Fibromiyalji sendromu (FMS) nedir?
FMS; yaygın
kas ağrıları, yorgunluk, bitkinlik ve uyku bozukluğu ile seyreden
kronik bir hastalıktır. Toplumun % 2 kadarında görülür. Hastalık
kadınlarda çok daha sık görülür.çocukluk çağında bile görülebilir.
Kaslarda, fibroz dokuda, bağlarda ve kirişlerde ağrı vardır. Sık
rastlanan ve sebebi bilinmeyen bir kronik ağrı sendromudur.
FMS’
de röntgen filmleri, kan tahlilleri ve kas biyopsileri normaldir.
Teşhis tamamen hastanın ifadesine ve doktorun muayenesine göre konulur.
Bir hastaya FMS demek için ağrıların en az 3 ay sürmesi, sabah
yorgunluğu ve vücutta belli sayıda hassas noktaların olması gerekir.
Belirtileri nelerdir?
Yaygın kas iskelet sistemi
ağrıları hastaların en önemli şikayetidir. Ağrı, genellikle hastanın
bir bölgesinden başlar ve bütün vücuduna yayılır. Boyun, kürek
kemikleri arası, bel, baldırlar, sırt ağrının en çok yerleştiği
yerlerdir. Ağrı, yanıcı, kemirici ve sızlayıcı olarak tanımlanır. Ağrı
günün saatleri içinde fiziksel aktivite, uyku ve stres durumuna göre
değişir. Ağrı bazen çok şiddetli olabilir. Nemli hava, soğuk, yorgunluk
ve uykusuzluk ağrıları artırır.
Hastanın genel
durumunun değerlendirilmesinde bir bozukluk yoktur, ancak hassas
noktalar adını verdiğimiz ağrı noktaları vardır.
FMS’
li hastaların % 90’ında orta veya ileri derecede yorgunluk,
dayanıklılıkta azalma ve bir çeşit tükenmişlik hali vardır, bazen
yorgunluk ağrıdan daha önemli olabilir.
FMS’ li
hastaların büyük çoğunluğunda uyku problemleri vardır. Bunlar derin
uyku uyuyamazlar ve gece boyunca sık sık uyanırlar ve sabahları yorgun
kalkarlar. Bazı hastalarda ise fazla uyku vardır. Firomiyalji sendromlu
hastalarda, uykunun süresinden çok dinlendirici olmaması önemlidir.
Uykusuzluk ve yorgunluk, keyifsizlik, ilgisizlik, dayanıklılık azalması
ve tükenmişliğe yol açar.
Ruhsal yapıyı nasıl etkiler ?
Ruh
halindeki değişiklikler, FMS da sık görülen bir bozukluktur. Hastaların
çoğunda bir hüzün, bir yıkılmışlık vardır. Hastaların 1/4’de belirgin
bir depresyon bulunur. Ancak hastaların çoğunda depresyona ait
belirtiler vardır. FMS’ li hastalar aynı zamanda asabi ve tahammülsüz
insanlardır.
Bu hastaların bir işe yoğunlaşma ve basit problemleri çözme kabiliyetleri azalır.
Diğer belirtileri nelerdir?
Baş
ağrıları, karın ağrıları, kabızlık, ishal, mide ağrıları, göğüs
ağrıları, sık idrara çıkma ve acil idrar yapma isteği sık görülen
şikayetlerdendir.
Ayrıca cinsel isteksizlik ve erken
boşalma görülebilir. Cinsel isteksizlik özellikle kadınlarda aile içi
huzuru bozacak kadar şiddetli olabilir.
FMS’ de çene eklemi ağrıları, kramplar ve kulak çınlamaları olabilir.
Hastalık kimlerde görülür?
Hastalık
daha çok kadınlarda görülür. Erkeklerde ve küçük çocuklarda bile
görülebilir. Menopoz döneminde görülme sıklığı ve şikayetler artar.
Sebepleri nelerdir?
Fiziksel
ve ruhsal travmalar, ekonomik kayıplar, bir yakının kaybedilmesi,
enfeksiyon hastalıkları, hormonal bozukluklar fibromiyalji sendromuna
sebep olabilir. Ayrıca genetik faktörlerin de hastalığın gelişiminde
rolü vardır. İklimin fibromiyalji sendromu gelişiminde etkisi yoktur,
ancak soğuk ve nemli hava fibromiyalji sendromunda şikayetleri artırır.
Fibromiyalji sendromu hangi hastalıklarla birlikte görülebilir?
- Kronik yorgunluk sendromu
- Migren ve diğer baş ağrıları
- İrritabl kolon sendromu (kolit)
- Miyofasial ağrı sendromları
- Huzursuz bacak sendromu
- Diğer romatizmal hastalıkların seyri esnasında görülebilir.
Fibromiyalji sendromu nasıl tedavi edilir ?
İlaçlar : Fibromiyalji
sendromu tedavisinde kullanılan ilaçlar daha çok, uykuyu düzenlemek ve
depresyonu tedavi etmek, yorgunluğu gidermek amacıyla kullanılır.
Antidepresan ilaçlar etkili dozda kullanılmalıdır, ve uzun süreli
kullanılmalıdır. En uygun ilacı bulmak bazen zor olabilir. Hastanın
şikayetleri 2-4 haftadan sonra azalmaya başlar. Ayrıca kas gevşetici ve
ağrı kesiciler kullanılabilir.
Düzenli ve yeterli uyku : Bu
hastalar aynı saatte yatmaya alıştırılmalıdır, yatmadan önce uykuyu
etkileyecek alkol, sigara, çay, kola, kahve gibi maddeler
alınmamalıdır.
Egzersiz: Günlük
aerobik egzersizler ve germe egzersizler çok önemlidir. Ancak hasta
yorucu egsersizlerden kaçınmalıdır. Egzersizler günün erken saatlerinde
ve akşam yapılmalıdır.
Fiziksel ve ruhsal zorlanmalardan kaçınma: Stres
ve aşırı çalışma FMS belirtilerinde artmaya yol açar. Ancak bu insanlar
mutlaka günlük sorumluluklarını da yerine getirmelidirler.
Diğer uyku bozukluklarının tedavisi : Huzursuz
bacak sendromu, horlama, eşin horlaması, kafein alma, obezite
(şişmanlık), alkol gibi uykuyu engelleyici faktörler tedavi edilmeli
veya bunlardan kaçınılmalıdır.
Fibromiyalji remisyona
girse (iyileşse) bile tekrarlama riski çok yüksektir. Bu sebeple bu
hastalar hep olumlu bir tavır almalı ve bu hastalığın günlük
hayatlarını berbat etmelerine izin vermemelidir.
Fizik tedavi, kaplıca kürleri, çevre değişiklikleri, yumuşak doku enjeksiyonları iyileşmeye katkıda bulunabilir.
İlgili Kelimeler Listesi: fibromyalji, kaplıca tedavisi, uyku apnesi, depresyon
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
