Genel Bilgiler
Epidemioloji, sıklık
Tayvan, güney çin ve mozambik te 150/100 000 sýklýka iken, Kuzey ve Güney Amerika, Orta ve Kuzey avrupada 3-7/100 000 sýklýktadýr.Erkeklerde 8:1 oranýnda daha sýktýr.
Çevresel faktörlerin önemi vardýr. yüksek riskli bölgelerden az riskli bölgeler göçenlerde risk düþmektedir.
Etioloji, sebepler, risk faktörleri
• Radyasyon• Kimyasal karsinojenler
• Viral infeksiyonlar
• Parasitik infeksiyonlar
• Siroz
• Ýlaçlar ve Alkol
• Genetik
Radyasyon; hayvanlarda etken olarak gösterilmesine raðmen insanlarda kesin deðildir. Thorotrast angiosarkoma ve nadiren HCC ye sebep olduðu bildirilmiþtir.
Vinyl klorid ve aflotoksin HCC de ençok suçlanan kimyasal ajanlardýr. aflotokin özellikle HBV ile birlikte olduklarýnda daha etkkilidir. vinyl klorid angiosarkoma sebep olur.
HBV ve HCV infeksiyonlarý HCC de etkendir. HBV genomunu entegre eder. Çocukluk çaðýnda alýndýðýnda daha risklidir. ayrýca HCV nin aksine HCC geliþtirmesi için siroz oluþturmasýna gerek yoktur. HBV siroz geliþtikten sonra %40-50 oranýnda HCC oluþma riski vardýr.
Kronik þistosomiasis HBV ile birlikte olduðunda risklidir. Tek baþýna portal fibroz geliþimi esas lezyondur. Klonorþis sinensis kolangiosarkom etkenidir.
Siroz HCC hastalarýnýn batýda %80 lerinde, afrikada %60 larýnda altta mevcuttur. HBV ye baðlý sirozlarýn %40-50 sinde , alkolik sirozlarýn %5-15 inde, hemokromatozizlerin %3-27 sinde HCC geliþir. En yüksek oran herediter tirosinemidedir.
Alkolik sirozlu hastalarda %15 oranýnda HCC risli vardýr. bu risk alkolü býraktýktan sonra dahi devam etmektedir.
Ýlaçlardan hayvanlarda HCC yaptýðý bilinen tolazomide oksitetrasiklin gibi maddeler insanlarda suçlu bulunmamýþtýr. anabolik steroidler ve estrojenler HCC, hepatik adenom ve hemanjiyom geliþiminde etken olarak kabul edilirler.
genetik; herediter tirozinemi, sýký diyet kontrolüne raðmen %40 lara varan HCC bildirilmiþtir. hemokromatoziz ayný þekilde HCC ile iliþkilidir. Ancak hemokromatozizde önce siroz geliþimi sonra HCC geliþimi olur. ayrýca alfa1-antitripsine eksikliðindede HCC bildirilmiþtir.
Patofizyoloji, patogenez, hastalığın oluşum mekanizması
HCC geliþiminde üç basamak vardýr.
Tetikleme; Deðiþik kimyasal ajanlar veya infeksiyöz ajanlar genetik deðiþiklikleri baþlatýr. HBV, HCV ve aflotoksin tetikleyici olarak sayýlabilir.
Promosyon (idame);Daha sonra bu deðiþiklikler hepatik nekroz, inflamasyona sekonder sitokin ve büyüme faktörleri sayesinde karaciðer regenarasyonuna, aktif veya inaktif siroza iter. bu durumdakibir karaciðerde genetik deðiþikleri yok edemez.
progresyon (ilerleme); büyümesi kolaylaþtýrýlmýþ HCC odaklarýnýn mikroskopik seviyeye ilerlemesi klonlaþmasý. phenobarbital, dilantin, büyüme faktörleri, devam eden nekroz ve regenarasyon progresyona sebep olur ve HCC geliþir.
Yakınmalar
Sýklýkla asemptomatiktir. hafif transaminaz yüksekliði olabilir.%50 den fazla oranda AFP yüksekliði olur.
FM normal olabileceði gibi, kaya sertliðinde bir KC, omuza yayýlan sað üst kadran aðrýsý, kronik KC hastalýðý diðer bulgularý olabilir.
KC üzerinde duyulan bir sürtünme sesi malignansi belirtisi olabilir.
biopsi kesin taný açýsýndan gereklidir.
