el uyuþmalarý, ele giriþ yapan median ve ulnar sinir gibi sinirlerin sýkýþmasýna veya basýya maruz kalmasýna neden olan yazý yazma, tekrarlýyan el bileði hareketleri, yoga gibi meditasyon tekniklerinde elin dua pozisyonunda tutulmasý,ütü yapma, yer silme, örgü örme gibi el aktiviteleri sonucu, hareket sýrasýnda veya gece uyku sýrasýnda gelebilir. El uyuþmalarý el bileðindeki ortopedik sorunlar nedeniyle el sinirlerine basý sonucunda karpal tünel sendromu geliþmesiyle gece el uyuþukluklarý sýk görülen belirtilerdendir. 

yoga
Þekil 1: Yoga sýrasýnda el bileði bükülmesi ile median sinir basýsý oluþur.

El uyuþmasý elin bütününde parmak uçlarýnda, belirli parmaklarda, avuç içinde veya el sýrtýnda olmak üzere deðiþiklikler gösterir. Duyu muayenesi ile bu daðýlýmlar belirlenerek, bir sinir, spinal sinir (boyun fýtýklarýnda görülür), omurilik veya beyne ait bir duysal daðýlým olup olmadýðý belirlenerek, uyuþmanýn nedeninin ortaya konmasý yönünde büyük bir adým atýlmýþ olur. 
El uyuþmasý elin bütününde parmak uçlarýnda, belirli parmaklarda, avuç içinde veya el sýrtýnda olmak üzere deðiþiklikler gösterir. Duyu muayenesi ile bu daðýlýmlar belirlenerek, bir sinir, spinal sinir (boyun fýtýklarýnda görülür), omurilik veya beyne ait bir duysal daðýlým olup olmadýðý belirlenerek, uyuþmanýn nedeninin ortaya konmasý yönünde önemli bir adým atýlmýþ olur. Örneðin median sinir basýsý elin avuç içinde ilk 3 parmak ve yüzük parmaðýnýn yarýsýnda, ulnar sinirin bilek veya dirsek düzeyinde basýsý (kübitel tünel sendromu) 5. parmak ve yüzük parmaðýnýn dýþ yarýsýnda, el sýrtýnýn dýþ tarafýnda, radiyal sinirin genellikle spiral oluk denilen bölgede basýsý ile (cumartesi gecesi paralizisi, balayý paralizisi) el sýrtýnýn iç tarafýnda duyu bozukluðuna neden olur. C8-T1 düzeyindeki bir spinal sinir lezyonu elin dýþ tarafýnda ön kola kadar uzanan bir alanda, C5-6 zararlanmasý baþparmak çevresinde, C7 spinal sinir hasarý ise orta parmak üzerinde duyu bozukluðuna neden olur.

innervasyon
Þekil 2: El sinirleri duyu alanlarý

eldermatom
Þekil 3: Elin spinal sinir duyu alanlarý (dermatom)

Ellerde uyuþma çoðunlukla önemli nedenlerden kaynaklandýðýndan ihmal edilmeden ilgili hekime muayene olmayý gerektiren bir durumdur.
Ellerde uyuþmanýn nörolojik, ortopedik, dolaþýmsal, kardiyolojik deðiþk nedenleri olabilir.




x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

Bu nedenlere özetle bakacak olursak:

Nörolojik nedenler
Karpal tünel sendromu
Kubitel tünel sendromu (dirsekte ulnar sinir sýkýþmasý)
Gujon loju nöropatisi (el bileðinde ulnar sinir sýkýþmasý)
Pronator teres sendromu (ön kolda median sinir sýkýþmasý)
Cumartesi gecesi paralizisi (radiyal sinir lezyonu)
Brakial pleksus hasarlarý (travma, enfeksiyon, tümör invazyonu, otoimmun nedenler, nörojenik torasik çýkýþ sendromu vb)
Servikal radikülopatiler (en sýk neden boyun fýtýklarýdýr)
Servikal omurilik hastalýk ve lezyonlarý (MS, servikal spondilotik miyelopati, tm siringomyeli, SLE vb nedenlerle)
Beyin lezyonlarý (Ýskemi, MS vb)
Periferik nöropati
Diabetik nöropati
Kurþun entoksikasyonu
Vitamin B12 eksikliði
Alkolizm
Hipotiroidi

