Arteriovenöz malformasyon, beyindeki atar damar ve toplar damarlar arasında, normalde olmaması gereken bir takım bağlantıların olması durumuna denir. Bu durum doğuştan olan bir bozukluktur.
Arteriovenöz malformasyon neden olur?
Arteriovenöz malformasyonların nedeni bilinmemektedir.
Arteriovenöz malformasyonun belirtileri ve bulguları nelerdir?
Herhangi bir istenmeyen durum ortaya çıkmadıkça
Arteriovenöz malformasyonların genellikle herhangi bir belirti ve bulgusu olmaz. Olabilecek en kötü durum Arteriovenöz malformasyonların birden yırtılması ve beyin içine kanama olmasıdır. Buna beyin kanaması adı verilir. Bunun sonucunda da inme belirti ve bulguları ortaya çıkar.
Arteriovenöz malformasyonlu hastaların yarısından çoğunda beyin kanaması ilk bulgu olarak ortaya çıkar. Kanamanın yerinde ve ciddiyetine göre bu durum çok ciddi sekellere ya da ölüme yol açabilir. Arteriovenöz malformasyonu olan bir kişide kanama gelişmesi riski yılda %2-4 arasındadır.
En sık görülen belirti ve bulgular şunlardır: başağrısı (ani başlayan, tek bir yerde veya her yerde, bazen migren ağrısına benzeyen), başağrısıyla birlikte olan kusma, görme bozuklukları (görmede azalma, çift görme, bulanık görme), havale geçirme, vücudun herhangi bir yerinde kas güçsüzlüğü, bilinç değişiklikleri (uykuya eğilim, kafa karışıklığı, yer-kişi-zaman isimlerini karıştırma, sinirlilik), ense sertliği. Bunların yanı sıra şu bulgular da ortaya çıkabilir: konuşma bozukluğu, koku almada bozukluk, bayılma, hareket bozukluğu, yüz felci, ani göz kapağı düşmesi, baş dönmesi.
Arteriovenöz malformasyonlarda ne tip beyin kanamaları olur?
Bu bozukluk hem beyin içi kanamalara (intraserebral) hem de beyin çevresi kanamalarına (subaraknoid) neden olabilir.
Bir kere arteriovenöz malformasyon kanaması olan ve kurtulan bir kişide bu durumun tekrarlanması olasılığı var mıdır?
Bir kişide arteriovenöz malformasyon kanaması olmuşsa aynı kişide tekrar arteriovenöz malformasyon kanaması olması olasılığı daha yüksektir.
Beyin kanaması olmazsa arteriovenöz malformasyonların herhangi bir zararı olur mu?
Bazı durumlarda arteriovenöz malformasyonların boyutlarına bağlı olarak, beyin dokusu üzerinde yaptığı baskıdan dolayı bir takım bulgular ortaya çıkabilir. Arteriovenöz malformasyonlar beyin dokusunu bir tarafa doğru sıkıştırıyor olabilir. Ya da basınç nedeniyle veya yeterli kan akımının olamaması nedeniyle çevredeki beyin dokusunun beslenmesi bozulabilir. Ayrıca arteriovenöz malformasyonların olduğu bölgede anormal beyin dokusu gelişimine de rastlanabilir.
Arteriovenöz malformasyonlar ne sıklıkla görülür?
Beyinde arterionvenöz malformasyonların sıklığı yaklaşık 10 000 kişide 3’tür. Vakaların çoğu 40 yaşından önce ortaya çıkar.
Arteriovenöz malformasyonların tanısı nasıl konur?
Tam bir fizik ve nörolojik muayenenin arkasından CT, beyin anjiografisi, veya MRI arteriovenöz malformasyon tanısı koymaya yardımcı olur. Eğer hasta havale geçiriyorsa hekim EEG yapabilir.
Arteriovenöz malformasyonlardaki tedavi seçenekleri nelerdir?
Kanayan bir arteriovenöz malformasyon tıbbi bir acil durumdur ve hastanın acilen hastaneye yatırılmasını gerktirir. Tedavinin amacı kanamanın durdurulması, havalenin önlenmesi ve mümkünse AVM’nin ortadan kaldırılmasıdır.
Tedavi olarak genellikle açık beyin ameliyatı, endovasküler yay uygulaması veya radyocerrahi girişim uygulanır. Bazı durumlarda bu tedavi yaklaşımlarının bir kombinasyonu kullanılır. Cerrahinin başarısı AVM’nin ulaşılabilir bir yerde olup olmadığına, ne kadar büyük olduğuna, ve hastanın ameliyat esnasındaki genel durumuna bağlıdır. Açık cerrahi sırasında AVM’nin çıkartılması hedeflenir. Bu işlemin de beyin cerrahı tarafından yapılması gerekir. Bu ameliyatın en önemli tehlikesi AVM’nin kanamaya başlamasıdır. AVM’nin boyutları ya da yeri nedeniyle ameliyat yapılamadığı durumlarda embolizasyon yapılabilir. Embolizasyon, AVM’nin içine zamk benzeri bir sıvının enjekte edilerek bu anormal oluşumun içindeki kan akımının durdurulmaya çalışılmasıdır. Bu teknik özellikle çok derinde olan küçük AVM’lerde kullanılır.
Arteriovenöz malformasyonlarda beklenen sonuçlar nelerdir?
Bu durumun beklenen sonuçları değişiklik gösterir. Arteriovenöz malformasyon ilk olarak kanama ile ortaya çıkmışsa, bu kişilerin yaklaşık %10’u kaybedilir. Ortaya çıkan havaleler ve nörolojik değişiklikler kalıcı olabilir ya da tedavi ile ortadan kalkabilir.
Arteriovenöz malformasyonların kötü sonuçları neler olabilir?
AVM’lerin istenmeyen sonuçları beyin içine kanama, havale, kalıcı felçler veya duyu kayıpları, bölgesel kas zayıflıkları, bedenin veya yüzün herhangi bir yerinde uyuşukluk, görme bozuklukları, konuşma bozuklukları, kalıcı baş ağrıları ve beyin içinde su birikimi olabilir.