HÝKAYE: HBV ve HCV ile ilgili bulaþ yollarý, herediter hastalýklar yönünden aile öyküsü, kullandýðý ilaçlar, çevresel toksinlere maruz kalma öyküsü sorulmalýdýr.
fizik_muayeneHasta tamamen normal görünümlü ve þikayetsiz olabilir. hýzlý geliþmiþ kilo kaybý, sað omuz ve sað üst kadran aðrýlarý, KC üzerinde üfürüm ve sürtünme sesi duyulabilir. Gergin ve hassas bir KC kitle içinde kanamayý düþündürmelidir.
Yüksek insidanslý bölgelerde 20-50 yaþlarýnda dah akut syrederken, düþük insidanslý bölgelerde 50-70 yaþlarýnda ve daha sinsi seyreder.
Siroz belirti ve bulgularý görülebilir. hepatik vene ve portal vene metastas nedeni ile bariz siroz olmadan portal hipertansiyon ön planda karþýlaþýlabilir.
HT, ishal va vasomotor bulgular KC metastzý yapmýþ bir karsinoid sendromu düþündürmelidir.
Sarýlýk; KC de kitle safra yollarýna basmýyor ise veya ileri parankim hastalýðý yoksa sarýlýk nadirdir.
%4-5 oranýnda hastalar paraneoplastik sendrom bulgularý ile gelebilir. Hipoglisemi, eritrositoz ve hiperkolestoremi gibi.
komplikasyon
En sýk ölüm sebebi Karaciðer yetmezliðidir. Tümör ruüptürüne baðlý kanama, varis kanamasý, ciddi hipoglisemi, sepsis ve bakteriyel peritonit de siðer sýk terminal olaylardandýr. Inatçý asit geliþimi olabilir ve tekrarlayýcý masif parasentez yapmak gerekebilir. Etraf dokulara direkt yayýlým az görülür. Daha çok hepatik vasküler sisteme daha sonrada akciðere yayýlým (ikinci sýklýkta) görülür .Laboratuvar testleri
ALT ve AST normal veya hafif yüksek olabilir.ALP ve GGT daha belirgin yükseklik gösterir. Ancak onlarda 3-4 katdan fazla olmazlar
AFP: HCC de 300-400 ng/ml üzerinde olur. Ancak masif parankim nekrozu ve KC metaztazlarýndada yüksek olablilir.
LDH; özellikle hematolojiik metaztazlarda daha belirign yükselir.
Patolojik bulgular
Biopsi: iyi diferansiye HCC, hepatik edenom ve normalden ayýrmak zor olabilir. gerektiðinde daha uzmanýna göstermek gerekebilir.Ayırıcı TanılarKaraciðer kitlelerinde ayýrýcý taný
• FÝBROLAMELLAR HEPATOCELLÜLER KARSÝNOM
• MÝNYATÜR HEPATOSELLÜLER KARSÝNOM
• HEPATOBLASTOMA
• ANGÝOSARKOMA
• KOLANGÝOKARSÝNOMA
BENÝNG
• HEPATOSELLÜLER ADENOM
• FOKAL NODÜLER HÝPERPLAZÝ
• NODÜLER REGENARATÝF HÝPERPLAZÝ
• ANOBOLÝK STEROÝD GÜDÜMLÜ HEPATOSELLÜLER ADENOM
• MÝKROREGENARATÝF NODULE
• PARSÝYEL NODULER TRANSFORMASYON
TÜMÖR TAKLÝDÝ DURUMLAR
• HEPATÝK KÝSTLER
• BÝLYER KÝSTADENOM
• KAVERNÖZ HEMANJÝYOM
METASTATÝK TÜMÖRLER
Medikal tedaviler
HCC de tedavi modaliteleri.1-3 nodul, <5 cm ise
- Cerrahi eksizyon
- Perkütan etanol injeksiyonu
- Radyofrekans ablasyon tedavisi
- KC nakli ile veya onsuz kemoembolizasyon
3 nodul veya > 5 cm tümor ise
- Perkütan etanol injeksiyonu
- KC nakli ile veya onsuz kemoembolizasyon
Genel olarak HCC sistemik KT lere dirençlidir. Sadece Doxorubicin (adriamycin) e %20 lik bir cevap dan bahsedilebilir.
