Gebelikte ilaç kullanımı, gebelikte ilaç kategorileri ne anlama gelmektedir?

Gebelikte ilaç kullanımı

               Gebeliğin en büyük etkilerinden biride sabah mide bulantısıdır. Morning Sickness denilen bu sabah bulantılarına halsizlik,uyku hali gibi doğal gebelik belirtileride ilave olur.

     1950 li yıllarda Alman Chemie Grünenthal ilaç firmasında bir başka ilaç çalışması sırasında tesadüfen bulunan Talidomide adlı molekül bulmuş bu molekül ile yapılan çalışmalarda özellikle sabah bulantılarını kestiği tespit edilmişti.İlaç haline gelen molekül  Distaval, Asmaval, Distaval Forte, Tensival, Valgis, Valgraine… gibi  isimler ile piyasaya sürülmüş  1957-1961 yılları arasında binlerce hamile bayana kullandırılmıştı.Kullanım sonucu binlerce kolları ayakları olmayan beyin hasarlı bebek dünyaya gelmişti.Talidomid faciası diye bilinen bu olaydan sonra teretojenik etki diye adlandırılan hamilelikte ilaç kullanımına anomolili doğum kavramı oluşturulmuştur.

Teretojenik etki hamilelik sırasında ilaç kullanımı ile gelişen anormal bebek doğumu diye özetlenebilir.Anne ile anne karnındaki bebek  arasında bebeğin içinde bulunduğu sıvı dolu kese (plesanta) ve göbek bağı aracılığı ile bağlantı bulunmaktadır.Anne tarafından alınan büyük moleküllü ilaçlar dışında hemen hemen her ilaç belli oranlarda bu yollardan fetus’e (anne karnında ilk 3 ayını tamamlamış henüz doğmamış yavru) geçmektedir.Halileliğin ilk ayı ile üçüncü ayına kadarki dönemler organları gelişme dönemidir ve esas teretojenik etkinin gözlemlendiği dönemdir.Hamileliğin fark edildiği süreye kadar alınan ilaçlar ya hiç etki etmez yada doğal seleksiyon diye tanımlanabilen düşüğe sebep olurlar.Bu durum bir genelleme olmakla birlikte durumun hekime anlatılması en doğru yaklaşımdır.

FDA adlı kuruluş (U.S. Food and Drug Administration(Türkçe "Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi"))tüm dünyada kullanılacak ilaçları onaylayan ve tüm otoritelerce kabul edilen bir kuruluştur.WHO(dünya sağlık örgütü) ve FDA onayladıkları her ilaç için teretojenik çalışma istemektedirler.İlaçların gebeler tarafından kullanılabilirliliğini sınıflamışlardır. 5 sınıfa ayrılan ilaçlar aşağıdaki gibidir.

Kategori A)  İnsanlarda yapılan çalışmalarda kullanılan ilacın fetusa bir zarar vermediği saptanan ilaçları kapsar.

Kategori B) Hayvanlarda yapılan çalışmalarda fetusa risk yoktur ancak insanlarda çalışma yapılmamıştır, veya hayvanlarda olumsuz etki saptanırken insanlarda yapılan çalışmalarda risk bulunmayan ilaçları kapsar.

Kategori C) Hayvan deneylerinde olumsuz etki saptanmıştır ancak insanlarda deney yapılmayan ilaçları kapsar.

Kategori D) İnsanlarda fetusa olumsuz etki riski vardır ancak annenin yaşamını tehdit eden bazı durumlarda kontrollü olarak kullanılabilecek ilaçları kapsar.

Kategori X) Bu grup ilaçlarda Fetal risk son derece yüksektir. İlacın kulllanımındaki risk yararından çok daha fazladır.

       İlaç firmalarınca geliştirilen ilaç adayı her molekül bu anlamda denenmiş yada üzerinde hiç çalışma yapılmayıp daha sonra kullanım ile bu anlamdaki etkisi ortaya konmuştur.Gebelik sırasında sizi kontrol eden bir hekiminiz var ise rahatsızlıklarınızda sizi ilaç konusunda yönlendirecektir.Ancak bir hekim gözetiminde değilseniz ama hekime gidiyorsanız her yeni hekime hakkınızdaki bilgileri rahat verebilmeniz için bir önceki hekimin söyledikleri yada iki kontrol arası gelişmeleri not ediniz.Hiç hekime gitme şansınız yok ise:TÜM İLAÇLARDAN UZAK DURUNUZ.

     Sağlıklı bir nesil geleceğimizin teminatıdır.Sadece gebelikte değil tüm rahatsızlıklarınızda ilgili hekime danışmanız daha sağlıklı olmanızı sağlayacaktır

Sağlıkla kalın.