Dolaþýmsal nedenler
Kollara olan kan dolaþýmýnýn azalmasý ile ellerde uyuþma hissedilebilir. Ayrýca kalpte koroner yetmezlik sonucu oluþan anjina pektoris adý verilen kalp aðrýsý her iki kolda olabilir, ancak sol kolda daha sýk görülür ve kolun iç yüzünde özellikle küçük parmaða doðru bir yayýlým gösterir (Þekil 4). 


angina
Þekil 4: Kalbe aðrý aðrýnýn kolllarda yansýma alanlarý

Kollarda dolaþým azalmasý ve ellerde uyuþma nedenleri:
Soðuk
Periferik arter hastalýklarý (ateroskleroz, Burger hastalýðý, vaskülitler)
Raynaud fenomeni
Torasik Çýkýþ Sendromu
Ortopedik nedenler
El bileði, dirsek, omuz veya boyun bölgesindeki ortopedik bozukluklarda sinir basýsý oluþarak ellerde uyuþma oluþabilir.
Kemik kýrýklarý
Karpal tünel sendromu
Kuibitel tünel sendromu
Servikal spondiloz
Disk hernisi (boyun fýtýðý)
Boyun kýrýklarý ve hasarlarý
Enfeksiyonlar
HIV ve Lyme (borreliozis) enfeksiyonlarý periferik nöropatiye neden olarak ellerde uyuþmaya neden olabilir.

x

x

x


Medikal tedaviler

Karbonik anhidraz inhibitörleri, alkaloza yol açan ilaçlar ellerde uyuþmaya neden olabilir. Topiramat ve asetozolamid bu tür ilaçlardandýr.

x


Giriþ

Ellerde uyuþma nedenleri
Ellerde uyuþma, hastaya verdiði rahatsýzlýk yanýsýra, çalýþýrken, yazý yazarken, bir araç kullanýrken sorunlara yol açan bir durumdur. El uyuþmasý tek elde olabildiði gibi her iki elde birlikte bulunabilir. Sürekli olabildiði gibi gelip geçici özellikte veya yalnýzca geceleri geliyor olabilir. Ellerdeki uyuþma, yanma elektriklenme gibi þikayetler ayný zamanda bacaklarda da olabilir. Ellerdeki uyuþma istirahat sýrasýnda veya el pozisyonuna veya yapýlan iþe göre deðiþkenlik gösteriyor olabilir. 
Geçici el uyuþmalarý, ele giriþ yapan median ve ulnar sinir gibi sinirlerin sýkýþmasýna veya basýya maruz kalmasýna neden olan yazý yazma, tekrarlýyan el bileði hareketleri, yoga gibi meditasyon tekniklerinde elin dua pozisyonunda tutulmasý,ütü yapma, yer silme, örgü örme gibi el aktiviteleri sonucu, hareket sýrasýnda veya gece uyku sýrasýnda gelebilir. El uyuþmalarý el bileðindeki ortopedik sorunlar nedeniyle el sinirlerine basý sonucunda karpal tünel sendromu geliþmesiyle gece el uyuþukluklarý sýk görülen belirtilerdendir. 

yoga
Þekil 1: Yoga sýrasýnda el bileði bükülmesi ile median sinir basýsý oluþur.

El uyuþmasý elin bütününde parmak uçlarýnda, belirli parmaklarda, avuç içinde veya el sýrtýnda olmak üzere deðiþiklikler gösterir. Duyu muayenesi ile bu daðýlýmlar belirlenerek, bir sinir, spinal sinir (boyun fýtýklarýnda görülür), omurilik veya beyne ait bir duysal daðýlým olup olmadýðý belirlenerek, uyuþmanýn nedeninin ortaya konmasý yönünde büyük bir adým atýlmýþ olur. 
El uyuþmasý elin bütününde parmak uçlarýnda, belirli parmaklarda, avuç içinde veya el sýrtýnda olmak üzere deðiþiklikler gösterir. Duyu muayenesi ile bu daðýlýmlar belirlenerek, bir sinir, spinal sinir (boyun fýtýklarýnda görülür), omurilik veya beyne ait bir duysal daðýlým olup olmadýðý belirlenerek, uyuþmanýn nedeninin ortaya konmasý yönünde önemli bir adým atýlmýþ olur. Örneðin median sinir basýsý elin avuç içinde ilk 3 parmak ve yüzük parmaðýnýn yarýsýnda, ulnar sinirin bilek veya dirsek düzeyinde basýsý (kübitel tünel sendromu) 5. parmak ve yüzük parmaðýnýn dýþ yarýsýnda, el sýrtýnýn dýþ tarafýnda, radiyal sinirin genellikle spiral oluk denilen bölgede basýsý ile (cumartesi gecesi paralizisi, balayý paralizisi) el sýrtýnýn iç tarafýnda duyu bozukluðuna neden olur. C8-T1 düzeyindeki bir spinal sinir lezyonu elin dýþ tarafýnda ön kola kadar uzanan bir alanda, C5-6 zararlanmasý baþparmak çevresinde, C7 spinal sinir hasarý ise orta parmak üzerinde duyu bozukluðuna neden olur.

