Genel Bilgiler
Serebrovasküler hastalýk (halk arasýnda bilinen ismiyle inme/felç), kalp hastalýðý ve kanserden sonra en sýk görülen ölüm sebebidir. Bu hastalýk, kan damarlarýnýn patolojik süreci sonucu oluþan her türlü anormalliði belirtmektedir. Beyin damarlarýnda oluþan týkanýklýk ve kanama sonucu meydana gelen hasarlar sonucu deðiþik þikayetler ortaya çýkabilir. Yaþayan hastalarýn aðýr sekelli olarak (yatalak ve bakýma muhtaç halde) olmalarýna neden olur. Hasta sahipleri ve hasta bakýcýlarýn özen göstermesi ve bu gurup hastalýk hakkýnda bilgilendirilmeleri gerekir.

A) Akut Ýnme Sendromu: Beyin damarlarýnýn ani olarak týkanmasý veya kanamasý sonucu ortaya çýkan ve vücudun bir yarýsýnda felç geliþmesine neden olan klinik bir tablodur. Akut inme, en sýk olarak, beyin damarlarýnýn, beyin dýþý kaynaklardan (kalp ve buradan çýkan damarlardan) pýhtý atmasý veya küçük damar týkanýklýklarý sonucu oluþur.
1) Ýskemik Ýnme: Beyin damarlarýnýn bazý nedenlerle týkanmasý sonucu ortaya çýkan klinik tablodur.
a) Geçici Ýskemik Atak: Beyin kan akýmýnýn çoðu kez birkaç dakika (bazý durumlarda 24 saate kadar süren) süreyle azalmasý sonucu oluþan nörolojik bozukluktur. Geçici iskemik atak ile inmenin farkýný çözümlemek hekime baðlý bir durumdur. Bu ataklar, ileride geliþecek inmeler için uyarýlar verir.
b) Embolik Ýnme: Ýnmelerin 1/4 gibi bir oraný, beyin dýþý büyük damarlardan ve kalpten gelen pýhtýnýn beyin damarlarýný týkamasý sonucu oluþur. Böylece akut inme ortaya çýkar.
c) Lakuner Ýnme: Küçük damarlarýn sulama alanýndaki küçük infarktlardýr. Genellikle yüksek tansiyon gibi damar sertliði yapan küçük damar hastalýklarýnda görülür.
d) Geniþ Arter Hastalýðý:
-Aortik ark ateromlarý veya trombüslerinin beyin damar dolaþýmýný týkamasý sonucu geliþen inmedir.
-Asemptomatik servikal üfürüm ve karotis stenozu olan hastalarda infarkt riski yüksektir. Bu hastalarýn %2’si her yýl bir inme geçirecektir.

(Beyin damar týkanmasýnýn BT ile gösterilmesi)
2) Hemorajik Bozukluklar: Beyin dokusu içine kanamadýr. En sýk olarak yüksek tansiyon ile iliþkilidir.
a) Subaraknoid Kanama: En çok travma veya yýrtýlmýþ kiraz benzeri anevrizma kanamasý sonucu oluþan beyin zarlarý arasýna kanamadýr. Diðer nedenleri arasýnda koagülopatiler, mikotik anevrizmalar, arteriovenöz malformasyon, vaskülit ve sempatomimetik ilaçlar bulunmaktadýr. En önemli bulgusu, ilk anda çok þiddetli baþ aðrýsýdýr ve bu aðrý diðer baþ aðrýlarýna benzemez. Böyle bir aðrý hisseden kiþiler vakit geçirmeden hastaneye baþvurmalý ve bu kiþilere bilgisayarlý tomografi (BT) çekilmelidir. Bu tip bir kanama tespit edildiðinde kanayan damar acilen tespit edilmeli ve hasta opere edilmelidir.
b) Beyin Kanamasý: Genellikle tansiyon yüksekliði sonucu ortaya çýkan kanamalardýr ve beynin ortasýnda derinliklerde geliþir. Bazen de arteriovenöz malformasyon dediðimiz damar yumakçýklarýnýn kanamasý ile de beynin diðer bölgelerinde geliþebilir. Bu hastalarýn da teþhisinde ilk adýmda bilgisayarlý tomografi (BT) yapýlmasý gerekir. Hastalýðýn seyri diðer inmelerdeki gibidir. Kanamanýn büyüklüðüne göre boþaltýlmasý gerekebilir.

(Beyin Kanamasý) (Beyin damar anevrizmasý - baloncuk)
B) Ýnme Hastasýna Yaklaþým: Her inme problemi ayrý bir yaklaþým gerektirir. Bir inme hastasýnda ortaya çýkan problemlerin herbirisiyle ayrý ayrý ilgilenmek ve buna göre tedavi yapmak gerekir.
Komadaki bir hastada, aþýrý tansiyon yükselmesi veya subaraknoid kanama ya da beyin veya beyin sapý infarktý komaya neden olmuþ olabilir. Bu durumda tanýya göre yol izlemek gerekir. Beyin sapýnda baziler arterinde týkanma yapan pýhtýnýn eritilmesi (trombolizis) veya beyin yarýkürelerindeki kanamanýn boþaltýlmasý bazý hastalarda hayat kurtarýcý olur ve derin komanýn geliþmesini önler. Subaraknoid kanama veya beyincikteki inme sonrasý geliþen hidrosefalinin drenajý iyi sonuçlar verir.
Koma geliþmeden de sýklýkla inme görülür ve buna göre inmenin tipi tetkiklerle belirlenmeli ve tedavi edilmelidir. Bu tür hastalar, yaþadýðý için, uzun dönemde planlar, rehabilitasyon ve geliþebilecek baþka bir inmenin önlenmesi üzerine yapýlmalýdýr. Burada tromboz ile embolinin ayýrt edilmesi önemli ve gereklidir.
Ýnme bazen baþka bir hastalýk olarak maskelenebilir ve yanlýþ taný konabilir. Sonuç olarak inme öyküsüyle gelen bir hastada tamamen düzelme varsa inmenin tipini doðru belirlemek birinci adýmdýr. Gerekli tetkikleri yaparak tekrarýný önlemek için önlemler alýnmalýdýr.
