 |
 |
Güncellenme : 21.07.2010 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
HEKİM ve DİĞER SAĞLIK MESLEĞİ MENSUPLARININ TAKSİRLİ SUÇLARIYLA İLGİLİ YARGI KARARLARI Av.Halide SAVAŞ Makalemizde, sağlık mesleği mensuplarının taksirle işlediği suçlara ilişkin olan Yargıtay Kararlarından bahsedilmiştir. Hukuk uygulamasındaki eğilimi yansıtmak açısından faydalı olacağını düşündüğümüz makalemizde, örnek kararlar değerlendirilmiş ve tarafımızdan yorumlanarak ele alınmıştır.Ayrıca, yargı kararlarında çok fazla yer alan bir konu da, çelişkili tıbbi bilirkişi raporları konusudur.Sağlık mesleği mensubunun kusuru yönünden çelişkili olan YSŞ Raporlarındaki çelişkinin giderilmesi gerekliliğibir çok kararda bulunmaktadır.Hukuk uygulamasında hakimin her konuda bilgi sahibi olması mümkün değildir. Bu nedenle bilirkişilerden görüş alınarak davalar karara bağlanmaktadır. Tıpla ilgili konularda görüş alınan bilirkişilik kurumlarından biri olan Yüksek Sağlık Şurası aşağıdaki karara konu olayda aynı dosya için zıt kararlar vermiş ve bu çelişki nedeniyle Adli Tıp Kurumundan görüş alınması gereği hüküm altına alınmıştır.Yargıtay 2. Ceza Dairesi 27.9.1999 tarihli kararında, sanık doktorun taksirle adam öldürme suçunda kusuru olup olmadığının dördüncü kez bilirkişiden sorulmasına karar vermiştir.Karar özeti şöyledir:“...Hazırlık soruşturması sırasında dosyayı inceleyen bilirkişi heyetinin düzenledikleri 16.12.1994 günlü raporda akut miyokart enfarktüslü hastayı 3. gün hastaneden çıkartan ve enfarktüsün 10. günü koroner anjioğrafi yapılmasını öneren ve 7. günü anjiografi uygulayan sanığın 4/8 oranında kusurlu olduğunu belirttikleri, Yüksek Sağlık Şurasınca düzenlenen 18 - 19 Eylül 1996 gün 9407 sayılı raporda akut dönemde anjioglasti yapan sanığın dikkatsiz ve tedbirsiz davrandığından dolayı, kusurlu olup kusur oranının 4/8 olduğunun bildirildiği, itiraz üzerine dosyayı yeniden inceleyen Yüksek Sağlık Şurasınca düzenlenen 25 - 26 Aralık 1997 gün ve 9629 sayılı raporda ise ölenin akut miyokard enfarktüs olmayıp non - q miyokard enfarktüs olduğu ve karar teşhisi ile yapılan tedavinin doğru olduğu ve sanığın kusurunun bulunmadığının bildirildiği bu suretle yaklaşım ve sonuç itibariyle çelişki yaratıldığı nazara alınarak olayda sanığın kusurlu olup olmayacağı yönünden Adli Tıp Kurumundan mütalaa alınıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi, bozmayı gerektirmiştir…”(Y. 2. CD. 27.9.1999T. 1999/11181 E. 1999/11872 K.).Ceza hukuku uygulamasında “taksirli suçlar” olarak nitelendirdiğimiz tıbbi uygulama hataları makalemizde, ulaşabildiğimizyargıkararları çerçevesinde aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Ancak bu bir genelleme değildir. Sadece ulaşabildiğimiz kararların yansıtılmasından ibaret olan makalemizde yargıya yansıyan spesifik olaylar ele alınmıştır.Kararlar şöyledir:Yanlış Tarafa Müdahalede SorumlulukAşağıdaki kararda, asistan doktor dikkat ve özen yükümüne aykırı davranarak dosyayı iyi incelememiş ve yanlış taraftaki gözü almıştır. Burada Yüksek Mahkeme öncelikle, hatalı ameliyatı yapan kişinin yetkili olup olmadığının, sonra da doktorların