İlk olarak İngiliz hekim "Dr. Condom" tarafından dönemin kralının
100’den fazla olan gayri meşru çocuklarını sınırlamak amacıyla
tasarlanarak yapıldığı bildirilmektedir.
Günümüzde kondomlar
"lateks" adı verilen bir maddeden üretilmektedir. Özellikle sperm
öldürücü (spermisid) bir maddenin eklenmesiyle de usulüne uygun
kullanıldığında etkinliği yüksek bir doğum kontrol yöntemidir.
Kondom,
ejakülasyon (boşalma) esnasında spermlerin (erkek tohum hücrelerini)
vajinaya dökülmesini, dolayısıyla rahim ve tüplere ulaşmasını engeller.
Kondomun kullanımı özellik taşır. Eğer düzgün kullanılmazsa etkinliği azalır.
Kondom (prezervatif, kılıf) Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Her kondom tek kullanımlıktır. Her ilişki esnasında yeni bir kondom
kullanılmalı ve çıkarıldıktan sonra penis başında az miktarda da olsa
sperm bulunabileceğinden tekrar ilişkiye girilmemelidir.
Prezervatif
seçerken dikkat edilmesi gereken bazı özellikler vardır. Özellikle
spermisid (sperm öldürücü) içeren kondomlar tercih edilmelidir. Ayrıca
Anti HIV (Aidse karşı) prezervatifler de üretilmiştir.
Kondom her ilişkide kullanılmalıdır. Yalnızca gebelik açısından riskli
günlerde uygulandığında koruyuculuk oranı düşer. Bu yüzden kadın adet
döneminin hangi döneminde bulunursa bulunsun mutlaka her ilişkide
kullanılmalıdır.
Kondomu ilişkinin başından itibaren uygulamalısınız. En sık yapılan
hatalı uygulama cinsel ilişkiye kondomsuz başlanması ve hemen boşalma
öncesi dönemde takılmasıdır. Bu durum istenmeyen gebeliklerin
oluşmasına neden olabilir. Zira boşalmadan önce de erkekte uyarılma
döneminde salgılanan sıvılarda sperm hücreleri bulunmaktadır.
Boşalma sonrası, penis normal boyutuna dönmeden vajinadan
çıkarılmalıdır; yoksa kondom vajinada kalabilir. Bu durumda dikkatli
bir şekilde işaret ve orta parmakları vajinaya yavaşça sokup kondomu
bulunduğu yerden çıkarılmalıdır.
Kadında ya da erkekte lateks veya kondomun içerdiği spermisitlere karşı alerji olması durumunda kullanılmamalıdır.
Kondom kullanımının en büyük avantajı düzensiz cinsel yaşamı olan
çiftler için en uygun korunma yöntemi olmasıdır. Ulaşılması kolaydır ve
ucuzdur. Kondom kullanımının önemli avantajları vardır. Gebelikten koruması dışında AIDS, Hepatit B, C virüsü ve HPV (genital siğil) dahil tüm mikrobik etkenlerin cinsel ilişkide çiftin birinden diğerine bulaşmasını engeller. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar ’dan koruma özelliği başka hiç bir aile planlaması yönteminde bu kadar etkin değildir.
Ancak yukarıda sayılan enfeksiyon hastalıklarının yalnızca cinsel temasla bulaşmadığı da unutulmamalıdır (Hepatit B’nin öpüşmeyle bulaşması, HPV’nin prezervatifin kapamadığı bölgenin teması ile bulaşması gibi).
Kondom ilişki sırasında yırtılırsa gebelik ve cinsel yolla bulaşan hastalık riski yüksektir. Acil kontrasepsiyon uygulanması ve gerekirse enfeksiyondan korunmak için tedavi görülmesi amacıyla doktora başvurulması önerilir.
Prezervatif ile korunan çiftler, kayganlaştırıcı madde kullanmamalıdır. Kayganlaştırıcı maddeler yırtılma riskini arttırır.
Son kullanma tarihi geçmiş veya paket açık kaldığı için zarar görmüş kondomlar kullanılmamalıdır. Unutmayın; usulüne uygun kullanımda gebelik çok nadir görülür.
İlişki sırasında prezervatifin vajina içinde kalması: Çok nadiren de olsa özellikle genç çiftlerde prezervatif ilişki sırasında kadının vajinası içinde kalıp çıkmayabilir. Elle çıkarmayı denediğinizde kondom gelmiyorsa bir jinekolog hekimden yardım istemekte çekinmemelisiniz. Bu durumda da Acil kontrasepsiyon uygulanması (acil korunma) bir kürtajın önüne geçebilir.
Cinsel ilişki sırasıda prezervatifin vajina içinde takılı kalmasını engellemek için: Prezervatifi sevişme başladıktan sonra "penis iyice sertleşince" takınız. "Ejekulasyon" yani erkekte boşalma sağlandıktan sonra vajina içindeki penis sertliğini kaybetmeden çekilmelidir. Ejekülasyon sonrası penis vajina içinden kontrollü bir şekilde ve yavaş yavaş çekilmelidir. Bu işlemi bir elinizle penisin en üst kısmını saran prezervatifin kıvrıntılı kısmını tutarak yapmalısınız. Penis vajenden çekilirken kadın partner bacaklarını yanlara doğru açmalı, içe doğru kapatmamalıdır. Bu şekilde kondomun içeride sıkışarak kalması engellenmiş olur. İçeride kalan ve elinizle çıkaramadığınız prezervatif için bir jinekologdan destek isteyiniz.
KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
Her kondom tek kullanımlıktır. Her ilişki esnasında yeni bir kondom
kullanılmalı ve çıkarıldıktan sonra penis başında az miktarda da olsa
sperm bulunabileceğinden tekrar ilişkiye girilmemelidir. 
