Genel Bilgi
şilöz asit nedir?
karın içinde toplanana asitin beyaz veya krem süt rengi bir görünüm alması bununda sebebinin içerdiği trigliserite bağlı olması durumuna denir. Genelde lenfatik akımı bozan durumlarda olur.
|
|
Etyoloji
Şilöz asit sebepleri nelerdir?
şilöz asit sebepleri
Kardiyo vasküler hastalıklar
- Konstrüktif perikardit
- Sağ kalp yetmezliği
- Dilate kardiyomiyopati
- İnferior vena kava ve hepatik veni tıkayan olaylar
- Siroza bağlı portal hipertansiyon:Portal basınç azaltıldığına şilöz asit gerileyebilir
Kanserler
- Lenfoma
- Meme kanseri
- Özofagus kanseri
- Pankreatik kanser
- Kolon kanseri
- Testiküler kanser
- Yumurtalık kanseri
- Prostat kanseri
- Kaposi sarkomu
- Karsinoid tümörler
- lymphangiomyomatosis
Siroz
- Siroz olup asiti olan vakaların % 0,5 -1 inde şilöz asit görülür. Yüksek şüphe olmadığı sürece yoğun bir kanser taraması yapmaya gerek yoktur . Diğer portal hipertansiyon sebeplerinde de şilöz asit görülebilir.
Enfeksiyonlar
- Periton tüberkülozu
- Lenfatik filariaziz
- MAC enfeksiyonu (mikobakterium avium-intracellulare ) HIV hastalarında
Konjenital hastalıklar
- Primer lenfatik hipoplazi
- Klippel-Trenaunay syndrome
- yellow-nail syndrome sarı tırnak hastalığı
İnflamatuar rahatsızlıklar
- Batın bölgesine radyasyon tedavisi
- AKUT veya kronik pankreatit
- Konstrüktif perikardit
- İdiopatik retroperitoneal fibrozis (Ormond hastalığı)
- Sarkoidoz
- Retraktil mezenterit
- whipple hastalığı
Postoperatif ve travmatik vakalar
- Bazı cerrahiler
- Aort ve abdominal anevrizma tedavisi
- Retroperitoneal lenf nodu diseksiyonu
- Pankreatikoduodenenektomi
- İnferior vene kava rezeksiyonu
- periton diyalizi için kateter yerleştirme
- Laparoskopik nissen fundoplikasyonu
- Distal splenorenal şant
- Laparoskopik donör nefrektomisi
- İnce barsak ve karaciğer nakli
- Laparoskopik Roux-en-Y gastrik bypass
- Künt batın travması
Diğer sebepler
- sağ kalp yetmezliği
- Nefrotik sendrom
- Lymphangioleiomyomatosis (LAM)
- Kalsiyum kanal blokerleri
|
|
Klinik Yakınmalar
şilöz asit olan hastalarda yakınma ve bulgular
Şilöz asit genellikle progresif ve ağrısız bir şekilde karın distansiyonu ile beraber görülür bu durum haftaları ile ayları bulabilir abdominal veya torasik cerrahilerden sonra gelişen Şilöz asitler ise AKUT olarak gelişebilir
Kilo alma, nefes darlığı, dispne karın içi basıncından dolayı olmaktadır
nonspesifik karın ağrısı, kilo kaybı, ishal, steatore, malnütrisyon, ödem, bulantı , lenf nodlarında büyüme, erken doyma, ateş, gece terlemesi olabilir .
Değerlendirme
Asitle gelen hastalarda öyküde bazı noktaların aydınlatılması önceden iyi olur kilo alma veya verme malignensilere bağlı yakınmalar , aile öyküsü, yakın zamanda abdominal bir cerrahi geçirip geçirmediği Seyahat, abdominal travma , altta yatan karaciğer ve böbrek rahatsızlığı sorgulanmalıdır
Fizik muayene
Fizik muayene de bulunan bulgular ise şunlar olabilir. Karın muayenesinde dalgalanma hissi, yer değiştiren matite, plevral efüzyonlar, alt ekstremitelerde ödem, lenfadenopati, kaşeksi, şakaklarda çökme, karında kitle göbek fıtığı veya diğer fıtıklar görünebilir. Altta yatan karaciğer hastalığı varsa sarılık, palmar eritem, göğüste spider anjiomlar, ensefalopati bulguları görülebilir. |
|
Laboratuvar
şilöz asitte parasentez değerlendirilmesi
Parasentez ve laboratuvar değerlendirmesi
Normalde asit sıvısı sirozlu hastalarda hafif sarımtırak ancak transparandır. Şilöz asitte ise bulut gibi beyazımsıdır. Nadiren bazı siroz hastalarında enfeksiyona veya malignensiye bağlı olarak yüksek trigliserit seviyesi içermediği halde asit sıvısı bulanık ve beyazımsı görünebilir.
Şilöz asitin tanımında trigliserit seviyesi önemlidir genellikle 200 mg/dl üzerinde olur. total protein içeriği altta yatan etyolojiye göre değişir 2,5- 7 gr/dl arasında olabilir. Asit örneğinde trigliserit seviyesi yanında hücre sayımı, kültür, gram boyaması, total protein konsantrasyonu, albümin, glukoz, laktat dehidrogenaz, amilaz ve sitolojik inceleme yapılmalıdır. ARB boyanması, tüberküloz kültürü ve adenozin deaminaz testleri için ise yine şüphelenilen vakalarda tüberküloz açısından test edilmelidir. Adenozin deaminaz makrofajlar ve lenfositler tarafından salgılanan adenozini inozine dönüştüren enzimdir. Tüberkülozun yaygın olduğu bölgelerde asit sıvısında yüksek duyarlılığı olduğu söylense de gelişmiş ülkelerde sirozun yoğun olduğu bölgelerde bu duyarlılık düşmektedir. Periton düşünülen vakalarda peritoneal biyopsi alınması derek tanı konmasını sağlayan iyi bir metottur
Standart kan testleri arasında tam kan sayımı elektrolitler karaciğer enzim testleri total protein albümin LDH trigliserit kolesterol amilaz ve lipaz bulunmalıdır.
radyolojik çalışmalar
bilgisayarlı tomografi : karım içerisindeki lenf nodları ve kitleleri göstermek açısından faydalıdır.
