Prenatal tanıda fetal kraniumun aksiyal plan görüntülerine sagital plan kesitlerinin İlave edilmesi ile ultrasonografinin tanı gücündeki artışı göstermeyi amaçladık. Uzun yıllar boyunca Ultrasonografi görüntü elde edilmesi esası aksiyal kesitler üzerine yoğunlaşmıştı. Yorumlamalar ve tanı aşamalrı buna göre tarif edilmişti. Ultrasonografi tekniği ve prob boyutlarındaki güncellemeler ile fetal pozisyon zorluğuna rağmen sagital kesitlerin elde edilmesi daha kolaylaşmıştır. Sagital kesitlerde yüz anatomisi ve intrakranial anatomi yorumlaması ; NEUROANATOMİ- NEROSONOGRAFİ alanının bu güne ulaşmasını sağlamıştır. Eline ultrasonografi probu alıp, fetusu değerlendiren her obstetrisyenin fetal kraniumun sagital kesitlerinide elde etmeye çalışmasının ne kadar faydalı sonuçlar yaratacağını, izlediğimiz çalışma dönemi boyunca tekrar idrak ettik ve bulgularımızı paylaşmayı amaçladık
Materyal ve metod: Kliniğimizde 2008-2010 yılları arasında rutin inceleme ve yüksek riskli hastalarımızı 18-23 haftalar arasında detaylı fetal anomli taramasında değerlendirdik. Tüm incelemeler aynı operatör tarafından gerçekleştirildi. İncelemeler sırasında Fetal Medicine Foundation un belirlediği standart görüntü kesitleri elde edildi Copy Print ve dijital ortamda arşivlendi. Elde edilen veriler SQL database ile hastane programı içinde arşivlendi ve sonuçları Microsoft Excell programı ile tablo halinde değerlendirildi. Fetal kranial yapılar, sagital kesitte orta hat yapılarının anatomiye uygunluğu esas alınarak değerlendirildi. Korpus kallosum (KK), serebellum, serebellar vermis tespit edildi. Fetal yüz yapısı, nasal kemik, yüz açısı ve mandibulo-maksiller disproporsiyon değerlendirildi. KRANİAL VE SPİNAL KANAL: 1-Kranium öncelikle aksiyal planda Biparyetal çap kesiti (BPD) alındı. Kesit içerisinde talamik çekirdekler önde kavum septum pellusidum, üçüncü ventrikül ve falks serebri arkada serebral pedinkuller in olduğu plan esas alındı. Kafa kemik yapısı ve şekli not edildi. 2-Standart ölçümlerden sonra arka çukur ölçümleri için aksiyal planda prob ile arka çukuru göstermek üzere kaudal gölgeye doğru rotasyon yapıldı. Serebellum, serebellar vermis, arka çukur sisterna magna ve nukhal fold ölçümleri yapıldı.(Vermis anomalileri, Arnold Chiari malformasyonları vb.) 3-BPD kesitinden aksiyal planda paralel olarak vertekse doğru hafif prob ilerletilince lateral ventriküller ve korteks değerlendirildi. Lateral ventrikül ön ve arka atriyumlar genişlikleri not edildi. Korpus Kallosum Agenezisi için göz yaşı damlası bulgusu ve interhemisferik fissur ayrışması değerlendirildi. 4- Kranial inceleme sagital plana geçilerek devam edildi. Baş gelişi fetusda sırt arkada ise en kolay görüntüleme elde edildi. Orta hat yapıları için burun kemiği tespiti kriter alındı. Ön beyin ve corpus kallosumu görüntülemek için özellikle ön fontanelin penceresinden faydalanıldı. Aksi takdirde kalvarium un akustik gölgesi görüntüyü engelledi. Bu kesitde orta hatta korpus kallosum Genu, Body ve Rostrum olarak en iyi şekilde görüldü. Uygun vakalarda renkli doppler ile perikallosal arter görüntülendi. Baş gelişi sırt önde fetusda arka çukur incelemesi en iyi şekilde yapıldı . Burada oksipital fontanel den ultrasonografi ses huzmelerinin geçmesi sağlandı bu sayede serebellum ve vermis en iyi şekilde incelendi. 5- Yüz koronal kesitleri elde edilmesi için BPD kesitinden 90 derece rotasyon yapılması yeterli oldu. Her iki orbital çukur, Nasal kemik ve burun delikleri kolayca görüldü. (Orta hat ayrışması veya birleşmesi anomalileri siklops, tek orbita vb ) Aynı kesitde prob açısı 80-90 derece arasında değiştirilerek dudaklar ve çene görüntülendi. BPD kesitinden prob kaudale doğru ilerletilince sırası ile her iki orbital çukur aksiyal kesiti sonrada maksiller kemik görüntülendi.(yarık damak yarık dudak bulgusunu ekarte eder) 6- Omurga ve vertebral kanal öncelikle aksiyal planda kafa tabanından sakruma kadar vertebral cisim spinoz çıkıntılarınin üçgen görünümü muhafaza ettiği saptandı, (Nöral tüp defektleri, spina bifida, meningosel, meningomyelosel vb ) devamında vertebra boyunca sagital ve koronal planda cilt, cilt altı ve vertebral cisimin spinoz çıkıntılarının sırası tespit edildi. Sakral bölge kitleleri açısından değerlendirildi.
Bulgular: Standart intrakranial incelemeler, bu güne kadar aksiyal kesitler üzerinden yapıldı. Çalışmamızda sagital görüntüleri ekleyerek tanı gücündeki artışı ortaya koyacak patolojik durumları taradık. Korpus callosum agenezisi(KKA) ; aksiyal kesitlerde göz yaşı damlası bulgusu, lateral ventrikül genişlemesi ve interhemisferik ayrışma (Colpo sefali) bulgularına ilave KK un doğrudan görüntülenmesi ve dopler incelemesinde perikallosal arterin saptanması tanı koydurucu oldu. Orta hat arka çukur; serebellum , vermis , dördüncü ventrikül değerlendirildi. Sagital planda yüz profili değerlendirmesi nasal kemik varlığı ise bir diğer tanı koydurucu ayrıntıdır. Çalışmamızda bu süre içerisinde 4 hastamızda KKA tanısı koyduk. Bu hastalardan birincisi 22. gebelik haftasında orta hat defekti yarık dudak ve yarık damak ile birlikte idi. Karyotip normal çıktı . Terminasyon yapıldı. İkinci hastamız ağır polihidroamnios ile 32. haftada presante oldu. Yüz profilinde tipik mikrognati dikkati çekiyordu. İlave olarak KKA bulundu. Terminasyon yapıldı. Diğer iki hastamız da gebelikler devam etti ve miadında doğum yaptırıldı. Üçüncü hasta post natal dönemde gelişim nörolojisi takibinde. Dördüncü hastamız dikoryonik diamniotik ikiz gebelik olarak takip edildi, Birinci ikiz normal yapıda, ikinci ikizde ilave olarak umblikal herni saptandı. Fetal yüz profili ve yüz açısı değerlendirmesi , Nasal kemik varlığı ise Down sendromu için önem taşımaktadır.
Sonuç: Standart aksiyal kesitlere ilave edilecek sagital görüntü planları intrakranial anatomiyi değerlendirmede büyük yarar sağlamaktadır.