Kemoembolizasyon metodu; intra arteriyal olarak tümörü besleyen damara KT verip ardýndan embolizasyonu saðlama ile yapýlan tedavidir. Bir miktar daha baþarýyý artýrýr. Anoksik kalan tümör dokusu KT ye daha hassaslaþýr.
5 cm altýnda tercihen 3 cm lik tümörlere perkütan etanol, acetic acid veya sýcak saline enjeksiyonu yapýlmasý ile 3-5 yýllýk yaþamda fayda görülebilmektedir.
Cerrahi tedaviler
Eðer lezyon < 3 cm altýnda ve tek ise cerrahi kür þansý olur. > 3 cm ve birden fazla nodul varlýðýnda rekürens kaçýnýlmazdýr. KC nakli olan hastalarda rekürens sýktýr. Bu mikrometastaslardan ve immun baskýlayýcý ilaç aldýklarýndadýr.Araþtýrma safhasýnda ilaçlar, Herbal tedaviler
- Adjuvan tedavi ile beraber cerrahi reseksiyon
- KC nakli kemoembolizasyon veya adjuvan tedavi var veya yok iken
- A-fetoprotein, ferritin veya tumor iliþkili proteinlere karþý mono veya poliklonal antikor kullanýmý. Ayrýca bu antikorlarkemoterapötik ajanlarla veya radyoaktif maddelerle konjuge edilebilirler
Tedavide yeni gelişmeler
Prognoz, Hastalığın seyri
Büyük tümörlü olgulrda ortalama yaþam süresi 6 aydýr.Küçük tümörler bir miktar daha iyidirler. Bir araþtýrmada < 3 cm vakalrda %90 , 3 yýllýk yaþam bildirilmiþtir. Child A sirozlu ve < 5 cm kitleli hastalarda 3 yýllýk yaþam %63 dür.
Epidemioloji, sýklýk
Tayvan, güney çin ve mozambik te 150/100 000 sýklýka iken, Kuzey ve Güney Amerika, Orta ve Kuzey avrupada 3-7/100 000 sýklýktadýr.
Erkeklerde 8:1 oranýnda daha sýktýr.
Çevresel faktörlerin önemi vardýr. yüksek riskli bölgelerden az riskli bölgeler göçenlerde risk düþmektedir.
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
• Radyasyon
• Kimyasal karsinojenler
• Viral infeksiyonlar
• Parasitik infeksiyonlar
• Siroz
• Ýlaçlar ve Alkol
• Genetik
Radyasyon; hayvanlarda etken olarak gösterilmesine raðmen insanlarda kesin deðildir. Thorotrast angiosarkoma ve nadiren HCC ye sebep olduðu bildirilmiþtir.
Vinyl klorid ve aflotoksin HCC de ençok suçlanan kimyasal ajanlardýr. aflotokin özellikle HBV ile birlikte olduklarýnda daha etkkilidir. vinyl klorid angiosarkoma sebep olur.
HBV ve HCV infeksiyonlarý HCC de etkendir. HBV genomunu entegre eder. Çocukluk çaðýnda alýndýðýnda daha risklidir. ayrýca HCV nin aksine HCC geliþtirmesi için siroz oluþturmasýna gerek yoktur. HBV siroz geliþtikten sonra %40-50 oranýnda HCC oluþma riski vardýr.
Kronik þistosomiasis HBV ile birlikte olduðunda risklidir. Tek baþýna portal fibroz geliþimi esas lezyondur. Klonorþis sinensis kolangiosarkom etkenidir.
Siroz HCC hastalarýnýn batýda %80 lerinde, afrikada %60 larýnda altta mevcuttur. HBV ye baðlý sirozlarýn %40-50 sinde , alkolik sirozlarýn %5-15 inde, hemokromatozizlerin %3-27 sinde HCC geliþir. En yüksek oran herediter tirosinemidedir.
Alkolik sirozlu hastalarda %15 oranýnda HCC risli vardýr. bu risk alkolü býraktýktan sonra dahi devam etmektedir.
Ýlaçlardan hayvanlarda HCC yaptýðý bilinen tolazomide oksitetrasiklin gibi maddeler insanlarda suçlu bulunmamýþtýr. anabolik steroidler ve estrojenler HCC, hepatik adenom ve hemanjiyom geliþiminde etken olarak kabul edilirler.
genetik; herediter tirozinemi, sýký diyet kontrolüne raðmen %40 lara varan HCC bildirilmiþtir. hemokromatoziz ayný þekilde HCC ile iliþkilidir. Ancak hemokromatozizde önce siroz geliþimi sonra HCC geliþimi olur. ayrýca alfa1-antitripsine eksikliðindede HCC bildirilmiþtir.
Patogenez
HCC geliþiminde üç basamak vardýr.
Tetikleme; Deðiþik kimyasal ajanlar veya infeksiyöz ajanlar genetik deðiþiklikleri baþlatýr. HBV, HCV ve aflotoksin tetikleyici olarak sayýlabilir.
Promosyon (idame);Daha sonra bu deðiþiklikler hepatik nekroz, inflamasyona sekonder sitokin ve büyüme faktörleri sayesinde karaciðer regenarasyonuna, aktif veya inaktif siroza iter. bu durumdakibir karaciðerde genetik deðiþikleri yok edemez.
progresyon (ilerleme); büyümesi kolaylaþtýrýlmýþ HCC odaklarýnýn mikroskopik seviyeye ilerlemesi klonlaþmasý. phenobarbital, dilantin, büyüme faktörleri, devam eden nekroz ve regenarasyon progresyona sebep olur ve HCC geliþir.
Semptom ve Yakýnmalar
Sýklýkla asemptomatiktir. hafif transaminaz yüksekliði olabilir.
%50 den fazla oranda AFP yüksekliði olur.
FM normal olabileceði gibi, kaya sertliðinde bir KC, omuza yayýlan sað üst kadran aðrýsý, kronik KC hastalýðý diðer bulgularý olabilir.
KC üzerinde duyulan bir sürtünme sesi malignansi belirtisi olabilir.
biopsi kesin taný açýsýndan gereklidir.
HÝKAYE: HBV ve HCV ile ilgili bulaþ yollarý, herediter hastalýklar yönünden aile öyküsü, kullandýðý ilaçlar, çevresel toksinlere maruz kalma öyküsü sorulmalýdýr.
Fizik Muayene Bulgularý
Hasta tamamen normal görünümlü ve þikayetsiz olabilir. hýzlý geliþmiþ kilo kaybý, sað omuz ve sað üst kadran aðrýlarý, KC üzerinde üfürüm ve sürtünme sesi duyulabilir. Gergin ve hassas bir KC kitle içinde kanamayý düþündürmelidir.
Yüksek insidanslý bölgelerde 20-50 yaþlarýnda dah akut syrederken, düþük insidanslý bölgelerde 50-70 yaþlarýnda ve daha sinsi seyreder.
Siroz belirti ve bulgularý görülebilir. hepatik vene ve portal vene metastas nedeni ile bariz siroz olmadan portal hipertansiyon ön planda karþýlaþýlabilir.
HT, ishal va vasomotor bulgular KC metastzý yapmýþ bir karsinoid sendromu düþündürmelidir.
Sarýlýk; KC de kitle safra yollarýna basmýyor ise veya ileri parankim hastalýðý yoksa sarýlýk nadirdir.
%4-5 oranýnda hastalar paraneoplastik sendrom bulgularý ile gelebilir. Hipoglisemi, eritrositoz ve hiperkolestoremi gibi.
Komplikasyonlar
En sýk ölüm sebebi Karaciðer yetmezliðidir. Tümör ruüptürüne baðlý kanama, varis kanamasý, ciddi hipoglisemi, sepsis ve bakteriyel peritonit de siðer sýk terminal olaylardandýr. Inatçý asit geliþimi olabilir ve tekrarlayýcý masif parasentez yapmak gerekebilir. Etraf dokulara direkt yayýlým az görülür. Daha çok hepatik vasküler sisteme daha sonrada akciðere yayýlým (ikinci sýklýkta) görülür .
Laboratuvar testleri, özel testler
ALT ve AST normal veya hafif yüksek olabilir.
ALP ve GGT daha belirgin yükseklik gösterir. Ancak onlarda 3-4 katdan fazla olmazlar
AFP: HCC de 300-400 ng/ml üzerinde olur. Ancak masif parankim nekrozu ve KC metaztazlarýndada yüksek olablilir.
LDH; özellikle hematolojiik metaztazlarda daha belirign yükselir.
Patolojik Bulgular
Biopsi: iyi diferansiye HCC, hepatik edenom ve normalden ayýrmak zor olabilir. gerektiðinde daha uzmanýna göstermek gerekebilir.