taksirli fiildeki kusur oranlarının belirlenmesinin gerektiğine karar vermiştir.Tıp uygulamalarında “Yanlış Taraf Cerrahisi” olarak isimlendirilen bu tıbbi hata çeşidinde, Yargıtay 2. Ceza Dairesi, asistan doktorun ve onu görevlendiren uzman doktorun yetki dereceleri ve kusur oranlarının tespitinden sonra taksirle yaralamaya sebebiyet vermekten hüküm kurulması gerektiğini belirlemiştir.Karar şöyledir:“…. Ameliyathane sorumlusu doktor sanığın görevlendirmesi üzerine, göz ihtisası yapmakta olan diğer doktor sanığın; mağdurenin dosyasını incelemeden, sağlam gözünü ameliyat ederek aldığı, diğer gözün de zorunlu olarak alınması sonucu, mağdurenin iki gözünün kör olduğu olayda….1219 sayılı Yasanın 75. maddesi saklı kalmak üzere sanıkların yetki dereceleri ve olaydaki kusur durumları ve oranı hakkında öncelikle Yüksek Sağlık Şurasından rapor alınarak, sonucuna göre hüküm kurulması gerekir.”(Yargıtay 2. Ceza Dairesi 1996/4493 E. 1996/4682 K. 24.4.1996T.).Yanlış tarafa tıbbi müdahalenin dava konusu olduğu bir başka karar da 12.11.2003 tarihinde verilmiştir.Yargıtay 4. Ceza Dairesi; diş hekimi sanığın gerekli özeni göstermeden mağdurun yanlış taraftaki sağlam dişini çekmesi eyleminin, hastasının cismen eza görecek biçimde yaralanmasına neden olma suçunu oluşturmasına rağmen, görevi ihmal suçundan hüküm kuran ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.Kararın içeriği şöyledir:”……. suç tarihinde N... Devlet Hastanesi Diş Polikliniğinde Diş Tabibi olarak görevli bulunduğu bildirilen sanığın diş çektirmek için kendisine başvuran 1991 doğumlu mağdure Selenin çekilmesi gereken sol üst çene IV-V no.lu çürük dişleri yerine sağ üst çenesindeki IV-V No.lu sağlam dişleri çekmesi biçiminde oluşan eylemde Yüksek Sağlık Şurasının 25, 26 Ekim 2001 tarihli raporunda da açıkça vurgulandığı gibi, hastasına gerekli dikkat ve itinayı göstermeyerek onun cismen eza görecek veya sıhhatini ihlal edecek derecede yaralanmasına sebebiyet vermiş bulunması karşısında TCY. 459. maddesinde yazılı suçun oluşacağı gözetilerek mevcut yaralanmanın mağdureyi kaç gün alışılmış uğraşısından alıkoyacağı hususunda uzman hekim ve sanığın kusur oranı yönünden bilirkişi raporu alındıktan sonra neticesine göre hüküm kurulması yerine görevi savsama suçundan hüküm kurulması, yasaya aykırıdır.”(Y. 4. CD. 12.11.2003T, 2002/28399 E., 2003/11352 K.).Sağlık Mesleği Mensubunun, Kendi Görevini Yetkisiz Kişiye Yaptırması Halinde SorumlulukTababet Kanunu gereği hasta tedavi etme yetkisi sadece doktorlara tanınmıştır. Hasta tedavisi sırasında ve sonrasında doktorun tedavi ettiği hastaya yapılmasını gerekli gördüğü işlemlerden bazıları doktorun denetim ve gözetiminde yardımcı sağlık mesleği mensupları tarafından yapılabilir.Sağlık mesleği mensuplarının kendi görevlerini yetkisiz kimselere yaptırmaları sonucunda oluşan zararlardan dolayı sorumluluk, hem görevin ihmali hem denetim ve gözetimin ihmali nedeniyle kendilerine aittir.Yargıtay 2. Ceza Dairesi’nin 1996 tarihli bir kararında anestezi uzmanı ve anestezi teknisyenlerinin görevi olduğu halde yapmadıkları eylemi, yetkisiz hizmetliye yaptırmaları ve onunda