gebelikde kan uyuşmazlığı

       İnsanın kan hücrelerinde  A ya da B özellıklerinden biri ya da bu özelliklerden ikisi birlikde bulunabilir, veya bu özelliklerden hiç biri bulunmayabilir. Bu olasılıklardan herbiri için Rh faktörünün varlığı ya da yokluğu söz konusu olabilir. Bu durumda insanlarda

• A Rh(+) (Rh faktörü var anlamında);
• A Rh(-) (Rh faktörü yok anlamında);
• B Rh(+);
• B Rh (-);
• AB Rh(+);
• AB Rh(-);
• 0 Rh(+) ve
• 0 Rh(-)

 olmak üzere sekiz ayrı kan grubundan biri bulunur. Bireyin kan grubu anne ve babasından kalıtımla aldığı özellikler sonucu belirlenir.

      Anne adayı Rh (+) ise babanın kan grubunun önemi yoktur. Uyuşmazlık olmaz. Eğer anne Rh  (-) ve baba Rh (+)  ise Rh uygunsuzluğu yani gebelikte kan uyuşmazlığı  mevcuttur. Bu durumda anne karnındaki bebeğin Rh (+)  ya da Rh (-) olması mümkündür. Problem bebeğin baba gibi Rh (+) olması , annenin Rh (-) olmasıdır. Bu koşulda tedbir alınmaz ise  yani Anti- D adı verilen özel immunglobulin yapılmazsa sonraki gebeliklerde ciddi sorunlar oluşur.       

     Doğum dışında  da Rh (-) annenin duyarlı  hale gelmesi ve az miktardaki Rh (+) bebek kanının gebeliğin herhangi bir döneminde anne  kan dolaşımına geçmesiyle meydana gelebilir. Aşağıdaki durumlarda bu oluşabilir ve bebeğin kan gurubu bilinmeyeceği için doktorun önerisi ile koruyucu Rhogam (Anti-D) yapılmalıdır ; Rh (-) anneden dünyaya Rh (+) bebek dünyaya geldiğinde  doğumdan sonraki ilk 72 saatte antikor gelişimini önlemek amacıyla rheogam uygulanmalıdır.       Rh (-) anneden dünyaya gelen her Rh (+) bebekte rheogam’ın tekrar dozları gerekmektedir. (ilk 72 saatte)    Gebeliğin herhangi bir safhasında düşük ,kürtaj, dış gebelik, amniosentez, kordosentez sonrası 72 saatte rheogam yapılmalıdır. Gebelik ve müdahaleler sonrası koruyucu rheogamlar düzenli şekilde yapıldığı sürece bebekleriniz risk altında değildir

  Prof.Dr.İdris Koçak OMÜ tıp fakültesi kadın hastalıkları ve doğum ABD e-mail:idriskocak55@gmail.com