İNMEMİŞ TESTİS
Testislerin skrotumda olmaması halidir. Anne karnında belirli bir süre karında olan testisler gebeliğin 32-36. haftasında çeşitli faktörlerin etkisiyle skrotuma inerler. Bu faktörlerin herhangi birisindeki aksaklık inmemiş testis ile sonuçlanır. Genellikle 6 ay ila 1 yaşına kadar inmesi beklenir. 1 yaşından sonra beklemek çok anlamlı değildir.
İnmemiş testis ( yumurtalık ) erkek çocuklarda en sık görülen doğumsal bozukluktur. Zamanında doğan çocuklarda % 3 oranında görülür.Düşük doğum ağırlıklı bebeklerde ve zamanından önce doğan bebeklerde bu oran daha fazladır (yaklaşık %30). Çoğunlukla tek taraflı olarak görülür. Farklı tipleri bulunmaktadır. Ailede inmemiş testis öyküsü bulunması bu rahatsızlığın çocuklarda görülme riskini arttırır. Her iki tarafta da görülebilir, ancak sağda görülme ihtimali sola oranla daha fazladır(%70’ e karşı % 30) ve iki taraflı inmemiş testis görülme oranı ise % 10‘dur .
Testislerin skrotuma inişinde birçok faktör rol alır.Bunların herhangi birisindeki aksaklık testislerin skrotumda (yumurtalık kesesi içinde ) olmaması ile sonuçlanır. İnmemiş testis varlığında o testiste, testis kanseri gelişme riski normal bir bireye oranla daha fazladır. Bu oran intraabdominal (karın içi ) olanlarda daha fazladır. Yine inmemiş testis varlığında testisin kendi etrafında dönmesi sonucu acil cerrahi müdahele gerektiren testistorsiyonu riski daha fazladır. İnmemiş testis hastalarında vaka tek taraflıysa fertilite oranı normal bireye yakındır fakat bilateral olgularda infertilit eoranı %40 ila %70’ lere ulaşır.
Testislerin vücut dışında olmasının nedeni sperm (erkek üreme hücresi) üretiminin normal vücud ısısından yaklasık 1-2 derece daha düşük sıcaklıkta gerçekleşmesindendir. Bu nedenle testisler normal yerinde olmadığı taktirde kişide kısırlık riski artmaktadır.
İnmemiş testisler sıklıkla inguinal kanalda yer alır.Bunun dışında skrotumda, abdomende, yüzeyel inguinal poşta, pubik tuberkülde bulunabilir. İnmemiş testis tanısı için genellikle skrotal+pelvik usg yeterli olmaktadır. Ama özellikle ele gelmeyen testislerde MRI gibi ileri inceleme gerekir. İki taraflı inmemiş testis vakalarında hormonal değerlendirme ( hcGstimülasyon testi ) gerekir. 1500 IU hcG günaşırı verildikten sonra serum testosteron ve bazal gonadotropin düzeylerine bakılır.Bu değerlerde yükselme olmazsa çocuğun anorşik olduğuna karar verilir. Daha ileri araştırma yapılmaz. Test sonrası testosteron yükseliyorsa çocukta en az bir adet büyük olasılıkla intrabdominal yerleşimli bir testis olduğu düşünülür.
İnmemiş testisin kesin tedavisi 6-12 ay arasında yapılmalıdır. Cerrahi ve hormonal olarak 2 tip tedavi yöntemi vardır. Genel olarak hormon tedavisinin başarısı şansı % 20’ dir. Özellikle testisin çok hareketli olduğu inmemiş testis tipinde daha faydalıdır. Genellikle kesin tedavi yöntemi testisin cerrahi olarak normal yerine indirilmesidir. Testisin skrotuma indirilmesi için yeterli uzunluk sağlanamadığı durumlarda 2 aşamalı cerrahi yöntemler uygulanır. Son çalışmalar cerrahi öncesi uygulanacak hormonal tedavinin,testislerin fertilite yeteneğini arttırdığı yönündedir. Orşiopeksinin( testislerin skrotuma indirilmesi işlemi) tümör riskini azalltığına dair direkt bir kanıt yoktur. Avantajı testisin daha kolay palpe edilebilecek bir yere indirilmesinden dolayı olası tümörün erken yakalanabilmesidir. Bu yüzden inmemiş testis hikayesi olan tüm erkeklere rutin testis muayenesi yapılması öğretilmeli ve hatırlatılmalıdır.
Cerrahi kurallara uyularak yapılan başarılı bir ameliyat sonrası hasta aynı gün evine gönderilebilmektedir. Ailelere düşen önemli görev çocukların rutin kontrollerinin yapılması ve bozukluk olduğu taktirde gecikmeden bir üroloji uzmanına başvurmalarıdır.