hatalı yapması nedeniyle hastanın ölümünde ihmallerinin olduğu; gerekçesiz ve yetersiz yüksek sağlık şurası raporuna dayanılarak hüküm verilemeyeceğinden adli tıp kurumundan yeni bir rapor alınması gerektiği tespit edilmiştir.Kararın içeriği şöyledir:“…Ameliyat sırasında biten oksijen tüpünü teknisyen sanıkların değiştirttikleri yetkisiz hizmetlinin, yanlışlıkla karbondioksit tüpünü bağlaması sonucu ölümün meydana geldiği olayda…tıbbi konularda Yüksek Sağlık Şurasından kusurlu olunup olunmadığı yönünden rapor alınması gerekli ise de, kusur oranları bakımından bu raporun bağlayıcılığı bulunmadığı gözetilmeden, nedenlerini de yeterince açıklamayan Yüksek Sağlık Şurasının sanıklara ayrı ayrı 3/8er kusur izafe eden, hiç bir gerekçe gösterilmeden mücerret bir ifade ile 5/8 oranındaki kusuru da (diğer sebeplerle sağlık personelinin kusur ve ihmaline izafe edilemeyecek diğer faktörlere) bağlayan raporundaki bu kusur oranlarına dayanılarak ve yukarıda belirtilen oluş, sanıkların konumu ve tüm dosya münderecaatı değerlendirir şekilde Adli Tıp Kurumundan yeni bir rapor alınmadan eksik soruşturma ile hüküm tesisi, bozmayı gerektirmiştir...”(Yargıtay 2. Ceza Dairesi 5.2.1996 T., 1996/268 E., 1996/1025 K.).Sağlık çalışanlarının cezai sorumlulukları açısından emsal kabul edilebilecek bu karar, konumuz açısından önemli olduğundan kararı detaylarıyla vermenin faydalı olacağını düşünmekteyiz. Karar şöyledir:“…Devlet Hastanesinde yapılan guatr ameliyatı esnasında, bir saatlik ameliyatta 15 dakikalık oksijen kaldığının anlaşılması üzerine, oksijen tüpünün değiştirilmesi sırasında; oksijen tüpü yerine üzerinde karbondioksit yazısı ve CO2 rumuzunu taşıyan, rengi ayrı, vanası farklı olarak kırmızı olan karbondioksit tüpünün takılmasından bir süre sonra, hastanın dudaklarının morarması ile bu durumun fark edilmesi ve yapılan müdahaleye rağmen hastanın bu sebeple ölmesi şeklinde cereyan ettiği belirlenen olayda;Ameliyattan önce anestezi işlerini bizzat hazırlayıp, ameliyat esnasında bulunup bizzat yapmak ve teknisyenlere nezaret etmekle görevli hastane Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı Dr. Sanık Mehmetin, bu görevlerin hiç birini yerine getirmemek ve baştan sona özensiz ve denetimsiz davranmakla, olayda asli kusurlu olması gerektiği, anestezi teknisyeni sanıklar Hüsniye ile Bedihanın da anestezi cihazını ve ameliyat masasını ameliyattan önce kontrolle ameliyata hazır hale getirmek, oksijen ve azot peroksit tüplerinin dolu olup olmadığını kontrol etmekle ve ameliyat esnasında değiştirilen oksijen tüpünü de bizzat değiştirmekle görevli oldukları halde, ameliyat öncesinde bunları yapmayarak bir saatlik ameliyatta 15 dakikalık oksijen kaldığını ancak ameliyat esnasında fark edip, kendileri yerine yetkisiz hizmetliye tüpü değiştirtmek ve tüm ayırıcı özelliklerine rağmen kontrol etmemekle, sıfatları ve konumları itibariyle Uzman Dr. kadar olmasa da ağırlıklı ve büyük kusurlarının bulunduğu...”