 |
![]() |
Güncellenme : 13.02.2008 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
Tümüne Gözat
|
| |
BİBERİYE
Bütün
ilkbahar ve yaz boyunca soluk-mavi renkli çiçekler açan, 1-2 m yüksekliğinde, kışın
yapraklarını dökmeyen bir bitki. Gövdeleri dik ve çok dallıdır. Yaprakları
mızrak gibi, etli ve yeşil renklidir. Çiçekleri dalların uçlarında, yaprakların
tabanlarında bulunur. Meyveleri esmer renkli ve fındıksıdır. Kuşdili olarak da
bilinir.
Türkiye’de
yetiştiği yerler:
İstanbul, Ege ve Akdeniz bölgelerinde bahçelerde süs bitkisi olarak
yetiştirilir.
 Kullandığı yerler: Yaprakları ile bundan elde edilen yağı kullanılır.
Yaprakları ve çiçekli dallar yaz mevsiminde toplanır ve açık havada kurutulur.
Yapraklar ve çiçeklerinden uçucu yağ, tanen, acı maddeler, organik asitler ve
glikozit elde edilir. Mide ve barsak uyarıcısı, idrar söktürücü ve safra
artırıcı etkisi vardır. Uçucu yağ, uyarıcı olarak haricen kullanılır. Birçok
preparatlarin terkibine girer. Ayrıca hazımsızlığı giderir. Çarpıntıları keser.
Yarim bas ağrılarını (migren) keser. İdrar ve adet söktürür.
Ballıbabagiller familyasındandır. Anayurdu Akdeniz havzası olup ülkemizde Batı
ve Güney Anadolu kıyı şeridinde yetişen, çokyıllık çalı görünüşlü bir bitkidir.
2 m’ye
kadar boylanabildiği ve kışın yapraklarını dökmediği için bahçelerde süs ve çit
bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Bitkinin gövdesi karemsi kesitli ve
yeşilken, ikinci yılında odunsulaşır. Yaklaşık 2 cm. boyundaki iğne gibi ince
uzun yapraklarının üstü parlak koyu yeşil ve altı gri renklidir. Bu yapraklar
içe doğru kıvrılırlar. Yaz boyunca açan küçük çiçekleri mavi ya da eflatuni
renklidir. To humları küçük, yağlı ve sarı-kahverengidir. Biberiye bitkisi, to
humlarıyla ya da ağır büyüdüğü için gövde kalemleri veya daldırma yöntemleriyle
çoğaltılır. Biberiyenin içerdiği uçucu yağlar arasında başta bomeol olmak üzere
linalol, kamfen, sineol ile kafuru ve bitkide ayrıca tanen, reçine ile diğer
etkili maddeler vardır. Bu nedenle yaprakları ve ince sürgünleri çok hoş kokan
biberiye, taze olarak salatalara, kurutulup baharat olarak da et yemekleri ve
diğer yiyeceklere katılır.
TIBBİ ETKİLERİ VE KULLANIMI
Biberiye bitkisi sağlığa çok yararlı olduğu gibi, mükemmel bir
güzelleştiricidir. Önce bitkinin tıbbi etkilerinden söz edelim:
-Kan dolaşımını hızlandırır.Kılcak damarları açar.
-Karaciğeri tedavi eden bitkilerin başında gelir.
-Biberiye yağı,kanser tümörlerinin ve vücuttaki yağ bezelerinin zamanla
eriyerek kaybolmasını sağlar.
-Sinirleri uyarır ve güçlendirir.
-Mide ve bağırsakları uyarır. Böylece sindirime (özellikle yağlı yiyecek
yendiğinde) yardımcı olur.
-Hazımsızlıktan oluşan gazları söktürür.
-Safra salgısını artırır.
-İdrar söktürücüdür.
-Kadınlarda aybaşını düzene sokar. Gecikmeleri önler. İyi bir adet
söktürücüdür.
-Etkili bir toniktir.
Bu etkileri sağlamak için, biberiyenin yaprak ve taze sürgünleri yaz boyunca
toplanır. Bitkinin tıbbi etkisi, çiçek açtığı zamanlarda en fazla olur. Yaprak
ve ince sürgünler, aşın sıcak olmayan, çok havadar ve gölge bir yerde ağır ağır
kurutulur. Bir bardak kaynar suya 1 tatlı kaşığı yaprak ve taze sürgün konulup
10-15 dakika demlendirilerek yapılan infüzyon istendiği kadar içilebilir.
Bitkinin öteki tıbbi etkilerini şöylece sayabiliriz:
-Kas ağrılarını, siyatik ve nevraljiyi hafifletir
-Romatizma ağrılarını azaltır.
-Burkulma ve eziklerde iyileştiricidir.
-Saç diplerindeki bezleri uyarır. Erken saç dökülmelerini önler. Bu nedenle
özel şampuanların yapımında kullanılır.
Bu etkileri sağlamak üzere, biberiyenin yaprak ve genç sürgünleri suya atılıp
iyice kaynatılarak bir dekoksiyon hazırlanır. Bu dekoksiyon, ağrılı yerler ya
da saç dipleri elle iyice ovularak deriye yedirilir.
Güzellik kremlerinin bazılarının bileşiminde de bulunan biberiyenin cildi
güzelleştirici niteliklerini de şöylece sıralayabiliriz:
-Biberiye infüzyonu ile yıkanan saçlar gürleşip güzelleşir .
-Bir bez torbaya konulan biberiye yaprak ve taze sürgünleri banyo musluğunun
altına asılarak üzerine sıcak su akıtılıp böylece doldurulan küvette banyo
yapıldığında cildi derinden temizler , teni kayganlaştırır ve güzelleştirir.
Şampuanla yıkanmaktan yıpranan saçları canlandırır.
Bitkinin yaprak ve genç sürgünleri ezilerek yapılan lapa, kırışıklıkları
gidererek cildi güzelleştirir.
Toplanmasi
Yapraklari
çiçeklenmeden evvel, subat ve mart aylarinda ve çiçekli dallar ise yaz
mevsiminde toplanir, açik havada, gölgede kurutulur. Sicaklik 35 dereceyi
geçerse uçucu yaglari kaybolur.
Saklanmasi
Iyice kuruyan yapraklar, ince bir sekilde kiyilarak hava almayan kaplarda
saklanir.
Yararlanilan Kisimlari
Yapraklari ile bundan elde edilen yagi kullanilir.
Kullanma Sekli
Içten ve distan
Hazirlanma Biçimi
Çay: 1 tatli kasigi bitki 200 ml. kaynar suda haslanir. Sonra 10 - 15
dakika demlenir, süzülür.
Tentür: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 250 ml %70 lik
alkol içinde her gün arasira çalkalanarak 15 gün civarinda bekletilir, süzülür.
Sarap: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 1 litre beyaz sarapta 15
gün dinlendirilip, süzülür.
Banyo: 1 avuç dolusu kuru yaprak(50 - 60 gr.) 1 litre suda kaynatilip, 30
dak. Demlenir, süzülür. Banyo suyuna katilir. Banyodan sonra 1 saat uzanilarak
dinlenilir. Yatmaya yakin yapilirsa uyku kaçirabilir.
|
|
|
