Giriş
Tanım Akciğer yaşamamız için gereken oksijeni havadan alıp, vücudumuzda oluşan zararlı karbondioksit gazını havaya veren; solunum işini yapan başlıca solunum organımızdır. Her organ gibi akciğerimiz de birçok hücreden oluşur. Vücudumuzda sinir sistemi hariç tüm sistemlerde hücreler yenilenir. Akciğer hücreleri de akciğerin normal olarak görevini yapabilmesi için ihtiyaca göre bölünerek çoğalırlar.
Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin gereksiz ve kontrolsüz olarak çoğalıp, akciğer içinde bir kitle (tümör) oluşturmasıdır. Burada oluşan kitle öncelikle bulunduğu ortamda büyür, daha ileriki aşamalarda ise çevre dokulara veya dolaşım yoluyla uzak organlara yayılarak (karaciğer, kemik, beyin vb. gibi) hasara yol açar.
Epidemioloji, sıklık
Akciğer kanseri ilk olarak 1410 yılında Saksonya’da Schbeerge maden ocaklarında çalışan işçiler arasında görülmüş ve tarif edilmiştir. Ancak otopsi raporlarına dayanan ilk akciğer kanseri olguları 1851 yılında ABD’de bildirilmiştir.
Tüm dünyada her yıl yeni teşhis konan kanser hastalarının %12.8’i akciğer kanserli hastalardır ve her yıl % 3 artmaktadır. Tüm dünyada bir yılda, kanser nedeniyle hayatını kaybeden insanların %17.8 ’i akciğer kanseridir. Günümüzde dünyada karşılaşılan en sık kanser türü olan akciğer kanserinin yıllık yeni olgu sayısı bir milyondan fazladır.
Akciğer kanseri erkeklerde en sık görülen kanser çeşididir, son yıllarda kadınlar arasında sigara kullanımının yaygınlaşması ile kadınlarda da akciğer kanseri görülme sıklığı giderek artmaktadır.
Akciğer kanseri günümüzde erkeklerde tüm dünyada en çok öldüren kanser türüdür. Kalp - damar hastalıklarından sonra ölüm nedenleri arasında 2. sırada yer almaktadır. ABD’de 1987’den beri kadınlarda da birinci öldürücü kanserdir.
Tüm dünya ortalamasına baktığımızda erkeklerde birinci, kadınlarda meme kanserinden sonra ikinci sıradadır. Dünya Sağlık Örgütü 1985 yılında gelişmekte olan ülkelerde 300,000 kadının sigaraya bağlı hastalıklardan öldüğünü, bunun % 21.1’ inin akciğer kanserine bağlı olduğunu bildirmiştir. Her yıl yeni ortaya çıkan hasta sayıları tüm dünyada artmaya devam etmektedir. 2000 yılında dünyada 2 milyon yeni akciğer kanseri saptanacağı, bunların %60’ının gelişmekte olan ülkelerde olacağı hesaplanmaktadır. Artış hızı özellikle kadınlarda daha belirgindir.
Oysa akciğer kanseri XX. YY.’ın başında son derece nadir bir hastalıktı. Tütünün sigara haline dönüşmesi ve tüketiminin hızla yaygınlaşması sonucu 1940’larda akciğer kanseri salgını ortaya çıkmıştır ve bu salgın etkisini, bütün dünyada, artan şekilde devam ettirmektedir. Primer akciğer kanseri tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de görülme sıklığı en fazla olan kanser türüdür. Ülkemizde 11.5 / 100.000 görülme sıklığı bildirilmiştir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı verilerine göre akciğer kanseri sıklığı batı ve güney bölgelerimizde en yüksek , Ege ve İç Anadolu, Güneydoğu ve Doğu bölgelerimizde en düşük değerlerdedir. Türkiye’de resmi rakamlara göre her yıl 20.000 - 25.000 yeni akciğer kanseri hastası ortaya çıkmakta ve bu rakamın 30.000-40.000 kadar ulaşabileceği düşünülmektedir. Çünkü ülkemizde güvenilir sağlık istatistikleri yoktur.
