Burun Tıkanıklığı
Burun kanamasının nedenleri nelerdir? Bir kulak burun boğaz hekiminin en sık karşılaltığı sorunlardan biri burun tıkanıklığı şikayetidir. Çok çeşitli nedenlerle ortaya çıkan bu şikayetin nedenleri en sık olarak; Septal deviasyon (burun bölme eğriliği), Sinüzit, Allerjik nezle, Konka hipertrofisi(burun etlerinin büyümesi) ve konka bülloza denilen orta burun etlerinin içi hava dolu olması ile görülen hastalıklardır.
Burun tıkanıklıkları ayrıca yapısal bozukluklar nedeniyle de oluşur. Yapısal bozukluklar ya doğumsal ya da sonradan kazanılmış olabilir. Bunlar; Koanal atrezi(Doğumsal geniz darlığı), yarık damak ve dudak gibi doğumsal yapısal bozukluklardır. Anne karnındaki bebeğin gelişimi sırasında bu organların gelişimlerinin tamamlanamaması nedeni ile oluşurlar. Buna karşın sonradan kazanılan yapısal bozukluklar daha çok bir travma sonucunda meydana gelirler. Bazen bu travmalar direkt olarak dışardan buruna olabileceği gibi, bazen de özellikle estetik amaçlı yapılan cerrahi müdahaleler burunda yapısal bozukluklara neden olabilir. Çocuklarda bunlar gibi yapısal bozuklukların dışında burun tıkanıklığı geniz eti yüzünden olabilir.
Geniz etinin en sık görülen belirtisi burun tıkanıklığıdır. Buna ilaveten ağız açık uyuma, horlama, özellikle saçlı deri ve baş çevresinde terleme ve hatta uykuda nefes kesilmeleri gözlemlenebilir. Geniz eti problemi olan çocuklarda tipik adenoid yüzü gelişir. Bu durumda çocukta uzun yüz, üst dudakta yukarı çekme ve üst kesici dişlerin açıkta olması vardır. Bu çocuklarda sık üst solunum yolu enfeksiyonları ve orta kulak iltahapları görülür. Burun tıkanıklığına veya sinüs iltahaplarına bağlı baş ağrıları olabilir. Geniz etinin, östaki kanalının ağzını tıkaması sonucunda orta kulakta sıvı birikimi, orta kulak iltahabı ve kulak zarında çökme olabilir. Bunun sonucunda da işitme azlığı ortaya çıkar. Kısacası çoçuk horluyor ise, sık sık üst solunum yolu enfeksiyonu oluyor ise ve orta kulak iltahabı olmaya başlar ise geniz eti sorunu vardır ve geniz eti ameliyatı gerekebilir. Tanıda endoskopik muayene çok değerlidir. Ayrıca yan boyun grafileri de tanıda yardımcı olabilir. Geniz etinin tedavisi öncelikle medikaldir. Ancak aşırı büyük geniz etinde ve medikal tedavinin başarısız olduğu durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmazdır. Geniz eti ameliyatı; çocuk uykuda rahatsız olacak derecede horluyor ise, sık sık üst solunum yolu enfeksiyonu oluyor ise ve orta kulak iltahabı olmaya başlar ise medikal tedavinin başarısız olduğu durumlarda gereklidir. Gece horlama sorunu olan çocuklarda gündüz davranış bozuklukları bildirilmiştir. Genellikle geniz eti operasyonları, 2 yaşından itibaren ve genel anestezi altında yapılmaktadır. Burun tümörleri nadiren görülür. Ancak hem nadir görülmeleri hem de bulguların iltahabi hastalıkları çok taklit etmesi nedeniyle genellikle geç teşhis edilirler. Bu nedenle, burun tıkanıklığı, kanama ve ağrının uzun süreli ilaç tedavisine rağmen devam etmesi durumunda tümör olabileceği akla gelmelidir. Burun yabancı cisimleri genellikle çocuklarda ve zeka geriliği olan hastalarda görülür. Bu yabancı cisimlerin çoğunluğu cansız olmasına rağmen bazen parazit ve larva gibi canlı yabancı cisimler de görülebilir. Yabancı cisimler genellikle tek taraflı burun tıkanıklığı ile