KÜRTAJ NEDİR? KÜRTAJIN RİSKLERİ NEDİR?

Eğer anne adayının ciddi bir hastalığı varsa ve gebelik onun için ciddi bir risk oluşturuyorsa veya gebeliği için zararlı ama kendisinin mutlaka kullanmak zorunda olduğu ilaçlar kullanıyorsa hastaya ‘terapotik kürtaj’ uygulanır. Bu işlem için birden fazla doktorun onayının gerekli olduğu sağlık kurulu raporuna ihtiyaç vardır.

Gebelik takibi sırasında bebekte ileri derece bir sakatlık veya kalp atışının olmadığı tespit edilmişse yine terapotik küretaj uygulanır

Kürtaj nasıl yapılır? 

İşleme başlamadan önce ultrasonla gebeliğin büyüklüğü ve rahim içindeki yerleşimi saptanır.

Kürtaj sırasında genel veya lokal anestezi tercih edilebilir. Eğer genel anestezi uygulanacaksa, işlemden 4 saat önce hastanın bir şey yiyip içmemesi gerekir. Hastanın ilk kürtaj deneyimi ise veya öncesinde sezaryanla doğum yapmışsa, genel anestezi ile kürtaj işlemini öneririz. Ancak hastanın daha önceden birden fazla kürtaj deneyimi varsa veya normal doğum yapmışsa lokal anestezi ile kürtaj yaptırabilirler. Lokal anestezi hastanın rahim ağzı bölgesine uyuşturucu ilaç uygulanmasıdır. Genel anestezi ise bir anestezi uzmanı tarafından hastanın kolundan damar yoluna uyuşturucu ilaç uygulanmasıdır. 

İşleme başlamadan önce dikkatli bir jinekolojik muayene yapılır. Genel anestezi tercih edilmişse, hasta uyutulduktan sonra rahim ağzının görülebilmesi için önce “spekulum” denilen alet yerleştirilir. Vajina ve rahim ağzı antiseptik solusyonla temizlendikten sonra, “tenekulum” tek dişli olarak isimlendirilen aletle tutularak çekilir ve rahim düz hale getirilir. Lokal anestezi tercih edilmişse, bu aşamada rahim ağzına ilaç enjekte edilir.

Gerekli vakalarda, daha önce doğum yapmamış veya ileri gebelik haftası olan gebeliklerde “buji” olarak isimlendirilen aletlerle rahim ağzı genişletilir. Daha sonra plastik yapıda, steril kanüllerle genişlemiş rahim ağzından rahatlıkla girilerek rahim boşluğuna ulaşılır. Kanülün ucuna vakum etkisi yaratan özel enjektör yerleştirilir. Bu özel enjektörle negatif basınç sağlanarak rahim içindeki dokular alınır.

İşlemin en sonunda tenekulum çıkarılır, vajen tekrar antiseptik solusyonla temizlenip spekulum çıkarılır. Transvajinal ultrason yardımıyla rahim içinde parça kalıp kalmadığı kontrol edilmelidir.

Kürtaj işlemi ortalama 5-15 dakika sürer. Lokal anestezi ile 15 dakika sonra, genel anestezi uygulanmışsa 30-40 dakika sonra hasta eve gönderilir. Hastaya antibiotik, ağrı kesici gereğinde kanama azaltıcı ilaçlar önerilir. Öneriler dikkatli şekilde uygulanmalıdır. İşlemden 1 hafta sonra rahim kontrol edilir. 

Yasal kürtaj sınırları yani 10. gebelik haftasına kadar uygulanan kürtajlarda yaşanan riskler genelde işlemi yapan kadın doğum uzmanının deneyimi ile yakın ilişkilidir. Çok sık karşılaşılmasa da sonuçda kürtaj cerrahi bir girişim olduğu için hasta çeşitli risklerle karşılaşabilir.

İşlemin yapıldığı ortamın steril olması gerekir. Aynı zamanda hastanın kürtaj sonrası uyması gereken kuralları uygulamaması (antibiyotikleri kullanmama, ayakda duş yapmama, havuz veya küvete girmek, kürtaj sonrası erken cinsel ilşikiye girme) sonucu enfeksiyon gelişebilir. Hastanın vajinal kanamasının ileri derece artması, ağrı ve ateş görülebilir. 

Özellikle 5 haftadan daha önce yapılan kürtajlarda sıkça gözlenir (Hastanın 1 hafta sonra yapılan ultrason kontrolünde gebelik izlenir). Gebelik kesesinin çok küçük olması nedeniyle işlemin yetersiz olması sonucu gelişebilir. 

İleri gebelik haftalarında yapılan kürtajlarda aşırı kanama ile karşılaşılabilir. Rahim kaslarının iyi kasılamamasına bağlı gelişir. Yasal tahliye sınırları içindeki kürtajlarda çok rastlanmaz.

Hasta işlemden sonra normal adet kanamasından daha fazla olan kanaması olduğunu ifade eder. Kürtajdan 1 hafta sonra yapılan ultrasonda izlenip, müdahale edilebilir. 

Büyük gebelik haftalarında görülme riski daha fazladır. Rahim delinmesine barsak yaralanması da eşlik edebilir. Küçük delinmelerde takibe alınır ve kendiliğinden kapanması beklenir. Büyük delinmelerde ise hastanın klinik tablosu da değerlendirilerek operasyon planlanabilir.

Rahim duvarının iç tabakasının gereğinden fazla kürete edilmesi sonucu gelişir. Kürtaj üzerinden 4- 6 hafta geçmesine rağmen hasta adet göremez, sonra ki adetlerini de ya çok az görür ya da hiç göremez. Kısırlığa yol açabileceği için önemlidir. 

Çok nadir de olsa karşılaşılabilir. Hastanın hikayesinde önceki operasyonlarda da benzer reaksiyonların geliştiği dikkat çeker.