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Akciğer kanseri gelişimi için risk faktörleri
Tüm akciğer kanserlerinin %80-90’ı sigara içmeye bağlı olarak gelişir. Yani akciğer kanseri gelişimi için en önemli için risk faktörü sigaradır. Sigara içme süresi, toplam içilen sigara sayısı arttıkça akciğer kanseri gelişme riski artar.
Aktif sigara içiminden sonra akciğer kanserinin en önemli ikinci risk faktörü pasif sigara içiciliği veya dumanaltı olmaktır. Pasif sigara içiciliğinin tek başına ortalama 1.2-1.3 kat akciğer kanseri olma riskini arttırdığı bildirilmektedir.
Sigara kullanımının dışında genetik bazı faktörler, yani ailede (birinci derece yakınlarda) akciğer kanseri olması akciğer kanserine yakalanma riskini 2,4 kat arttırmaktadır. Ailesinde akciğer kanseri olan bireylerde akciğer kanseri görülme olasılığı daha fazladır. Özellikle ailede akciğer kanseri öyküsü ile birlikte sigara kullanımı, riski daha da arttırmaktadır.
Ailede akciğer kanseri olan ve hiç sigara içmemiş bir kadının akciğer kanseri riski 2.8 kat artmış iken; ailede akciğer kanseri olmayan ve sigara içen bir kadında bu risk 11.3 kat artmıştır; ailede akciğer kanseri olan ve sigara içen bir kadında ise bu riskin 30 kat arttığı gösterilmiştir.
Ayrıca asbest denen , kimyasal maddelere çok dayanıklı lifsel yapıda kanserojen bir mineral; akciğer, özelikle de akciğer zarı kanseri (Mezotelyoma) oluşumunda etkilidir. Halk arasında ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren toprağı gibi isimlerle bilinir. Asbest Anadolu’nun birçok yöresinde bulunmakta ve halkımız tarafından bilinçsizce kullanılmaktadır. Köylüler, asbesti evlerinin damlarına sermek, evlerini badana yapmak için ve küçük çocuklarda pudra yerine kullanırlar. Amasya bölgesinde ve Kayılar yörüklerinde ise bebekler, höllük toprağı olarak bilinen ısıtılmış asbestle sarılmaktadır. Bu uygulamalar sırasında havaya karışan asbest lifleri yoğun şekilde solunur. Asbest, onu topraktan çıkaran ve kullanan köylülerden başka, asbestin kullanıldığı endüstri alanlarında (gemi, uçak, otomobil sanayinde) çalışan işçiler için de çok zararlıdır.
Diyarbakır’ın Çermik ve Çüngüş, Eskişehir’in Mihalıççık, Kaymaz ve Çifteler, Denizli’nin Tavas, Kütahya’nın Aslanapa ve Gediz, Konya’nın Ereğli, Ayrancı ve Halkapınar, Sivas’ın Yıldızeli ve Şarkışla, Şanlıurfa’nın Siverek Elazığ’ın Maden ve Polu köyleri ülkemizde asbeste bağlı hastalıkların sık görüldüğü yerlerdir.
Asbest, kadmiyum, nikel, krom gibi mesleki etkenler ve radyasyon akciğer kanseri riskini artırır. Asbest maruziyetinde bu risk 5 iken, sigara ile birlikte olduğunda risk 50-100 kat artar. Mesleki radon maruziyetinde risk 20 kat artmaktadır. Tütün kullanımıyla beraber bu artış daha fazladır. Ev içi radon maruziyetinin akciğer kanserlerinin % 10’unun nedeni olduğu tahmin edilmektedir.
Bazı metal ve kimyasal maddelere mesleksel maruziyet, ,
Radon gazı,
Radyasyon,
Önceden geçirilmiş bazı akciğer hastalıkları (akciğer tüberkülozu, interstisyel fibrozis, büllöz amfizem ve doku harabiyeti ile seyreden diğer bazı akciğer hastalıklarında ortaya çıkan nedbe dokusu akciğer kanseri gelişimi için bir zemin oluşturabilir.)
