Hipotansiyon, tansiyon düşüklüğü belirtileri ve tedavisi

Kan basıncı damarlardaki kanın damar duvarına yaptığı basınç olarak ifade edilebilir. Bu basınç kalbin dakikada vücutta döndürdüğü toplam kan miktarıyla ve damarlardaki esneklikle alakalı olarak değişmektedir. Genel olarak Tansiyon sistolik ve diastolik tansiyon olarak ifade edilebilir. Sistolik tansiyon kalbin kanı ilk defa pompalamak için kasıldığı anda damarlarda oluşturduğu basınç miktarıdır. Söylenirken 12/8 dendiğinde, örneğin birinci söylenen sistolik kan basıncıdır. İkinci söylenen ise diastolik kan basıncıdır. diastolik kan basıncı kalbin kanı pompaladıktan sonra gevşemesi ve vücudu dolaşıp geri dönen kanın kalbe girdiği zamana denk gelir bu durumda basınç  daha düşüktür. Sistolik kan basıncının normali 90 il 120 mm Hg (civa) arasındadır. Normal diastolik kan basıncı ise 60 ile 80 mm civa arasındadır. En son kabul edilen kılavuzlara göre normal kan basıncı 12/8 den aşağı olmalıdır. Kan basıncı 13/8 den yüksek olan durumlar yüksek kan basıncı olarak kabul edilir. Yüksek kan basıncı kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları, felçler, damar sertliği dediğimiz Ateroskleroz durumunu, riskini arttırır. Düşük kan basıncında yüksek kan basıncındaki ifadeler gibi sabit bir değer yoktur. Düşük kan basıncı daha çok kendini yakınmalarla ve bulgularla belli eder. Kandaki düşük basınç nedeniyle hayati organlar dediğimiz beyin ve böbreklerde kanın bu düşük basınç durumu devam ettiği sürece kalıcı hasarlara rastlanabilir. Bazı kişilerde 9/6 veya 9/5’lik bir tansiyon her hangi bir bulgu vermezken; normalde yüksek tansiyonda seyreden kişilerde 10/6 düşen bir tansiyonda düşük tansiyon bulguları oluşabilir.

Kan basıncını belirleyen iki ana faktör vardır. Bunlardan birincisi kalbin akım esnasında dolaşıma pompaladığı kan miktarı ve bu kanın geçmiş olduğu küçük arterlerdeki dirençtir.

Normal kan basıncı düştüğü ya da yükseldiği dönemlerde bu durumu algılayan vücudumuzda reseptörler yani alıcılar vardır. Bunlar kalpte küçük arteriollerde, toplardamarlarda ve böbrekte yer alırlar. Bu bölgelerdeki alıcılar kan basıncını algıladıktan sonra algıladıktan sonra değişik mekanizmalarla kan basıncını düşürmeye veya alçaltmaya çalışabilirler. Genel olarak düşük tansiyonu yükseltmek için vücudun sahip olduğu mekanizmalar şunlardır:

1.Kalp tarafından atılan kan miktarını arttırılması. Bu kalbin hızını arttırarak da sağlanmaya çalışılır. Damarlara gelen toplam kan miktarını arttırmaya çalışmak da küçük arterlerde, atardamarlardaki direnci arttırarak kan basıncı yükseltilmeye çalışılanabilir. Kalp kan basıncını yükseltmek içim daha hızlı ve daha güçlü atmaya çalışır.

2.Toplardamarlardaki gevşeme ve kasılmalardır. Toplardamarlardaki gevşemelerle daha fazla kan bu bölgede göllenir, böylece kan basıncı düşer. Diğer yandan toplardamarlar kendini daha fazla daraltır ise bu seferde dolaşımdaki ve kalbe gelen kan miktarı artacağından dolayı tansiyon bu şekilde yükseltilmeye çalışılır.

3. Toplardamarlar dışında atardamarların küçük olanları arterioller yine aynı şekilde genişleyebilir ve daralabilir bu şekilde tansiyonu ayarlamaya çalışır. Genişlediği zaman basınç düşecektir. Daraldıkları zaman basınç artacaktır.

4. Böbreklerde kan basıncını ayarlamakta etkindir. Yaptığı idrar miktarını arttırarak veya azaltarak kan basıncını ayarlamaya çalışır. İdrar yapımını azaltıp daha çok sıvıyı vücutta tutar ise bu tansiyonu yükseltmeye yarayacaktır. İdrar miktarı arttırılarak vücuttan daha fazla sıvı atılırsa bu da yüksek olan tansiyonu düşürmeye yardımcı olur. Böbreğin; kalp ya da damarlarda olan değişikliklere nazaran tansiyon üzerindeki iyileştirici etkisi daha uzun sürelerde saatler ya da günler içerisinde olacaktır. Diğer atardamar, toplardamar ve kalple ilgili değişiklikler saniyeler içerisinde görülecektir. Böbreklerde  kan basıncını ve dolaşan kan miktarını ayarlamaya çalışan sisteme renin-anjiyotensin-aldesteron sistemi de denir. bu sistem  dolaşan kan miktarı vebasıncı algıladıktan sonra bu adı geçen hormonlar sayesinde böbrek üzerinden  tuz atılımı ve tutulmasını ayarlayarak tansiyonu azaltır veya  artırır.

Örneğin bir mide kanamasında hızlı kan kaybedilir. Bu kan kaybı sırasında damardaki kan miktarı azalmaya başladığında kalp daha hızlı ve güçlü çarparak kan basıncını yükseltmeye çalışırken damarlarda; atardamarda olsun toplardamarlarda olsun buna aynı şekilde katılarak cevap verir toplardamarlar kasılarak kalbe dönen kanı artırır, daha çok kan dolaşmasını sağlamaya çalışır. Küçük damarlar; kasılarak basıncı arttırıp hayati organlara kan gitmesine çalışır. Bu şekilde kişi kanıyorsa bile bir süre bu kan kaybı kan basıncı düşürülmeden idare edilebilir, ta ki kanama durmaz ve bu mekanizmalar artık baş edemez duruma gelene kadar

Kişiler ne kadar ne kadar tansiyonları düşük olursa bulgu olmadığı sürece yakınma yapmadığı sürece daha düşük felç, daha düşük böbrek hastalığı ve daha düşük kalp hastalığına sahip olurlar. Atletler, sürekli egzersiz yapanlar,ideal kilosunu koruyan kişiler,sigara içmeyenler genelde düşük kan basıncına sahiptirler. Bu düşük kan basıncı herhangi bulgu ya da yakınma olmadığı sürece istenilebilir bir durumdur.