Bebek sahibi olmayı planlamak önemli bir karardır ve her müstakbel anne gibi, siz de bebeğinizin hayatta mümkün olan en iyi şekilde başlamasını istersiniz.Burada sizin ve eşinizin gebeliğe nasıl hazırlanabileceğiniz konusunda yararlı bilgiler bulacaksınız.Unutmayın aklınıza gelen başka sorular ya da kaygılar olursa ,doktorunuz veya ilgili sağlık personeline danışmanız yerinde olacaktır.
S:Hamileliğimi planlamam ve bunun için hazırlık yapmam niçin önemlidir ?
Y: Hamileliğin çetin zorluklarıyla başa çıkabilmeniz için, hem zihinsel olarak hem de bedensel olarak mümkün olduğu ölçüde uygun olmanızı sağlamanız buna bağlıdır.
Bebeğin en hızlı geliştiği dönem gebeliğin 8-10 haftasıdır.Özellikle hassas bir dönemdir, çünkü bu dönemde birçok kadın hamile olduğunun farkına bile varmamış olabilir.Hamilelik öncesinde uygulayacağınız sağlıklı bir rutin, zihinsel ve bedensel olarak iyi durumda olmanızı sağlayacaktır.Bu da yalnızca doğumda değil, sonraki yaşamında da bebeğinizi olumlu şekilde etkileyecektir.Geçmişte bebek düşürme ya da gebe kalma güçlüğü gibi sorunlar yaşamış olabilirsiniz.Gebeliğinizi planlamanız, başarılı bir gebelik dönemi için size yardımcı olabilir.
S: Hamileliğim için hazırlanmaya ne zaman başlamam gerekir ?
Y: Hamile kalmayı planladığınız tarihten tercihan üç ila altı ay önce.
Hemen hamile kalmadıysanız üzülmeyin.Bu birkaç ay sürebilir ve tamamen normaldir,dolayısıyla sabırlı olmaya çalışın.Bebek sahibi olmaya çalışıyorsanız, ancak yaklaşık 1 yıldan beri hamile kalamadıysanız, üreme yeteneğiyle ilgili herhangi bir sorununuz olup olmadığını ortaya çıkarmak için doktorunuza yada aile planlaması kliniğine başvurabilirsiniz.
S: Hamileliği Önleyici Yöntem Kullanmayı ne zaman Bırakmak Gerekir?
Y: Hamileliğe hazır olduğunuz kesin olarak hissettiğiniz zaman.
Siz ve eşiniz, hamilelik için hazır olduğunuzu hissedinceye kadar normal korunma yönteminizi uygulamayı sürdürün. Bariyer tipi bir gebelik önleyici yöntem (kondom gibi) uyguluyorsanız, dilediğiniz zaman bunları kullanmayı bırakıp bebek için denemeye başlayabilirsiniz. Gebelik önleyici hap kullanıyorsanız, bebek sahibi olmayı denemeden en az bir ay önce bunları bırakmalı ve beklemelisiniz. Gebe kalmaya hazır oluncaya kadar kondom gibi başka bir korunma yöntemi uygulamayı unutmayın. Gebelikten korunmak için hangi yöntemi uyguluyor olursanız olun, adet kanamalarınızın tarihlerini bir yere kaydetmeniz gerekir. Bebeğinizin doğacağı tarih, son adet tarihinizin ilk gününe göre hesaplanacaktır. Doktorunuz ya da aile planlama kliniği, aklınıza takılabilecek başka sorulara yanıt verebilir.
S: Hamileliğe hazırlanmak için bedensel olarak yapabileceğim bir şey var mıdır?
Y: Formunuzu ve sağlığınızı korumaya çalışın.