Beslenme alışkanlıkları: Yüksek yağlı diyetle beslenen sigara tiryakilerinde akciğer kanseri riskinin arttığı gösterilmiştir. Çay (özellikle yeşil çay) tüketimi de koruyucu etki gösterir.
Ayrıca motorlu taşıtlara, fabrika bacalarına bağlı hava kirliliklerinin, Hava kirliliğinin akciğer kanseri riskini arttırabileceği düşünülmektedir ancak riskin derecesi belirlenememiştir.
Evlerde uygun olmayan şekilde odun-kömür yakarak ısınmanın kanser yapıcı maddelerin oluşmasına neden olduğu gösterilmiştir.
Semptom ve Yakınmalar
BELİRTİLER
1. Direkt Tümöre Bağlı Belirtiler
- Geçmeyen öksürük
- Göğüs ağrısı, omuz ağrısı, kol veya sırt ağrısı
- Hırıltılı, hışıltılı solunum
- Nefes darlığı,
- Öksürükle ağızdan kan gelmesi veya kanlı balgam çıkarmak
2. Göğüs Kafesi İçinde Tümörün Akciğer Dışına Yayılmasına Bağlı Belirtiler - Ses kısıklığı
- Boyunda ve yüzde şişlikler ortaya çıkması.
- Yutma güçlüğü
- Kol ağrısı
- Göz kapağında düşüklük
3. Tümörün Diğer Organlara Yayılımına Bağlı Belirtiler - Baş ağrısı
- Kemik ağrıları
- Cilt altı nodüller
4. Genel Bulgular - İştahsızlık, kilo kaybı
- Halsizlik
- Ateş
5. Diğer Bulgular - Parmaklarda çomaklaşma
- El ve ayaklarda uyuşma, yanma
Akciğer kanserini akla getirmelidir, özellikle de sigara içimi söz konusu olduğunda.
Ancak hastalığın başlangıç dönemlerinde hastaların büyük çoğunluğunun ya bir şikayeti yoktur veya sadece öksürük yakınmaları vardır, ancak çoğu sigara içtiğinden öksürüğü sigaraya bağlayıp hekime başvurmazlar. Bu nedenle 3 haftadan uzun süren öksürük varlığında veya önceden varolan öksürüğün karakterinde bir değişme ortaya çıktığında, (öksürükle birlikte balgamla karışık kan gelmesi gibi ) mutlaka kontrolden geçmek gerekir.
Akciğer kanserinin diğer organlara yayıldığı (metastaz) durumlarda, yayıldığı organa ait bulgular da olabilir. Beyin, karaciğer, kemik, böbrek üstü bezleri başta olmak üzere bulunduğu yere göre bulgular verebilir. Örneğin kemik metastazlarında ağrı, beyin metastazlarında şuur kaybı, havale geçirme olabilir, cilt metastazlarında ciltte tümoral kitleler görülebilir. Hatta göze bile yayılabilerek görme kayıplarına yol açabilir.
Bundan başka kanser hücreleri yayılmadığı halde salgıladıkları bazı maddelere bağlı olarak vücutta birçok metabolik ve hormonal sorunlar yapabilir Buna bağlı olarak parmaklarda çomaklaşma, deri lezyonları, nörolojik tablolar (el ve ayaklarda uyuşmalar, ağrılar), kan tablosunda bozulma gibi bulgular olabilir. Ayrıca iştahsızlık, kilo kaybı, kuvvet kaybı, halsizlik, ateş gibi şikayetler hastaların birçoğunda görülebilir.
AKCİĞER KANSERİ ÇEŞİTLERİ (Hücre Tipine Göre) KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI AKCİĞER KANSERİ
A) YASSI EPİTEL HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİ = EPİDERMOİD AKCİĞER KANSERİ
- En sık görülen akciğer kanseridir. (%40-60)
- Sigara içimi ile artış gösterir.
- Daha çok ana bronşlarda yerleşir (bronkoskopla ulaşılabilir).
- Diğer kanser tiplerine göre daha yavaş ilerler.
B) ADENOKANSER - Akciğer kanserlerinin %10-20’dir.
- Hava yollarının salgı yapan hücrelerinden kaynaklanır.
- Sigara ile en az ilişkisi olan akciğer kanseridir. Yani sigara içmeyenlerde de görülür.
- Genellikle akciğerin periferik( uç, kenar) kısımlarında yerleşir
- Yassı epitel hücreli akciğer kanserlerinden daha kötü huylu olmakla birlikte küçük ve büyük hücreli akciğer kanserlerine oranla daha iyi özellik gösterirler.
- Sıklıkla erken dönemde uzak metastazlara (sıçrama- yayılım) yol açar.
Bronkoalveolaer Kanser - Adenokanserin bir alt tipidir.
- Genellikle dağınık zatürre şeklinde bir görünümü vardır.
- Bazı hastalarda bol köpüklü ve çok miktarda balgam çıkarma söz konusudur.
C) BÜYÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİ - Akciğer kanserlerinin %5-10’dur.
- Akciğerin periferik (uç- kenar) kısımlarında yerleşir.
- Büyük kitleler yapabilir.
- Adenokanserler gibi seyreder.
KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİ - Akciğer kanserlerinin %15-25’dir.
- Sıklıkla akciğerin merkezi kısımlarında yerleşir. Yani daha çok ana bronşlar ve lob bronşlarında yerleşir.
- Sigara kullanımı ile direkt ilişkilidir. Sigara içenlerde içmeyenlere göre görülme sıklığı daha fazladır.
- Akciğer kanserleri arasında en hızlı seyreden ve en erken metastaz yapan (yayılan) akciğer kanseridir.
- Hastaların 2/3’de kanser tanısı konduğunda diğer doku ve organlara yayılım vardır.
- Yassı epitelyum hücreli akciğer kanserine göre daha erken yaşlarda ortaya çıkar.
Laboratuvar testleri, özel testler
TANI
Bu belirti ve bulgularla hekime başvuran hastalarda ayrıntılı bir öykü alınması ve hastanın fizik muayenesinin ardından tanı için ilk olarak standart akciğer grafisi çekilmelidir. Bir çok hastada akciğer grafisinde tümör; ya da tümörün yol açtığı bronş tıkanmasına bağlı havalanma azlığı, ya da zatürree, akciğer zarları arasında tümöre bağlı sıvı toplanmasına ait görünüm saptanabilir. Bundan sonraki aşama bilgisayarlı akciğer tomografisi çekilmesidir. (Akciğer zarları arasında çok miktarda sıvı toplanması durumu hariç; çünki bu durumda önce sıvı boşaltılıp sonra tomografi çekilmelidir.)Bilgisayarlı tomografi, akciğer grafisinde kitle ya da yol açtığı durum hakkında ayrıntılı bilgi verdiği gibi akciğer grafisinde görülemeyecek kadar küçük olan diğer lezyonların görülmesine de olanak sağlar. Standart akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografilerin incelenmesinden sonra hastalığın varlığı, akciğer içindeki yeri, yayılımı ortaya çıkar. Hastasında akciğer kanseri olduğuna inanan hekim bu noktada tip tayini dediğimiz, tümörün tipini belirlemeye yönelik girişim yapmalıdır. Burada yapılacak işlem tümörün yerine göre değişir.
