Sayın Şentürk,

Bahsettiğiniz "tanı koyamama" durumu pek çok ağrılı hastalığı olan kimselerden gelmektedir. Bu vesile ile bir kaç kez buraya yazdım ama yine tekrarlamak istiyorum. Böylece belki  pek çok romatizmal ağrıları olan hastalara da cevap teşkil edebilir ve kafalarındaki bazı soru işaretlerine cevap olabilir.

 

Romatizmal hastalıklar tanısı en zor konulan hastalık gruplarındandır. Bunun nedeni tanıyı koyduracak standart bulgularının çoğu zaman olmayışıdır. Örnek vermem gerekirse, şeker hastalığı tanısını kolayca koyabilirsiniz, açlık kan şekeri 110 üstünde veya tokluk kan şekeri 200 üzerinde ise bu şahıs şeker hastasıdır. Aynı kolay tanıyı tansiyon için de koyabilirsiniz. Farklı zamanlarda ölçülen tansiyon değerleri genellikle belli değerler üzerinde bulunan hastayı hipertansiyon olarak kabul edersiniz ancak ne yazık ki romatizmal hastalıklarda bu tür standart bulgular yoktur. Sedim, CRP yüksekliği olabilir iltahaplı romatizmalarda ama bu değerler romatizma dışında daha bir çok hastalıkda da yüksektir yani sadece romatizmaya işaret etmez. Romatoid Faktör (RF) dediğimiz tahlil romatoid artritte de görülebilir ama normal kimselerde de. Yani RF nin müspet bulunması her zaman romatoid artrite işaret etmediği gibi negatif bulunması romatoid artrit yoktur deditmez çünkü bazı romatoid artritli hastalarda RF negatiftir. Dolayısıyla romatizmal hastalıklarda tanı aynı belirtilere sebep olabilecek hastalıkların tek tek ekarte edilmesiyle konulur. Bazen ekarte edilmesi gereken hastalıkların sayısı yüzlerce olabilir. Tüm bu uğraşlara rağmen bazı hastalarda ekarte edilerek de tanı konulamaz zira hastalıkla ilgili taşlar yerine tam oturmamıştır henüz. Diyelim ki bir romatizmal hastalığa tanı koyabilmeniz için üç farklı belirti olması lazım. Örneğin Behçet hastalığı gibi. Bazı hastalar sadece 2 belirti göstererek yıllarca gidebilir, yani taşlar yerine oturmaz. Günün birinde eksik olan üçüncü belirti de ortaya çıkarsa hekim kesin tanısını koyabilir aksi halde undiferansiye yani sınıflandırılamamış romatizmal hastalık diye takip edilir. Bazen hekim tecrübesine dayanarak, tüm taşlar yerine oturmamış olsa da, bazı ilaçları deneyerek hastasını rahatlatmaya çalışabilir. Yani ilaca cevaptan tanıya gitmeye çalışabilir.

Bu açıklamalardan sonra sizin durumunuza dönersek, eşinizde yukarıda belirttiğim gibi undiferansiye bir durum var. GATA daki hekiminiz size henüz tanı konulamadığını söylemekle en doğru ve dürüst açıklamayı yapmış. Bir tanı uydurabilirdi ve siz bununla oyalanabilirdiniz ama bu doğru olmazdı. Henüz tanı koyamadık demekle en doğru şeyi yapmış. Bu romatizmal hastalıkların doğasında olan bir durumdur. undiferansiye olgular tüm romatizmal hastalıklar dikkate alındığında neredeyse %30 seviyelerindedir. Tanı konulamıyor olması sizi tedirgin etmemeli hatta tam tersine memnun etmelidir. Çünkü tanı konulursa kesin bir hastalığınız olacaktır. Oysa şimdi tam hasta sayılmazsınız. Belki de vücudunuz bu hastalıkla mücadele ediyor ve belirtilerin ortaya çıkmasına izin vermiyordur ki bu durum tedirgin olmak yerine sizi memnun etmelidir.

Ancak şunu da ilave etmek ihtiyacı duyuyorum; ağrılı durumlar mutlaka romatizma anlamına gelmez. GATA daki hekiminizin 200 çeşit romatizmadan hangisi olduğunu anlayamadık demesi olayı sadece romatizma açısından yorumladığını düşündürdü bana. Oysa romatizma dışında belki de 1000 i aşkın ağrılı durum saymak mümkündür. Mesela pek çok endokrin rahatsızlık ağrıya yol açabilir. Kemikle ilgili pek çok hastalık ağrı nedeni olabilir. Yani 200 çeşit hastalık içinde değil belki 1000 i aşkın hastalık içinde ayırıcı tanıya gitmek gerekebilir.

