Boyun fıtığı ve kireçlenmeler hemen hemen aynı şikayetlere yol açtığı
ve çoğu zaman birlikte görülen hastalıklar olduğu için aynı başlık
altında anlatılmıştır. Boyun
bölgesinde 7 adet omur ve 6 adet omurlar arası disk vardır. Kafatası
tabanı ile 1. boyun omuru ve C1-2 arasında disk yoktur. Boyundaki
omurlar; önde omurlar arsındaki diskler yoluyla arkada ise alt ve üst
omurlar arasındaki iki adet çıkıntı (faset veya apofizer eklem) ile
eklem yapar. Arkadaki eklemlere apofizer eklemler adı verilir. Ayrıca
boyundaki omuriliğin önünde ve arkasında seyreden bağlar, apofizer
eklemler, apofizer eklem kapsülleri boyundaki her türlü hastalıktan
oldukça fazla etkilenir.  Ayrıca;
stres, mesleki zorlanmalar, daktilo kullanmak, trafik kazaları, duruş
bozuklukları, boyun sağlığını bozan önemli faktörlerdir. Boyundaki ilk
değişiklik disklerden başlar. Başlangıçta disklerin içindeki su içeriği
azalır, diskin iç tarafındaki liflerinde yırtılmalar oluşur ve diskin
içindeki jelatinöz sıvı bu yırtıklardan fıtıklaşarak sinirler ve
yumuşak dokular üzerine baskı yapar. Boyundaki fıtıklaşmayı boyun ön ve
arka taraf eklemlerinde kireçlenmelere ve neticede boyunda hareket
kaybına ve lokalize(bölgesel kalan) radiküler (yayılıcı) ağrılara yol
açar. Boyun fıtığı
ve kireçlenmelerinin en önemli belirtisi ağrı ve hareket kısıtlığıdır.
Ağrı boyunda, omuzlarda, kollarda, kürek kemikleri arasında olabilir.
Bazen boyun ağrısı olmadan da omuz ve kol ağrıları görülebilir. Boyun
bölgesinde kireçlenme ve fıtık olan hastalarda çok fazla şikayet
vardır. Baş ağrıları da oldukça yaygındır. Ağrı genellikle şiddetlidir,
hareketsiz kalmak veya yanlış hareketler ağrıyı arttırır, hasta
sabahları boynu tutulmuş olarak kalkar. Boyun fıtığı ve
kireçlenmelerinde boyun kaslarında spazma bağlı şiddetli kas ağrıları
vardır. Ayrıca yorgunluk, bitkinlik, ateş basmaları, tahammülsüzlük,
görülebilir.
Ağrı göğüse yayılarak kalpten kaynaklanan
ağrılarla karıştırılabilir. Omuz, kol, veya parmaklarda uyuşma,
karıncalanma, sinirlerde ciddi bası olduğunu gösterir. Hatta kolda
incelme olabilir. İlerlemiş vakalarda kollarda ve parmaklarda güçsüzlük
görülebilir. Bazı
boyun fıtığı ve kireçlenmeler omurilik kanalını daraltarak kollarda
güçsüzlük, bacaklarda spastisite ( sertlik ), beceriksiz yürüme gibi
ciddi tıbbi problemlere yol açabilir (servikal myelopati). Çoğu
hastada, hastanın şikayeti ve muayene oldukça işe yarar. Düz röntgen
filmleri, boyundaki fıtığa ait düzleşme, eklem aralığında daralma,
boynun açılanması ve kireçlenmelerini gösterir. MR ve tomografi boyun
fıtığının ve kireçlenmelerinin değerlendirilmesinde ileri tetkik
metodlarıdır, ve çoğu hastada gerekli değildir.  Tedavi nasıl olmalıdır? Genç
ve orta yaşlarda boyun fıtığı, orta ve ileri yaşlarda ise boyun
kireçlenmesi oldukça sık rastlanan hastalıkladır. Çoğu zaman aynı
hastada hem fıtık, hem de kireçlenme görülür. Bu kadar sık rastlanan ve
hastaların yaşam kalitelerini oldukça etkileyen boyun fıtığı ve
kireçlenmelerin ideal bir tedavisi yoktur.
Ağrı
kesiciler, antiromatizmal ilaçlar, kas gevşetici, ve antideprasan
ilaçlar en sık kullanılan ilaçlardır. Akut boyun fıtıklarında
kortikosteroidler dikkatlice kullanılabilir. Boyun korseleri boynun
dinlenmesini sağlayarak tedaviye yardımcı olur. Boyun bölgesine
yapılacak enjeksiyonlar bazı hastalarda boyun çevresindeki kas
spazmının çözülmesine yardımcı olur. Ancak ehil ellerde yapılmalıdır.
Ayrıca
yüzeysel ve derin ısıtıcılar, düşük frakanslı elektrik akımları ve
traksiyon çoğu hastada semptomatik iyileşme sağlar. Akut dönemde
izometrik, subakut ve kronik dönemde ise izometrik ve izotonik boyun
egzersizleri bu hastaların rehabilitasyonuna önemli katkı sağlar ve
tekrarlamaları en aza indirir. Bu hastalarda boyun ergonomisinin
sağlanması ve boyun koruma prensiplerinin öğretilmesi gerekir.
İlerlemiş vakalarda cerrahi müdahele yapılır.
|