1.Bronkoskopi:Bronş içine yerleşmiş, merkezi bir kitlede burundan veya ağızdan bronkoskopla girilerek tümöre gözle görerek ulaşıp biopsi (parça) almaya yönelik işlemdir. Bronkoskop, uzun, bükülebilir, ince bir kurşun kalem kalınlığında ucunda parlak bir ışık bulunan bir tüptür. Bu tüp bükülebilir olmasından dolayı burundan veya ağızdan kolaylıkla sokulur; ses tellerinin arasından geçerek gırtlağa, buradan nefes borusuna ve sonra da bronşlara iletilir. Kitleye ulaşılır, kitlenin olduğu yere bronkoskobun içinden gönderilen sıvı bir aspiratör yardımı ile geri alınarak bir kapta toplanır yani tümörlü bölge yıkanmış ve oraya dökülen tümör hücreleri incelenmek için alınmış olur.
 Yine bronkoskobun içinden gönderilen özel bir biopsi pensi ile (cımbıza benzeyen, parça koparmaya yarayan alet) tümör üzerinden minik parçalar kopartılarak incelenmek üzere patoloji uzmanına gönderilir. Benzer şekilde tümör dokunda fırçalama işlemi uygulanarak daha fazla tümör hücresi elde edilmeye çalışılır. Ayrıca yine son yıllarda geliştirilen otofloresan bronkoskopi tekniği ile bronş ağacından kaynaklanan tümörler çok erken dönemde henüz normal bronkoskoplarla görülemeyecek ya da farkedilemeyecek dönemdeyken oluşturduğu renk farklılığı ile saptanabilir.
2.Trans Torasik İnce İğne Aspirasyonu(TTİA):Göğüs duvarına yakın kitle varlığında, bronkoskopla nefes borusunun içinden girilerek akciğerlerin ucuna ulaşılması söz konusu olmadığından, bilgisayarlı tomografi altında kitlenin yeri işaretlenir ve çok ince bir iğne ile göğüs duvarının dışından kitleye ulaşılır ve iğnenin ucuna enjektör takılarak kitleden hücre aspire edilir ( vakum yapılarak alınır) lam denen özel camlara yayılarak alkol içinde bekletilip, kurutularak ardından incelenmek üzere patoji uzmanına gönderilir.
 3. Plevra biopsisi:Akciğer zarları arasında sıvı toplandığında göğüs duvarından akciğer zarları arasındaki boşluğa (plevra boşluğuna) özel bir iğne ile girilmesini takiben akciğer zarından parça alınmasıdır. Tümör akciğer zarına bitişikse, ya da akciğer zarından kaynaklanıyorsa plevra biopsisi tanıda yararlıdır.
 4. Torakoskopi:Genel anestezi altında göğüs duvarından açılan küçük bir delikten endoskop ile akciğer zarları arasındaki boşluğa (plevra boşluğuna) girilerek ve cihaza bir de kamera ilave edilerek tüm boşluk görülebilir hale getirilir. Bu görüntülü yöntem sayesinde, hasta olan bölgeden biyopsi alınmasıyla olguların çok büyük bir kısmında kesin tanıya ulaşılır.
EVRELEME
Kanserli hastaları hastalığın seyrine göre gruplayıp, tedavilerini planlama ihtiyacı bir evreleme sisteminin geliştirilmesine yol açmıştır. İlk kez 1946’da önerilen TNM sistemi 1986’dan beri ’Uluslararası Akciğer Kanseri Evreleme Sistemi’ adı altında kullanılmaktadır. Burada ‘T’ tümörün büyüklüğünü, ‘N’ lenf bezlerinin tutulumunu, ‘M’ ise uzak metastaz varlığını anlatır.
Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde evrelendirme, TNM (Tümör, Lenf düğümü, Metastaz) sistemine göre yapılır. Genel olarak, küçük ve metastaz yapmamış bir tümör düşük evreli, büyük ve metastazları olan bir tümör ileri evrelidir. Düşük evreli olgularda uygun tedavi ile tam iyileşme şansı vardır. Ancak, hastaların pek azı bu evrelerde saptanır..Evrelendirme ile ilgili kurallar özet olarak şöyledir: T-----Tümör büyüklüğü ( 3cm’den büyük ya da küçük ), tümörün bronkoskopik görünümü gibi özelliklerini tanımlar.