innervasyon
Þekil 2: El sinirleri duyu alanlarý

eldermatom
Þekil 3: Elin spinal sinir duyu alanlarý (dermatom)

Ellerde uyuþma çoðunlukla önemli nedenlerden kaynaklandýðýndan ihmal edilmeden ilgili hekime muayene olmayý gerektiren bir durumdur.
Ellerde uyuþmanýn nörolojik, ortopedik, dolaþýmsal, kardiyolojik deðiþk nedenleri olabilir.




Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Bu nedenlere özetle bakacak olursak:

Nörolojik nedenler
Karpal tünel sendromu
Kubitel tünel sendromu (dirsekte ulnar sinir sýkýþmasý)
Gujon loju nöropatisi (el bileðinde ulnar sinir sýkýþmasý)
Pronator teres sendromu (ön kolda median sinir sýkýþmasý)
Cumartesi gecesi paralizisi (radiyal sinir lezyonu)
Brakial pleksus hasarlarý (travma, enfeksiyon, tümör invazyonu, otoimmun nedenler, nörojenik torasik çýkýþ sendromu vb)
Servikal radikülopatiler (en sýk neden boyun fýtýklarýdýr)
Servikal omurilik hastalýk ve lezyonlarý (MS, servikal spondilotik miyelopati, tm siringomyeli, SLE vb nedenlerle)
Beyin lezyonlarý (Ýskemi, MS vb)
Periferik nöropati
Diabetik nöropati
Kurþun entoksikasyonu
Vitamin B12 eksikliði
Alkolizm
Hipotiroidi

Dolaþýmsal nedenler
Kollara olan kan dolaþýmýnýn azalmasý ile ellerde uyuþma hissedilebilir. Ayrýca kalpte koroner yetmezlik sonucu oluþan anjina pektoris adý verilen kalp aðrýsý her iki kolda olabilir, ancak sol kolda daha sýk görülür ve kolun iç yüzünde özellikle küçük parmaða doðru bir yayýlým gösterir (Þekil 4). 


angina
Þekil 4: Kalbe aðrý aðrýnýn kolllarda yansýma alanlarý

Kollarda dolaþým azalmasý ve ellerde uyuþma nedenleri:
Soðuk
Periferik arter hastalýklarý (ateroskleroz, Burger hastalýðý, vaskülitler)
Raynaud fenomeni
Torasik Çýkýþ Sendromu
Ortopedik nedenler
El bileði, dirsek, omuz veya boyun bölgesindeki ortopedik bozukluklarda sinir basýsý oluþarak ellerde uyuþma oluþabilir.
Kemik kýrýklarý
Karpal tünel sendromu
Kuibitel tünel sendromu
Servikal spondiloz
Disk hernisi (boyun fýtýðý)
Boyun kýrýklarý ve hasarlarý
Enfeksiyonlar
HIV ve Lyme (borreliozis) enfeksiyonlarý periferik nöropatiye neden olarak ellerde uyuþmaya neden olabilir.

Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Karbonik anhidraz inhibitörleri, alkaloza yol açan ilaçlar ellerde uyuþmaya neden olabilir. Topiramat ve asetozolamid bu tür ilaçlardandýr.

Ýlgili Kelimeler Listesi: el uyuþmasý, ellerde uyuþma, tuzak nöropatisi, ulnar sinir sýkýþmasý, median sinir sýkýþmasý, karpal tunel sendromu, hipotiroidi, diyabet

Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


Bu Soru 9181 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER