Sarı nokta hastalığı toplumda hangi oranda görülür?
Sarı nokta hastalıkları özellikle 50 yaş üstünde sık olarak görülür. 75 yaş üstü kişilerde her 4-5 kişiden birisinde, 85 yaşında ise her iki kişiden birisinde yaşa-bağlı sarı nokta hastalığının belirtileri gözlenir. A.B.D.’nde 60 yaş üstü kişilerde körlüğe en sık yol açan
hastalık yaşa-bağlı makula hastalığıdır.
Yaşa-bağlı sarı nokta hastalığı (yaşa-bağlı makula dejeneresansı veya dejenerasyonu) dışında sarı nokta hastalığına neden olan diğer hastalıklar hangileridir?
Sarı nokta hastalığının toplumdaki en sık nedeni yaşa-bağlı makula dejenerasyonudur. İkinci neden ise şeker hastalığındaki en sık görme kayıplarından sorumlu olan sarı nokta kalınlaşmasıdır (diabetik makula ödemi veya diabetik makulopati). Ağ tabakasındaki damar tıkanıklıklarına bağlı makula ödemi, miyopiye bağlı sarı nokta hastalığı (miyopik makulopati), kalıtımsal sarı nokta hastalıkları (makula distrofileri), anjioid streaks hastalığı ve presumed oküler histoplasmozis sendromu (POHS) da sarı nokta hastalığına yol açarak kalitesiz görme ve körlüğe neden olabilir.
Sarı nokta hastalıkları nasıl teşhis edilir? Damlalı gözdibi muayenesini de içeren detaylı göz muayenesi, göz anjiosu (sarı ilaçlı göz anjiosu-Floreseein Fundus Anjiografi-FFA ve yeşil ilaçlı göz anjiosu-İndosiyanin Yeşil Anjiografi-İSYA) ve optik koherens tomografi (OCT, makula tomografisi) ile sarı nokta hastalığının tipi ve dönemi belirlenir, ve bulgulara göre hangi tedavi yönteminin uygulanacağına karar verilir.
Sarı nokta hastalıkları nasıl tedavi edilir?
Yaşa-bağlı sarı nokta hastalığında (kuru ve ıslak tip makula dejeneresansı veya dejenerasyonu) koruyucu anti-oksidan tedavi verilir. Anti-oksidan tedavi, doktor kontrolünde yüksek doz A, C, E vitaminleri ve çinkonun ağızdan hap şeklinde verilmesidir. Halen kanıta dayalı tek çalışma olan AREDS çalışmasına göre, doktor kontrolünde yapılacak anti-oksidan tedavinin hastalığın ileri dönemine geçiş riskini 25% oranında azalttığı bildirilmektedir.
Eğer sarı nokta hastalığı ıslak tip ise, ki bu yaşa-bağlı makula dejenerasyonudur; şu andaki en yaygın tedavi yöntemi göziçine iğne (anti-VEGF ilaç enjeksiyonu) tedavisidir. Kuru tip sarı nokta hastalığında klasik lazer, fotodinamik tedavi ve göziçine ilaç enjeksiyonu tedavi yöntemleri uygulanmaz. Islak tip sarı nokta hastalığında ise, eğer ıslaklığa neden olan yeni damar gelişimi sarı noktanın merkezinin (fovea) dışındaysa klasik lazer (argon lazer) uygulanabilir. Fotodinamik tedavi (PDT) ise artık özellikli olgularda kombine tedavi için yapılmaktadır. Göz içine iğne (anti-VEGF ilaç enjeksiyonu; pegaptanib, bevasizumab veya ranibizumab) tedavisi, sarı noktanın merkezinde yeni damar oluşumu gelişen ıslak tip sarı nokta hastalıklarında uygulanır. Bu hastalıkların başında yaşa-bağlı sarı nokta hastalığı gelir. Son çalışmalar, göziçine iğne tedavisi sonuçlarının fotodinamik tedaviye göre daha üstün olduğunu göstermiştir.
Şeker hastalığına bağlı veya ağ tabakasındaki damar tıkanıklıklarına bağlı makula ödemi varsagöziçine ilaç enjeksiy onu tedavileri yapılması gerekebilir. Daha sonra gerekirse ek olarak argon lazer yapılabilir. Eğer şeker hastasında yaşa-bağlı ıslak tip sarı nokta hastalığı saptanırsa göziçine ilaç enjeksiyonu tedavisi uygulanabilir. Sarı nokta hastalığının nedenlerine göre hangi tedavinin uygulanacağına tetkik sonuçlarına göre karar verilir.
|