N ----- Tümörün bulunduğu bölgede lenf bezlerinde (lenf bezleri küçük, fasulye benzeri oluşumlardır ve tüm vücutta bulunmaktadır. Vücutta mikroplarla savaşan hücreleri yapar ve depolarlar) veya tümörden uzakta lenf bezlerinde tümör metastazı olup olmadığını tanımlar.
M ----- Uzak organ metastazı varlığını tanımlar. Akciğer kanserli hastaların yaklaşık 1/3’ü uzak metastaza bağlı semptomlar gösterir. Beyin, karaciğer, böbreküstü bezleri, kemikler ve kemik iliği, karşı akciğer ve böbrekler en sık metastaz görülen organ ve bölgeler olmakla birlikte, vücudun her yerine metastaz olabilir.  Evre I:Metastaz yoktur. Tümör 3 cm’den küçük çapta ve tümüyle akciğer dokusu ile çevrilidir. Cerrahi tedaviden en çok yarar gören grup budur. Ancak bu gruba giren hasta sayısı çok azdır.
Evre II:Yukarıdaki nitelikte bir tümör aynı taraf bronşçevresi (peribronşiyal) ve/veya hiler (hilus = ana bronş ve damarların akciğer içine girdiği bölge) lenf düğümlerine metastaz yapmıştır. Cerrahi tedavi başarılı sonuç verebilir.
Evre III:Çevreye (göğüs duvarı, diyafragma v.b yayılmış veya sağ ve sol ana broşun nefes borusuna bağlandığı bölgeye( ana karinaya) çok yakın tümörler bu gruptadır. Supraklaviküler (Köprücükkemiğiüstü) veya karşı taraf hiler/mediyastinal lenf düğümlerine metastaz yapanlar (evre IIIB) cerrahi tedaviye aday sayılmazlar. Hastaların çoğu evre III grubundadır.
Evre IV:Uzak organ metastazı olan tümörler. Bunların cerrahi tedaviden yarar görmeleri beklenmez.
 KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME Sınırlı hastalıkKanser sadece bir akciğerde ve/veya yakınındaki lenf bezlerindedir . Yaygın hastalıkKanser, karşı akciğere veya vücudun diğer bölgelerindeki başka organlara yayılmıştır. Nüks evresiNüks demek, tedavi edildikten sonra kanserin yeniden ortaya çıkması (nüks etmesi) demektir. Akciğerlerde veya vücudun başka bir yerinde ortaya çıkabilir.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dışı tedavi önerileri
AKCİĞER KANSERİNDE TEDAVİ Akciğer kanseri tedavisinde önerilen tüm tedavilerde amaç; hastalığın kontrol altında tutulması, yaşam süresinin uzatılması, yakınmaların ortadan kaldırılması ve daha kaliteli bir yaşam sağlanmasıdır. Tüm akciğer kanserli hastalarda tedavi seçenekleri vardır. Üç tür tedavi kullanılmaktadır. - Cerrahi (kanseri alıp çıkartmak)
- Radyasyon (ışın) tedavisi (yüksek-doz x-ışınları veya diğer yüksek-enerjili ışınlar kullanarak kanser hücrelerinin öldürülmesi)
- Kemoterapi (kanser hücrelerini öldürmek üzere ilaçlar kullanılması)
Küçük Hücreli Akciğer Kanserinde Tedavi KHAK, tüm akciğer tümörlerinin yaklaşık %25’ini oluşturmaktadır. En önemli iki özelliği, çabuk yayılması ve kemoterapiye iyi yanıt vermesidir. KHAK hızlı yayılım gösterdiği için, başlangıcından itibaren sistemik hastalık olarak kabul edilmekte ve tedavisinde kemoterapi, ağırlıklı bir yer tutmaktadır.