(Yargıtay 2. Ceza Dairesi 1996/268 E. 1996/1025 K. 5.2.1996 T.).Sağlık Mesleği Mensubunun İhmali Davranışının (Görevi Savsamasının), Ne Zaman Taksirle Ölüme Neden Olma, Ne Zaman Görevi İhmal Suçlarını OluşturacağıHastanın ölümünde sağlık mesleği mensuplarının ihmali davranışlarının etkili olup olmadığının Adli Tıp Kurumu’ndan sorulması şeklindeki Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 11.2.2004 tarihli kararında, hastaneye yaralı getirilen kişinin görevli doktor ve hemşire sanıklarca yeterli kontrol muayene ve müdahale yapılmaması nedeniyle ölmesinde, görevi savsama etkili ise taksirle ölüme neden olmak suçunun oluşacağı tespiti yapılmıştır. Yüksek Mahkeme, faillerin fiillerinin hangi suçu oluşturduğunun saptanması için tekrar bilirkişi incelemesi yapılmasına karar vermiştir.Kararın içeriği ise şöyledir:“…. trafik kazası sonucu hastane acil servisine getirilen ölenin, yapılan ilk müdahaleden sonra yatırıldığı ortopedi servisinde görevli sanık doktor İlker ile hemşire Haticenin uzun süre geçmesine rağmen zamanında ve yeterli kontrol-muayene ile ölende gelişen klinik bulgulara uygun gerekli müdahaleyi yapmak ya da yapılmasını sağlamaları gerekirken bunu yapmamaları nedeniyle Yüksek Sağlık Şurasının 28.12.2001 tarih ve 10448 sayılı kararı ile ölüm olayında her bir sanığın 4/8 oranında kusurlu bulunduğunun belirtilmiş olması karşısında; dosya ile birlikte, ölen ile ilgili tüm raporlar ile hastane kayıt ve belgeleri gönderilmek suretiyle,Adli Tıp Kurumundan sanıkların tedavide kusur veya savsamalarının bulunup bulunmadığı, bulunduğu saptandığı takdirde yükletilen savsama niteliğindeki eylemler ile ölüm arasındaki illiyetin belirlenmesine yönelik olarak, sanıkların kendilerine yasal normlar çerçevesinde yükletilen sorumluluklarını yerine getirmeleri durumunda dahi ölüm olayının gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine ilişkin görüş alınarak; sanıkların bu yöndeki sorumluluklarını yerine getirmiş olmaları halinde yine de ölüm olayı kaçınılmaz biçimde gerçekleşeceği sonucuna varılması durumunda, eylemlerinin görevi savsama suçunu; ölüm olayının gerçekleşmesinde, sanıkların kendilerine yükletilen sorumluluklarını yerine getirmemelerinin etkili olduğu sonucuna varılması durumunda da taksirle ölüme neden olmak suçunu oluşturacağı ve kusur oranlarına göre cezalandırılmaları gerekeceğigözetilmeden, eksik soruşturmayla görevi savsama suçundan hüküm kurulması” gerektiğine karar vermiştir(Yargıtay 4. Ceza Dairesi 11.2.2004 T., 2003/1064 E., 2004/2055 K.).Sağlık mesleği mensuplarının işlediği taksirli suçların, ceza hukuku uygulamasında nasıl ele alındığını irdelediğimiz makalemizde sonuç olarak; öngörülebilir nitelikteki bir zararlı sonucun (tıbbi hatanın, suçun), dikkat ve özen eksikliği sebebi ile öngörülemeyerek gerçekleştirilmesi ile oluşan taksirli suçların engellenmesi için, sağlık kurumları yöneticilerine (sağlık çalışanlarına periyodik tıp ve hukuk eğitimi verilmesi başta olmak üzere) çok iş düştüğünü söyleyebiliriz.Tüm sağlık kurumları yöneticilerine, sağlık mesleği mensuplarına zor ve meşakkatli çalışmalarında kolaylıklar dilerim.Sağlıkla kalın…
İlgili Kelimeler Listesi: HEKİM, SAĞLIK MESLEĞİ MENSUPLARININ, TAKSİRLİ SUÇLAR,YARGI KARARLARI
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
|
|