Düzenli egzersiz hem siz hem de eşiniz için önemlidir. Çünkü bebek sahibi olma düşünüz gerçekleştiğinde, ikinizde fazladan enerjiye ihtiyaç duyacaksınız. Bu nedenle, şimdiden form tutmaya başlamak daha iyi olur. Egzersiz eğlenceli olabilir ve yaşam tarzınızda birlikte değişiklikler yapmanız daha kolay olur. Yüzme vücudunuzdaki bütün kasları germek ve forma sokmak için ve gebeliğiniz süresince devam ettirebileceğiniz mükemmel bir spordur. Ama olimpiyatlara hazırlanıyormuş gibi idman yapmaya başlamanız gerektiğini düşünmeyin. İş yerinde asansöre binmek yerine merdiven çıkmak, çarşıya giderken otobüse binmek ya da otomobil kullanmak yerine yürümek gibi basit hareketler kolaylıkla günlük rutininizin bir parçası olabilir. Tepeden tırnağa genel sağlık kontrolü yaptırmak da iyi bir fikirdir. Şimdi, doktorunuzun önerilerini almanız ve aklınızı kurcalayan sorulara yanıt bulmanız için en uygun zamandır.
S: Herhangi bir özel besin takviyesi ya da fazladan vitamin almam gerekirmi?
Y: Evet, folik asit denilen özel bir vitamin almanız gerekir.
Şimdi Sağlık Bakanlığı, bebek sahibi olmayı planlayan bütün kadınların, bebek sahibi olma denemesine başlamaya karar verdikleri tarihten itibaren gebeliğin 12 haftasının sonuna kadar hergün 400 miligram folik asit takviyesi almalarını önermektedir. Bu uygulama, spina bifida ve başka nöral tüp kusurlarının oluşum riskinin azaltılmasına katkıda bulunabilir. Folik asit takviyelerini, çevrenizdeki eczanelerden kolaylıkla alabilirsiniz. Ayrıca katkılı sütlü içecekler de satılmaktadır. Folik asit yönünden zengin olan aşağıdaki gıdaları da yemeye çalışmalısınız:
Çiğ ya da az pişirilmiş yeşil sebzeler
Yeşil salata
Taze Meyve
Güçlendirilmiş kahvaltı tahılları
Kepekli yulaf ekmeği
Daha önce spina bifida sorunu olan bir hamilelik geçirdiyseniz ya da sara (epilepsi) için ilaç alıyorsanız, herhangi bir besin takviyesi kullanmadan önce doktorunuzla konuşun. Doktorunuz sizin için daha güçlü bir 5 mg’lık folik asit tableti önerebilir.
S: Sigara ve içki üreme yeteneğimi etkileyebilir mi?
Y: Evet.
Küçük miktarlarda da olsa düzenli olarak alkol almak, hem erkeklerde hem de kadınlarda üreme yeteneğini etkileyebilir. Sigara tiryakisi iseniz, bebeğinizin erken doğma olasılığı artar ve doğumdaki kilosu da daha düşük olabilir. Düşük yapma riskiniz de daha fazla olur. Dolaylı yoldan “pasif “ içicilik bile sizi etkileyebilir. Dolayısıyla, sigara dumanının olduğu yerlerden ya da başkalarının içtiği ortamlardan uzak durmaya çalışın. Daha sağlıklı bir yaşam biçiminin bir parçası olarak, sigarayı bırakmaya ve içtiğiniz alkol miktarını azaltmaya çalışmanız iyi bir yaklaşımdır. Bu size ve gelecekteki hamileliklerinize yarar sağlayacaktır. Sağlık görevlileri, ihtiyaç duyduğunuz yardımı ve desteği size sunmaktan mutluluk duyacaklardır.
S: Hamileliğimden önce niçin diş muayenesi yaptırmam öneriliyor?
Y: Bazı diş bakımı yöntemleri, örneğin röntgen tekniği, doğmamış bebeğiniz için zararlı olabilir.