Lenf anjiografi ve lenf anjiyo sintigrafi lenfatik akımın durduğu tıkandığı veya sızıntı yaptı yerleri göstermekte faydalı olabilir ancak lenfanjiyografi esnasında doku nekrozu yağ embolisi ve hipersensitivite reaksiyonları görülebilir
Şilöz asitin bazı laboratuvar bulguları
- Renk süt veya bulut rengi
- Trigliserit: > 200 mg/dl
- Hücre sayımı: >500 çoğunluğu lenfositlerden oluşur
- Total protein: 2,5-7 gr/dL
- SAAG: <1,1 d /dL (sirozlu hastalarda ve portal hipertansiyonda > 1,1 gr/dL dir)
- Kolesterol:Düşüktür (asit/serum oranı <1)
- Laktat dehidrogenaz: 110- 200 IU/litre
- Sebebi tüberküloz ise kültürü pozitif olabilir, ADA yüksek bulunabilir,
- Malignensi vakalarında sitoloji pozitif olabilir
- Glukoz: < 100 mg/dl
- Amilaz: Pankreatite bağlı şilöz asitlerde yüksek bulunabilir.
|
|
Tedavi
şilöz asit tedavisi nasıl yapılır
Tedavi
Mümkün olduğunca altta yatan sebep bulunmalı ve altta yatan sebep öncelikli olarak tedavi edilmelidir bu durumda şilöz asit kendinden tedavi edilmiş olur
Sebebin bulunamadığı ve altta yatan hastalıkların düzeltilemediği durumlarda non spesifik olarak yapılabilecek tedavi yaklaşımları şunlar olabilir
Yüksek proteinli orta zincirli trigliseritlerden oluşan düşük yağ diyetleri uzun zincirli trigliseritler serbest yağ asitleri ve monogliseritlere dönüşür ve bunlar şilomikron olarak intestinal lenf yollarıyla yolculuk ederler. Bunların yerine orta zincirli trigliseritler ise direk portal ven aracığıyla kan yoluyla emildiklerinden intestinal sistemdeki lenf akımını doğal olarak azaltmış olur. Orta zincirli trigliseritler ticari olarak mevcuttur, günde üç ila dört kez bir çorba kaşığı tüketilebilirler. Genel yan etkileri bulantı nadiren kusma karın ağrısı ve ishal olabilir. meyve sularla karıştırılması salatalarda kullanılması balık tavuk diğer et ürünlerine soslarına katılması şeklinde de tüketilebilir. Öte yandan, orta zincirli trigliseritler siroz hastalarında kullanılmamalıdır. Aksi taktirde koma ve narkoza sebep olabilir. Bu tip siroz hastaları düşük sodyum diyeti ve spironolacton (aldacton) gibi diüretikler kullanılabilir .
Değişik vaka raporlarında ve araştırmalarda bildirilen diğer bazı tedavi yöntemleri de vardır
Orlistat gastrik ve pankreatik lipazların reversibl bir inhibitörüdür sirozlu hastalarda şilöz asiti azaltmak için ve trigliserit seviyesini azaltmak için kullanılabilir.
somatostatin ve Oktreotid
Sarı tırnak sendromunda ve abdominal torasik cerrahiler sonrasında lenfatik sızıntılarda kullanılmıştır özel reseptörler aracılığıyla intestinal duvardan lenfatik damarlardan sıvı akışını inhibe ederek bu faydayı sağlıyorum olabilir .
Paranteral nütrisyon bazı hastalarda intestinal lenf akımını azaltmak açısından şilöz asit tedavisinde kullanılmıştır .
Postoperatif, neoplastik ve konjenital şilöz asit vakalarında, lenf anjiografi çekilerek darlık bölgesi belirlenerek cerrahi olarak bu darlıklar çözümlenebilir. Siroz olmayan hastalarda total parasentez diğer tedavi metotlarının işe yaramadığı durumlarda yapılabilir. Sirozlu hastalarda albümin desteği gerekebilir diğerlerinde ise parasentez sonrası dolaşam disfonksiyonundan korkmaya gerek yoktur.
şilöz asiti olan sirozlu hastalarda medikal tedaviye refrakter olan vakalarda TIPS (transjügüler intrahepatik porta sistemik şant) uygulaması asiti azaltmada uygun bir tedavi olabilir. Ancak bunu yaparken hastanın karaciğer rezervi yönünden dikkatli değerlendirmesi gerekir. Şantlardan sonra hepatik ensefalopati riskinin arttığı akılda tutulmalıdır.
Geçmişte uygulanan peritovenöz şantlar günümüzde artık komplikasyonlar nedeniyle bırakılmıştır. Bu şantlardan sonra, sepsis, dissemine intravasküler koagülasyon (DIC), elektrolit imbalansı, ince barsak obstrüksiyonu, hava embolisi riski mevcuttur. ayrıca şilöz asitlerdeki yüksek viskozite nedeniyle şantın tıkanma riski yüksektir. |
|
|