Sınırlı hastalıkta, kemoterapi, radyoterapi ve nadiren seçilmiş olgularda cerrahi uygulanabilir. Kemoterapi ile birlikte radyoterapi uygulaması, tek başına kemoterapi uygulamasına göre daha iyi sonuçlar vermiştir. Ayrıca sınırlı hastalıkta beyne koruyucu radyoterapi uygulanması da tedavide yer almaktadır.
Yaygın hastalıkta ise kemoterapi ve palyatif radyoterapi uygulanmaktadır.
Tedavisiz, yalnızca destekleyici önlemlerle, sınırlı hastalık grubunda ortalama yaşam süresi 12 hafta, yaygın hastalıkta ise 5 haftadır. Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde Tedavi Hastalığın erken evrelerinde (evre I ve II, bazı evre III hastalar) ameliyatla tümörlü doku, etraftan bir miktar sağlam doku ile çıkarılarak, bazen bütün bir akciğer lobu alınarak temizlenebilir. Genel olarak ameliyatla tamamen çıkarıldığı ve çevrede hiç hastalık kalmadığı durumlarda başka tedaviye gerek yoktur. Ameliyatla çıkarılması mümkün olmayan evre III akciğer kanserinin esas tedavisi ışın ve ilaç tedavisidir. Evre IV hastalıkta, ışın tedavisi kansere bağlı ağrı, kanama veya kemiğe, beyine yayılma söz konusu ise o bölgeye uygulanır. Cerrahi tedavi
Erken dönemde saptanan ve ameliyat edilebilir hastalarda, esas tedavi yöntemidir. Ayrıca tanısal ve hastanın yaşam kalitesini artırmak amaçlı (palyatif) uygulanabilir. Tümör yükünü azaltarak radyoterapi ve kemoterapinin etkinliğini arttırma amacı ile de yapılabilir. Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanser’nde cerrahi tercih edilir. Yaklaşık %25 tedavi amaçlı uygulanır. En sık uygulanan yöntem lobektomidir (%62)
Genellikle erken evredeki hastalığın (Evre I, II, bazen evre III) tedavisinde uygulanır. Hastalığı tek akciğerde sınırlı , uygun hastada seçkin tedavi yöntemidir
Akciğer kanserli hastaların % 10-35’inde cerrahi tedavi uygulanabilmektedir, ancak uygulanan cerrahi tedavi her zaman kesin tedavi anlamına gelmemektedir. Ameliyat öncesi hücre düzeyinde yayılmış tümör, ameliyat sonrası dönemde ortaya çıkabilmektedir. (Hatta bu durum bazen halk arasında bıçak değdi hastalık yayıldı gibi yanlış yorumlara yol açabilmektedir, oysa hastalık zaten ilerleyecektir.)
Buna yönelik risk taşıdığı düşünülen hastalarda, ameliyattan sonra tümörün tipine göre radyoterapi ya da kemoterapi yapılmaktadır.
Küçük hücreli akciğer kanserinde cerrahi çok nadiren baş vurulan bir yöntemdir.
Tümörün yerleşimine, hastanın solunum fonksiyonlarına göre farklı cerrahi yöntemler belirlenir. Bu yöntemler:
Lobektomi:Akciğerin loblarından birinin çıkarılması
Bilobektomi:Sağ akciğerin iki lobunun çıkarılması
Sınırlı rezeksiyon:Akciğerin bir lobunun bir parçasının çıkarılmasıdır
Pnömonektomi:Bir akciğerin tamamının çıkarılmasıdır
Cerrahi sonrası nüks olmaksızın 5 yıllık yaşam evre I’de %50-60, evre II’de %30-40 dolayındadır. Kemoterapi (İlaç tedavisi) Kemoterapi vücuttaki tüm kanser hücrelerini yok etmek amacıyla özel ilaçlar kullanılarak yapılan bir tedavi şeklidir. Kemoterapi ilaçları hızla çoğalan kanser hücrelerine kan yoluyla ulaşarak etki eder. Kanser hücresinin bölünmesini ve yenilenmesini engelleyerek ölümüne neden olur. Kemoterapi, ağızdan hap olarak veya damardan infüzyon yoluyla uygulanır. Tedavi düzenli aralıklarla, genellikle 3-4 haftada bir verilir. Bu yaklaşımda amaç; hastanın tekrar güçlenmesine ve sağlıklı dokuların kendisini yenilemesine olanak sağlanmasıdır.