Hamilelik öncesi bir çekap gibi şimdiden randevu alın ki, karnınızdaki bebeğe zarar verebilecek bir diş tedavisi gerekiyorsa, bunu hamile kalmadan önce yaptırabilesiniz. Hamileliğiniz sırasında, diş eti sorunları daha eğilimli olduğunuzu fark edebilirsiniz. Dişçinize yapacağınız düzenli ziyaretler, doğabilecek bir sorunun uzakta tutulmasına yardımcı olacaktır.
S: Ne tür yiyecekler yemeliyim?
Y: Dengeli ve sağlıklı bir beslenme.
Vücudunuz, doğru şekilde dengelenmiş besin öğelerine ve vitaminlere gereksiniz duyacağı için, çok çeşitli ve sağlıklı yiyeceklerle beslenmeyi ihmal etmeyin. Ama kiloluysanız, gebe kalmaya çalışmadan önce kilonuzu makul bir düzeye getirmeniz iyi bir fikirdir. Gebelik sırasında rejim yapılması önerilmez, çünkü böyle bir uygulama bebeğinizin büyümesi ve gelişimi üzerinde zararlı bir etki yapabilir. Fazladan ya da takviye olarak vitamin kullanmaya başlamadan önce doktorunuza danışmanız gereklidir. Doktorunuz ya da diyetisyeniniz, aklınıza gelebilecek sorular konusunda önerilerde bulunabilir. Mantıklı bir beslenme için, aşağıdaki tabloyu kılavuz olarak kullanabirsiniz.
S: Uzak durmam gereken bir yiyecek var mıdır?
Y: Evet.
Pastörize edilmemiş peynirler, yumuşak peynirler, kıymalı ve börek, çiğ ya da rafadan yumurta, çiğ ya da az pişirilmiş et gibi yiyeceklerde, Listeria ve Salmonella gibi zararlı bakteriler bulunabilir. Gebelik öncesi dönemde olduğu gibi, gebeliğiniz sırasında da bunlardan kaçınmanız gerekir. Ayrıca, karaciğer ya da karaciğerden ve balık yağından yapılmış gıdalar gibi yüksek düzeyde A vitamini içeren gıdalardan da kaçınmalısınız. Tanı konulmuş alerjik rahatsızlıklarınız varsa ya da müstakbel babada veya ailedeki başka bir çocukta alerji bulunuyorsa, gebe kalmaya çalıştığınız dönemde ve hamileliğiniz sırasında o kişilerde alerjiye neden olan yiyeceklerden kaçınmalısınız. Çünkü alerji gelişiminin kalıtımsal bağlara sahip olduğu bilinmektedir ve bebeğinizin de aynı alerjiye duyarlı hale gelebileceğini göz önüne almalısınız.
S: Yiyeceklerimi normalden farklı hazırlamam gerekir mi?
Y: Yiyeceklerin temizliği konusunda daha çok dikkatli olmak iyi bir fikirdir.
Besin zehirlenmesi, büyümekte olan bebeğinize zarar verebilir; bu nedenle, yiyecekleri mümkün olduğu kadar güvenli bir şekilde hazırlamak ve korumak önemlidir. Yiyeceklerinizi mikroplardan uzak tutmak için size birkaç püf noktası sunuyoruz.
Yemeklerden ve yiyeceklere dokunmadan önce her zaman ellerinizi iyice yıkayın.
Son kullanma tarihi geçmiş yiyecekleri atın ve soğutuşmuş ya da dondurulmuş yiyecekleri eve gelir gelmez dondurucuya yerleştirin.
Soğutucunuzun sıcaklık derecesi doğru mu? Sıcaklığı 5 C ‘den düşük olmalıdır. Dondurucunuzun sıcaklığını da kontrol etmeyi unutmayın, Sıcaklığı -18 C’ de olmalıdır.
Çiğ ve pişmiş yiyecekleri ayrı ayrı depolayın ve kapalı tutun.
