Dikkat eksikliği
ve hiperaktivite bozukluğu, bireyin akademik başarısı, aile hayatı,
sosyal ilişkileri ve benlik saygısı üzerine çeşitli olumsuz etkileri
olan ve oldukça sık görülen psikiyatrik bir bozukluktur. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun çocuk ve ergenlerde görülme sıklığı %5-10 , erişkinlikte %4 civarındadır.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite sendromu kendisini dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik ile gösteren bir rahatsızlıktır. Çocuk yürümeye başladıktan sonra sıklıkla kendini belli eder. Özellikle hareketlilik ve dikkat süresinin kısa olması, çocuğun sırasını bekleyememesi, davranışlarını kontrol edememesi şeklinde ilk bulgular ila açığa çıkar.
Sadece dikkat eksikliğinin ön planda olduğu veya hiperaktivite dürtüselliğin ön planda olacak şekilde ayrı ayrıda kendini gösterebilir. Mutlaka bütün bulguların aynı anda olması gerekmez. Dikkatsizlik sıklıkla dikkatini bir noktaya vermemek değil, zihni belli bir yere odaklamak zorunda kaldığı ders çalışmak gibi problem çözmek gibi durumlarda ilgisini çekmeyen bir konuya kendini verememesi şeklinde kendini gösterebilir. Öğretmenlerinden çocuk için okulda derslerini dinlemiyor, arkadaşları ile ilgileniyor şeklinde şikayetlere sebep olur. Bu çocuklar işlerini organize etmekte sorun yaşarlar. Eşyalarını sıklıkla unuturlar. Çocuklarda sorun sıklıkla farkedilmeyebilir. Heyecandan oluyor zannedilebilir. Ancak okuldan şikayetlerin gelmesi, zeka düzeyinin altında, beklenenin altında bir akademik başarı gösteriyor olması dikkatleri buraya çekmelidir. Bu çocuklarda bazı uyarılarla dikkatin çok kolay dağılıyor olması bazen yanlış yorumlanarak çocuğun aslında aşırı dikkatli olduğu zannedilebilir. Zira bizleri normalde fark etmediği çevresel uyaranlara bunlar farkederler. Aynı şekilde bilgisayar oyunlarındaki aşırı değişiklik ve hareketlilik bu çocukları saatlerce bilgisayar oyunları başında tutabilir. Bunun da yanlışlıkla dikkatlerin iyi olduğu ve bu olaya aşırı kolay yoğunlaşabildikleri gösterir diye düşünülmemelidir.
Bu çocuklardaki hareketlilik genellikle bir amaca yönelik olmayan hareketlilik şeklindedir. Çocuk bazan oturduğu yerde bile aşırı kıpırtılı olabileceği gibi bazende sanki motor takılmış gibi veya düz duvara tırmanacak şekilde bir hareketlilik içindedir.
Dürtüsellikte bu sendromun üçüncü önemli parçasıdır. Çocuğun sırasını bekleyememesi düşünmeden hareket etmesi, davranışlarını kontrol edememesi şeklinde kendini gösterir. Okul hayatında çocuğun daha çok sıkıntı yaşamasına bunlar sebep olur. Zira istemeden arkadaşlarına zarar verebilir. Veya arkadaşlarının dikkatini dağıtabilir. Çocuk bunları planlayarak yapmadığı için daha sonra bunları düşündüğünde pişmanlık duyabilir.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gerçek bir bozukluktur. Çocuğun aşırı zeki olduğundan buna bağlı olarak yaptığı hareketler gibi görülmemelidir. Veya derslerin aşırı sıkıcı olduğu için çocuğum böyle birşeye yöneldiği düşünülmemelidir. Veya çocuğun yetiştirilmesinde ailesindeki bir disiplin eksikliğinden dolayı olduğu kanaatine varılmamalıdır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite sendromu ve buna bağlı yakınmalar çocuğun hem okulda hem de diğer ortamlarda gösterdiği belirtilerdir.
Hastalık özellikle beyin ön bölgelerinde dikkat ile ilgili ve dürtüsellikle ilgili bölgeleri kontrol eden kısmında görülen işlevsel bir bozukluk nedeniyle olduğu düşünülür. Bu nedenle dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu nöro psikiyatrik bir hastalık olarak kabul edilmeli ve buna göre tedavi edilmelidir.