Kemoterapi kanser hücrelerini etkilerken, kıl kökü, kemik iliği, mide barsak mukozası gibi vucutta hızlı çoğalan sağlıklı hücrelere de etki eder ve bu etkilere bağlı olarak kemoterapinin yan etkileri ortaya çıkar. Kemoterapinin Sık Görülen Yan Etkileri
- Yorgunluk,
- Bulantı, Kusma,
- Saç Dökülmesi,
- Ağız Yaraları,
- İshal,
- İlacın kemik iliği üzerine etkileri ile kansızlık, lökopeni (Vücudun savunma hücreleri olan lökositlerin sayısında azalma), trombositopeni (kanamayı durduran hücreler olan trombositlerin sayısında azalma)
Normal hücreler kendilerini yenilediklerinden yan etkiler genellikle geçici olmaktadır. Radyoterapi (Işın tedavisi)
Hızlı bölünen kanser hücrelerinin yüksek enerjili X ışınları ile öldürülmesi esasına dayanır. Bu tedavi uygulandığı bölgedeki tümör hücrelerini öldürmektedir. Tümör hücreleri bu tedaviye normal hücrelerden daha fazla duyarlıdır, bu nedenle daha fazla ölürler. Etkilenen bölgedeki normal hücreler hızla kendilerini yenilerler.
Radyoterapi öncesinde tedavinin yapılacağı klinikte tedavi planlanır. Bu süre içerisinde tedavi masasında hareketsiz yatan hastanın tedavi alanı, deri üzerine çizilerek belirlenir.
Tedavi odasında kalış süresi 10-30 dakikadır, tedavi 1-5 dakika sürer. Genellikle tedavi 2-6 hafta devam eder.
Tedavi hastayı radyoaktif hale getirmez, çevredeki insanlara zarar vermez.
Radyoterapi sonrası sık görülen yan etkiler: - Halsizlik
- Tedavi bölgesindeki deride kaşınma, soyulma, kızarıklık, kıllarda dökülme
- İştahsızlık
- Öksürük, balgam çıkarma, boğaz ağrısı, yutmada güçlük
- ( genellikle tedavinin 2-3. haftasından sonra)
Proflaksi, Onleme, Aşılar, Serum tedavileri
Akciğer Kanserinden Korunma Ve Erken Tanı
Akciğer kanserinden korunmanın en etkili yolu sigarayı bırakmaktır. Bundan başka özellikle ülkemiz koşullarında asbest temasından kaçınmak, hava kirliliği ile mücadele, radyasyon temasından kaçınmak, sanayide kullanılan bazı kimyasal maddeler ile çalışanların gerekli tedbirleri alması, korunma önlemleri olarak sayılabilir.
Akciğer kanserinde erken tanı konmasına yönelik çeşitli çalışmalar yapılmış, ancak bu yönde olumlu bir sonuç elde edilememiştir, şu an için
Sigara içen 40 yaş üzeri herkesin check up kapsamında en az yılda bir, tercihen altı ayda bir kez akciğer grafisi çektirmesi önerilmektedir.
İlgili Kelimeler Listesi: akciğer kanseri, akciğer kanseri sebepleri, akciğer kanseri tedavisi, akciğer kanseri belirtileri, akciğer tümörü, akciğer kanseri ameliyatı
Not: Aşağıdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek tıkla site içi arama yapabilirsiniz..
İlgili Kelimeler Listesi: akciğer kanseri, akciğer kanseri sebepleri, akciğer kanseri tedavisi, akciğer kanseri belirtileri, akciğer tümörü, akciğer kanseri ameliyatı
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
