Basit böbrek kistleri böbrekte en sıklıkla rastlanan lezyonlardır. Böbrek kistinin görülme sıklığı yaş ilerledikçe artış göstermektedir. Genellikle rastlantısal olarak, yapılan ultrasonografi (Şekil-1) ya da diğer radyolojik değerlendirmeler olan bilgisayarlı tomografi (Şekil-2) ya da MR görüntüleme (Şekil-3) sırasında görülür .
Klinik belirti veren ve tek olan böbrek kistlerinde ultrasonografi rehberliğinde kiste göönderilen bir iğne ile kist içindeki sıvı boşaltılır ve kist duvarlarının birbirine yapışarak bir daha içinde sıvı birikmemesi için yapıştırıcı (sklerozan) madde verilir.
Zira sadece iğne ile kistin boşaltılması yeterli olmaz.
Sadece iğne ile kist boşaltılırsa, kısa bir süre içinde kist içine yeniden kist sıvısı birikerek, kist eski boyutuna ulaşır ve benzer klinik belirtileri vermeye yeniden başlar.
Kistin iğne yardımıyla boşaltılarak, iç duvarının yapışması için sklerozan madde verilse bile, kistin tekrar içine sıvı birikmesi ve kistin yeniden oluşması sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Özellikle tekrarlayan kistlerde ya da böbrek içinde, iğne ile ulaşılması riskli ya da zor olan bir yerede olan kistlerde (Şekil-5) laparoskopik kist dekortikasyonu adı verilen girişim önerilir. Laaproskopik teknik ile 3 ufak delikten böbreğin olduğu bölgeye girilerek, kamera yardımıyla normalin 5-10 katı büyütülmüş olan görüntü ile, kist ve çevresindeki tüm yapılar net bir şekilde görülür. Bu görünüt eşliğinde böbreğin diğer yapılarına hiçbir zarar vermeden kist boşaltılır ve kist duvarı tamamen çıkartılır. Böylece laparoskopik kist dekortikasyonu denilen bu işlemle de kistin bir daha oluşması da kesin olarak engellenmiş olur.
Şekil-5: Böbrek içine doğru gömük ve böbrek anadamarlarına çok yakın kistik oluşum
Bilgisayarlı tomografi veya MR görüntülemelerde kistik yapıda olmasına rağmen, bizim için kanser yapısı da taşıyan riskli komplike kistler mevcuttur.Komplike kistlerin görüntülerinde ya kist içinde duvarda düzensizlik vardır (Şekil-6a, -6b). Ya kist duvarında kalınlaşma söz konusudur (Şekil-7a, -7b) ya da kist içinde kanama belirtileri vardır. Bu gibi komplike kistlerle karşılaşıldığında mutlaka laparoskopik eksplorasyon ile ileri değerlendirme hastaya önerilmelidir. Bu şekilde tam emin olunamayan bir komplike kist için açık ve hastada kozmetik ve iyileşme sorunları yaratacak bir girişim, değerlendirme sonucunda basit kist olarak sonuçlandığında, oldukça travmatik bir yaklaşım halini alacaktır.
Şekil-6a, -6b: Kist iç yapısında özellikle duvarda düzensizlik. Kanser riski olması yönünden mutlaka laparoskopik eksplorasyon önerilir.
Şekil-7a ve -7b: Kalın duvarlı böbrek kisti. Bir alanda kist duvarında minik kitle (kırmızı ok)
Özellikle laparoskopik teleskop ile büyütülerek elde edilen görüntülerinde yardımıyla (Şekil-8), kist içinde ya da etrafındaki kanser olma riski taşıyan dokularda net olarak görülür ve şüpheli bir durum varlığında kist sıvısı kontrollü bir şekilde aspire edilir ve şüpheli bölgeden ya da kist duvarından ameliyat sırasında patolojik olarak değerlendirmek üzere doku örnekleri gönderilir.
Böbrek kistleri basit kist yapısı ya da komplike olma özelliklerine göre BOSNİAK sınıflamasına göre sınıflanır. Bu sınıflamaya göre yapılan kategorizasyonda ya hastanın yıllık, 6 aylık takiplerine, ya da cerrahi olarak eksplorasyonuna ve ameliyat sırasında değelendirlilmesine karar verilir. Bu değerlendirmenin açık cerrahi ile değil daha az travma yapıcı ve daha etkin büyütme ile dokuların tanıması konusunda yardımcı olan laparoskopi ile yapılamsı önerilmektedir.
Şekil-8: Bir santimetre kalınlığındaki bir borudan yerleştirilen teleskop (laparoskop) ve bu teleskopla sağlanan büyütmeli görüntü eşliğinde dokunun hem küçük bir delikten (açık cerrahideki gibi büyük bir cerrahi kesi yok) ve hem de daha detaylı olarak laparoskopik incelenmesi
Zira açık cerrahi kist tedavisinde kullanılmaz. Eğer cerrahi işlem sırasında böbrekteki bu oluşumun basit bir böbrek kisti olduğu sonucuna varılırsa, bu durumda uygulanmış açık cerrahi oldukça agresif ve gereksiz bir tedavi olacaktır. Bu nedenle laparoskopik yaklaşım herşekilde de önemli avantajlar sağlayacaktır. Eğer böbrekteki oluşumun basit bir kist değil, kistik bir böbrek kanseri olduğu sonucuna varılırsa, laparoskopik olarak ameliyata devam edilerek, ya tümörün kendisi çıkartılıp sağlam böbrek dokusu hastada bırakırlır, bunu yapmak için tümör yapısı elverişli değil ise laparoskopik olarak kanserli böbrek alınır