Çiğ et her zaman dolabın dibinde, pişmiş etlerden uzakta saklanmalıdır. Salata ve meyve gibi çiğ yiyecekler tüketilmeden önce iyice yıkanmalıdır.
Yiyeceği yeniden ısıtıyorsanız, servis yapmadan önce iyice kaynatın ve bir defadan fazla tekrar ısıtmayın, çünkü bu da bakteri gelişimini teşvik eder.
S: Toksoplazmoz nedir?
Y: Doğmamış bebeğinize zarar verebilen ve körlüğe neden olabilen ender, ama tehlikeli bir parazit enfeksiyonudur.
Hastalık yapıcı asalak kedilerin dışkısında, toprakta, çiğ ya da pişmemiş etler de ve pastörize edilmemiş sütte bulunur. Evinizde beslediğiniz hayvanları başınızdan atmanız için bir neden yoktur. Kendinizi enfeksiyondan korumak için daha fazla dikkat göstermeniz ve şu önerilere uymanız yeterli olacaktır. Kedi pisliğine dokunmamanız önemlidir; bu nedenle, kirlenmiş kedi kumunun bulunduğu kabın temizlenmesi ve çıkan pisliğin sağlam bir torbaya konulup ağzının iyice bağlanması için başkasından yardım isteyin. Bunu kendiniz yapmak zorundaysanız, kauçuk eldiven takmayı ve işiniz bittikten sonra ellerinizi iyice yıkamayı sakın unutmayın. Topraktan enfeksiyon kapmamak için, bahçe işleriyle uğraşırken her zaman kauçuk eldiven takın. Bütün meyve ve sebzeleri kullanmadan önce iyice yıkayın. Et ürünlerini de elinize almadan önce ve aldıktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın. Pişmiş ve çiğ etleri de buzdolabında ayrı ayrı kapalı kaplarda saklamayı unutmayın. Son olarak, bütün pastörize edilmemiş sütlerden ve süt ürünlerinden uzak durun.
S: Kızamıkçığa (rubella) karşı aşı yaptırmam niçin önemlidir?
Y: Gebeliğin erken döneminde virüse maruz kalınması, çocukta ciddi engelliliğin meydana gelmesi sonucunu doğurabilir.
Genç kızların çoğu okulda aşılanmasına karşın, yine de hamile kalmadan önce bağışık olup olmadığınızı kontrol ettirmek için kan testi yaptırmanız en güvenli yoldur.Bağışık değilseniz, en kısa zamanda kızamıkçık aşısı yaptırın.Aşı yaptırmanız gerekiyorsa, en az bir ay hamile kalmamanız önemlidir, çünkü aşıda virüsün zayıf bir formu kullanılır ve bu hala vücudunuzda bulunabilir ve rahminizdeki bebeğinize geçebilir.
S: Hamile kalmak için en iyi zaman hangisidir?
Y: Aylık adet düzeniniz hakkında biraz bilgi sahibi olmanız, bunu belirlemenize yardımcı olacaktır.
Yumurtlama (ovülasyon) meydana geldiğinde (yumurtalıktan bir yumurta salıverilince), yumurta yaklaşık olarak 12 ila 24 saat yaşar.Hamile kalmanız için, yumurtanın bu süre içinde bir tohum hücresi (sperm) tarafından döllenmesi gerekir.Ne var ki, vücudunuzda yaklaşık olarak 2-3 gün yaşayabileceği için, ovülasyondan önceki gün eşinizle birlikte olursanız, hamile kalma olasılığınız vardır.Kadınların çoğu, bir sonraki adetlerinden aşağı yukarı 12 ila 16 gün önce yumurtladıkları için, düzenli adet görüyorsanız, hamile kalmanız için en olası zamanı hesaplamaya başlayabilirsiniz.Hamile kalma şansınızı en yüksek düzeye çıkarmak için, ovülasyondan en fazla 48 saat önce ya da en fazla 24 saat sonra eşinizle birlikte olmanız önemlidir.