birlikte kötü kokulu, kanlı veya iltihaplı burun akıntısı ile karşımıza çıkarlar. Eğer sinüzite yol açmışsa baş ağrısı da olabilir. Yabancı cisim şüphesi durumunda derhal bir kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır. Tedavisi yabancı cismin burundan çıkartılması ile gerçekleştirilir Üst solunum yolu iltahapları ve nezle grip gibi hastalıklarda da burun tıkanıklığı ve burun akıntısı olur. Burun akıntısı gribin erken döneminde geçici bir vazokonstrüksyona (damarlarda kasılma) neden olur. Bunu vazosilatasyon (damarlarda gevşeme), ödem ve serömüsinöz glandların aşırı sekresyonu takip eder. Burunun temizleme mekanizmasınında mikroplar tarafında tahrip edilmesi sonucunda burun akıntısı oluşur. Sinüzitin semptomları tutulan sinüse ve hastalığın dönemine bağlıdır. En sık görülen semptom bir üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan ağrıdır. Ağrı akut sinüzitin önemli bir bulgusudur. Kronik sinüzitler genellikle ağrı yapmazlar. Akut sinüzitte genellikle tek veya çift taraflı iltihaplı bir burun akıntısı vardır. Geniz akıntısına bağlı olarak boğaz ağrısı ve öksürük de bulunabilir. Bunun dışında burun tıkanıklığı ve ateş ya da halsizlik gibi sistemik bulgular akut sinüzitte bulunmaktadır. >Sinüzit tedavisi medikal ya da cerrahidir. Yukarıda belirtilen semptomların varlığı durumunda derhal bir kulak-burun-boğaz uzmanına başvurmalısınız. Cerrahi tedavi akut sinüzitlerde genellikle gerekmez. Ayrıca akut sinüzitlerde tedaviye başlamadan ve ya tedavi bitmeden çekilen sinüs filmleriyle ameliyata karar verilmez. Bu durumdaki sonuçlar ameliyat kararı için yanıltıcı olabilir. Muhakkak surette akut sinüzit tedavisinden sonra kronik sinüzit olup olmadığına karar vermek için sinüs tomografisi çekilmelidir. Eğer kronik sinüzit ise ameliyat gerekebilir. Kronik sinüzitlerde, komplikasyonlu vakalarda ve uygun süreli medikal tedaviye yanıt vermeyen vakalarda cerrahi yapılmalıdır. Her sinüziti ameliyat ile tedavi etmeye kalkmak hastayı gereğinden fazla tedavi etmek demektir.
Hapşırık, burun tıkanıklığı, sulu ve bol bir burun akıntısı, burunda, gözde veya damakta kaşıntı sık görülen alerji semptomlarıdır. Ateş veya başka bir sistemik belirti yoktur. Tanı konulabilmesi için kulak burun boğaz muayenesi sonrası bazı laboratuar testleri (burun salgısında alerji hücre bakılması, kanda IgE, deri testleri ve diyet testleri) yapılmalıdır. Alerjik rinitin tedavisi temel olarak üç kısımdan oluşur. Bunlar: Alerjenden korunma: Alerji testi ile tespit edilen alerjenden mümkün olduğunca uzak durulması. Örneğin ev tozuna karşı alerji varsa evde özellikle yatak odasındaki yer döşemesinde halı dışındaki seçenekler tercih edilmelidir . İlaç tedavisi. Burun spreyleri, antihistaminikler. İmmünoterapi Deviasyon, burun orta bölümünün orta hattan sağa ya da sola doğru kaymasıdır. Son derece sık rastlanılan bir durumdur. Ancak çoğu zaman burun fonksiyonlarını bozacak şiddette olmayabilir. Oluşmasında travma önemli rol oynamaktadır. Bu nedenle septum deviasyonu olan hastaların çoğunda eksternal burun deformiteleri de vardır. Daha önce travma yaşamamış hastalarda burun çevresindeki kemiklerle, septum gelişimindeki orantısızlık rol oynar. Deviasyonun tedavisi cerrahidir. Ameliyat endikasyonu koymak için tıkanıklığın deviasyona bağlı olduğundan emin olmak gerekir
|