Ayirici Tanýlar
Karaciðer kitlelerinde ayýrýcý taný
• FÝBROLAMELLAR HEPATOCELLÜLER KARSÝNOM
• MÝNYATÜR HEPATOSELLÜLER KARSÝNOM
• HEPATOBLASTOMA
• ANGÝOSARKOMA
• KOLANGÝOKARSÝNOMA
BENÝNG
• HEPATOSELLÜLER ADENOM
• FOKAL NODÜLER HÝPERPLAZÝ
• NODÜLER REGENARATÝF HÝPERPLAZÝ
• ANOBOLÝK STEROÝD GÜDÜMLÜ HEPATOSELLÜLER ADENOM
• MÝKROREGENARATÝF NODULE
• PARSÝYEL NODULER TRANSFORMASYON
TÜMÖR TAKLÝDÝ DURUMLAR
• HEPATÝK KÝSTLER
• BÝLYER KÝSTADENOM
• KAVERNÖZ HEMANJÝYOM
METASTATÝK TÜMÖRLER
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
HCC de tedavi modaliteleri.
1-3 nodul, <5 cm ise
- Cerrahi eksizyon
- Perkütan etanol injeksiyonu
- Radyofrekans ablasyon tedavisi
- KC nakli ile veya onsuz kemoembolizasyon
3 nodul veya > 5 cm tümor ise
- Perkütan etanol injeksiyonu
- KC nakli ile veya onsuz kemoembolizasyon
Genel olarak HCC sistemik KT lere dirençlidir. Sadece Doxorubicin (adriamycin) e %20 lik bir cevap dan bahsedilebilir.
Kemoembolizasyon metodu; intra arteriyal olarak tümörü besleyen damara KT verip ardýndan embolizasyonu saðlama ile yapýlan tedavidir. Bir miktar daha baþarýyý artýrýr. Anoksik kalan tümör dokusu KT ye daha hassaslaþýr.
5 cm altýnda tercihen 3 cm lik tümörlere perkütan etanol, acetic acid veya sýcak saline enjeksiyonu yapýlmasý ile 3-5 yýllýk yaþamda fayda görülebilmektedir.
Cerrahi tedavi
Eðer lezyon < 3 cm altýnda ve tek ise cerrahi kür þansý olur. > 3 cm ve birden fazla nodul varlýðýnda rekürens kaçýnýlmazdýr. KC nakli olan hastalarda rekürens sýktýr. Bu mikrometastaslardan ve immun baskýlayýcý ilaç aldýklarýndadýr.
Araþtýrma safhasýnda ilaçlar, Herbal tedaviler
- Adjuvan tedavi ile beraber cerrahi reseksiyon
- KC nakli kemoembolizasyon veya adjuvan tedavi var veya yok iken
- A-fetoprotein, ferritin veya tumor iliþkili proteinlere karþý mono veya poliklonal antikor kullanýmý. Ayrýca bu antikorlarkemoterapötik ajanlarla veya radyoaktif maddelerle konjuge edilebilirler
Araþtýrma safhasýnda ilaçlar, Herbal tedaviler
Prognoz, Gidiþat, Mortalite ve morbidite
Büyük tümörlü olgulrda ortalama yaþam süresi 6 aydýr.
Küçük tümörler bir miktar daha iyidirler. Bir araþtýrmada < 3 cm vakalrda %90 , 3 yýllýk yaþam bildirilmiþtir. Child A sirozlu ve < 5 cm kitleli hastalarda 3 yýllýk yaþam %63 dür.
Ýlgili Kelimeler Listesi: HCC, hepatosellüler karsinom, karaciðer kanseri, karaciðer kitleleri, hepatik adenom, hemanjiyom, fnh, radyofrekans ablasyon
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Bu Soru 13894 kere okunmuştur.
SİTE İÇİ ARAMA YAP
BU KONUDA ANA MAKALELER
Karaciðer kitlelerine yaklaþým II Doç.Dr. Yusuf AKCAN
Karaciðer kitlelerinin non invaziv ayrýmý, karaciðer kitlelerine yaklaþým Dr. Editor Saglikdanis
Hepatosellüler karsinom Doç.Dr. Yusuf AKCAN
Fokal nodüler hiperplazi, FNH Doç.Dr. Yusuf AKCAN
Hepatik adenom
Hemanjiyom nedir? Doç.Dr. Yusuf AKCAN