Buradan kesin tanı koymak mümkün olmamakla birlikte size bir önerim olacak. Eşinizin şikayetini çok güzel özetlemişsiniz. Hatta zamanlamasına ve mevsimsel ilişkisine de dikkat etmişsiniz. İfadeleriniz ben de muhtemel bir ağrı nedeni düşüncesi yarattı. Bazen çok basit bir neden gözden kaçabilir. Şikayetlerinin kış aylarında arttığını söylüyorsunuz. Yani güneşin az olduğu dönemlerde. Acaba eşinizin kanda D vitamin düzeylerine bakıldı mı? Bazen bazı kimselerde D vitamin düzeyleri çok düşer ve özellikle kış aylarında. D vitamini yazın günbeşin etkisiyle depolanan ve kışa doğru depoların giderek boşaldığı bir vitamindir ve kemiklerle hatta bağışıklık sistemimizle ve çok düştüğünde kaslarımızla da ilgili bir vitamindir. Size önerim, D vitamini düzeylerine baktırın eşinizin. Eğer düşük bulunursa D vitamini desteği yapılsın.

Kolşisin verilmesinin nedenine gelince. Yukarıda bahsettiğim gibi, bazen hekim tanı koyamadığı durumlarda bu ilacı verip etkisini görmek isteyebilir. Çünkü kolşisin yan etkileri oldukça az bir ilaçtır ve uzun süreli kullanılabilir. Verildiğinde dramatik faydalı etki gösterirse hekime çok şey ifade eder. Ama söylediğiniz kadarı ile eşinizde etkili olmamış. Bu durumda bence kullanması da gereksiz artık. Bunun yerine ağrısı oldukça Vermidon veya Parol gibi basit ağrı kesiciler kullansa daha iyi olur.

Konu ile ilgili sizi yönlendirebileceğim özel bir hekim yok. Fizik Tedavi hekimleri ağrıyı sadece romatizma açısından değil, başka nedenlerle de irdelemeye alışkın bir hekim grubudur. Belki bu branştan bir hekimle yola çıkabilirsiniz. Hekime zaman tanıyınız. Sizi izlemek ve defalarca kontrol etmek isteyebilir. Antalya da Akdeniz Üniversitesine yolunuz düşer ise FTR-Romatoloji kliniğimizde eşinizi inceleyebiliriz.

 

Sağlıkla kalın

 

Dr. Bülent Bütün

 

Sayın Şentürk,

Bahsettiğiniz "tanı koyamama" durumu pek çok ağrılı hastalığı olan kimselerden gelmektedir. Bu vesile ile bir kaç kez buraya yazdım ama yine tekrarlamak istiyorum. Böylece belki  pek çok romatizmal ağrıları olan hastalara da cevap teşkil edebilir ve kafalarındaki bazı soru işaretlerine cevap olabilir.

 

Romatizmal hastalıklar tanısı en zor konulan hastalık gruplarındandır. Bunun nedeni tanıyı koyduracak standart bulgularının çoğu zaman olmayışıdır. Örnek vermem gerekirse, şeker hastalığı tanısını kolayca koyabilirsiniz, açlık kan şekeri 110 üstünde veya tokluk kan şekeri 200 üzerinde ise bu şahıs şeker hastasıdır. Aynı kolay tanıyı tansiyon için de koyabilirsiniz. Farklı zamanlarda ölçülen tansiyon değerleri genellikle belli değerler üzerinde bulunan hastayı hipertansiyon olarak kabul edersiniz ancak ne yazık ki romatizmal hastalıklarda bu tür standart bulgular yoktur. Sedim, CRP yüksekliği olabilir iltahaplı romatizmalarda ama bu değerler romatizma dışında daha bir çok hastalıkda da yüksektir yani sadece romatizmaya işaret etmez. Romatoid Faktör (RF) dediğimiz tahlil romatoid artritte de görülebilir ama normal kimselerde de. Yani RF nin müspet bulunması her zaman romatoid artrite işaret etmediği gibi negatif bulunması romatoid artrit yoktur deditmez çünkü bazı romatoid artritli hastalarda RF negatiftir. Dolayısıyla romatizmal hastalıklarda tanı aynı belirtilere sebep olabilecek hastalıkların tek tek ekarte edilmesiyle konulur. Bazen ekarte edilmesi gereken hastalıkların sayısı yüzlerce olabilir. Tüm bu uğraşlara rağmen bazı hastalarda ekarte edilerek de tanı konulamaz zira hastalıkla ilgili taşlar yerine tam oturmamıştır henüz. Diyelim ki bir romatizmal hastalığa tanı koyabilmeniz için üç farklı belirti olması lazım. Örneğin Behçet hastalığı gibi. Bazı hastalar sadece 2 belirti göstererek yıllarca gidebilir, yani taşlar yerine oturmaz. Günün birinde eksik olan üçüncü belirti de ortaya çıkarsa hekim kesin tanısını koyabilir aksi halde undiferansiye yani sınıflandırılamamış romatizmal hastalık diye takip edilir. Bazen hekim tecrübesine dayanarak, tüm taşlar yerine oturmamış olsa da, bazı ilaçları deneyerek hastasını rahatlatmaya çalışabilir. Yani ilaca cevaptan tanıya gitmeye çalışabilir.

