Tümörler

Beyin kafatası içerisinde yer alan ve üzeri dura dediğimiz kalın bir zar ile çevrili olan çok hassas bir organdır. Beyin tümörleri çeşitli beyin bölgelerinden köken alarak büyürler ve beyin üzerine baskı yaparlar. Bu tümörler, iyi huylu hücrelerin aşırı çoğalması ile ya da normal hücrelerin kötü huylu hücrelere dönüşerek çoğalmaları ile oluşmaktadır. Ayrıca, özellikle akciğer kanseri gibi vücudun başka bir yerinde mevcut olan kötü huylu tümörlerin kan yoluyla beyne sıçramaları ile de (metastaz) beyin tümörü oluşabilmektedir. Bu tümörlerin oluşma nedeni çoğunlukla bilinemese de bazıları genetik olarak anne babadan geçiş göstermekte, bazıları ise radyasyon ve elektromanyetik dalgalar gibi dış kanserojen etkilerle oluşmaktadır. Bu nedenle özellikle çok uzun süreli cep telefonu konuşmaları gibi bu etkenlere maruz kalınacak durumlar önerilmemektedir. Beyin tümörlerinin görülme sıklığı yüz bin kişide 5 kişi civarındadır.

En çok bilinen iyi huylu beyin tümörleri menengiomalar ve en sık rastlanılan kötü huylu beyin tümörleri ise gliomalardır (astrositom, oligodendrogliom, vs).

Yetişkinlerde daha çok beynin üst bölümünde yerleşim gösteren bu tümörler çocukluk çağında ise beyincikde yani alt kısımda yerleşim göstermektedirler. Bulundukları bölge ve bası miktarına bağlı olarak değişik belirtiler verirler. Kafatası sert ve genişleme imkânı olmayan bir yapı olduğu için tümör kitlesi büyüdükçe öncelikle kafa içi basıncında artma belirtileri (KİBAS) gösterir.

Bunların en önemlileri özellikle sabahları şiddetli olan baş ağrısı, bulantı ve kusmadır.

Diğer bulgular daha çok tümörün yerleştiği bölgeye bağlı olarak değişmektedir. Özellikle yetişkinlerde geç epilepsi dediğimiz sonradan ortaya çıkan bayılma nöbetleri beyin kabuğuna yakın yerleşen tümörlerin ilk bulgularından biri olabilir. Beynin frontal bölge denilen ön bölümüne yerleşen tümörler asabiyet, saldırganlık, unutkanlık gibi kişilik değişiklikleri ve bozuklukları oluşturabilir. El ve bacaklarda uyuşmalar, güç kayıpları ve vücut yarısında felce kadar giden nörolojik bulgular görülebilir. Yüzde felç, göz hareketlerinde felç, görme bozuklukları, denge bozuklukları, işitme ve kulak çınlaması sorunları, konuşmada takılma ya da konuşamama gibi ani belirtilerle ortaya çıkabilir.

Beyin tümörlerinin tanısı nörolojik muayene sonrası ilk planda bilgisayarlı tomografi (BT), ardından daha gelişmiş bir yöntem olarak manyetik rezonans (MR) ve gerekirse damarsal bağlantıları göstermek için beyin anjiografisi (DSA) uygulanarak konmaktadır. Epilepsi ile başvuran hastalarda EEG de çekilmektedir.

Tümörlerin tedavisi genellikle mikrocerrahi olarak çıkarılmalarıdır. Ancak tedavi yöntemlerinde de ayrıntılı olarak açıklandığı gibi radyoterapi, kemoterapi ve radyocerrahi gibi yöntemler de tedavi yelpazesinde yer almaktadır. Cerrahi olarak tümörün tamamının çıkarılması ancak iyi huylu olanlarda mümkün olmaktadır. Onlarda da bazen yerleştiği yere ait anatomik zorluklar nedeni ile parça bırakıldığı olmaktadır. Bu durumda yine diğer tedavi seçenekleri devreye girmektedir. Kötü huylu olan tümörlerin ise tamamı ne yazık ki çıkarılamamaktadır. O nedenle diğer tedavi yöntemleri cerrahi tedaviye eklenmektedir. İyi huylu olanlarda hastanın yaşam süresi etkilenmemekte, ancak kötü huylu olanlarda derecesine bağlı olarak yaşam süresi 2-5 yıl arasında değişmektedir.