Bu açıklamalardan sonra sizin durumunuza dönersek, eşinizde yukarıda belirttiğim gibi undiferansiye bir durum var. GATA daki hekiminiz size henüz tanı konulamadığını söylemekle en doğru ve dürüst açıklamayı yapmış. Bir tanı uydurabilirdi ve siz bununla oyalanabilirdiniz ama bu doğru olmazdı. Henüz tanı koyamadık demekle en doğru şeyi yapmış. Bu romatizmal hastalıkların doğasında olan bir durumdur. undiferansiye olgular tüm romatizmal hastalıklar dikkate alındığında neredeyse %30 seviyelerindedir. Tanı konulamıyor olması sizi tedirgin etmemeli hatta tam tersine memnun etmelidir. Çünkü tanı konulursa kesin bir hastalığınız olacaktır. Oysa şimdi tam hasta sayılmazsınız. Belki de vücudunuz bu hastalıkla mücadele ediyor ve belirtilerin ortaya çıkmasına izin vermiyordur ki bu durum tedirgin olmak yerine sizi memnun etmelidir.

Ancak şunu da ilave etmek ihtiyacı duyuyorum; ağrılı durumlar mutlaka romatizma anlamına gelmez. GATA daki hekiminizin 200 çeşit romatizmadan hangisi olduğunu anlayamadık demesi olayı sadece romatizma açısından yorumladığını düşündürdü bana. Oysa romatizma dışında belki de 1000 i aşkın ağrılı durum saymak mümkündür. Mesela pek çok endokrin rahatsızlık ağrıya yol açabilir. Kemikle ilgili pek çok hastalık ağrı nedeni olabilir. Yani 200 çeşit hastalık içinde değil belki 1000 i aşkın hastalık içinde ayırıcı tanıya gitmek gerekebilir.

Buradan kesin tanı koymak mümkün olmamakla birlikte size bir önerim olacak. Eşinizin şikayetini çok güzel özetlemişsiniz. Hatta zamanlamasına ve mevsimsel ilişkisine de dikkat etmişsiniz. İfadeleriniz ben de muhtemel bir ağrı nedeni düşüncesi yarattı. Bazen çok basit bir neden gözden kaçabilir. Şikayetlerinin kış aylarında arttığını söylüyorsunuz. Yani güneşin az olduğu dönemlerde. Acaba eşinizin kanda D vitamin düzeylerine bakıldı mı? Bazen bazı kimselerde D vitamin düzeyleri çok düşer ve özellikle kış aylarında. D vitamini yazın günbeşin etkisiyle depolanan ve kışa doğru depoların giderek boşaldığı bir vitamindir ve kemiklerle hatta bağışıklık sistemimizle ve çok düştüğünde kaslarımızla da ilgili bir vitamindir. Size önerim, D vitamini düzeylerine baktırın eşinizin. Eğer düşük bulunursa D vitamini desteği yapılsın.

Kolşisin verilmesinin nedenine gelince. Yukarıda bahsettiğim gibi, bazen hekim tanı koyamadığı durumlarda bu ilacı verip etkisini görmek isteyebilir. Çünkü kolşisin yan etkileri oldukça az bir ilaçtır ve uzun süreli kullanılabilir. Verildiğinde dramatik faydalı etki gösterirse hekime çok şey ifade eder. Ama söylediğiniz kadarı ile eşinizde etkili olmamış. Bu durumda bence kullanması da gereksiz artık. Bunun yerine ağrısı oldukça Vermidon veya Parol gibi basit ağrı kesiciler kullansa daha iyi olur.

Konu ile ilgili sizi yönlendirebileceğim özel bir hekim yok. Fizik Tedavi hekimleri ağrıyı sadece romatizma açısından değil, başka nedenlerle de irdelemeye alışkın bir hekim grubudur. Belki bu branştan bir hekimle yola çıkabilirsiniz. Hekime zaman tanıyınız. Sizi izlemek ve defalarca kontrol etmek isteyebilir. Antalya da Akdeniz Üniversitesine yolunuz düşer ise FTR-Romatoloji kliniğimizde eşinizi inceleyebiliriz.

 

Sağlıkla kalın

 

Dr. Bülent Bütün