Eldeki egzema neden gelişir?

El egzeması veya dermatiti birçok nedenle gelişebilir.

Eldeki egzemaları oldukça yaygındır. Bir çok kişide bu durum kuruluk ile başlar, daha sonra kırmızı, üzerleri kabuklu alanlar gelişir. Bir çok neden deriyi tahriş edebilir. Su ile aşırı temas, havanın aşırı kuru olması, sabun, deterjan, çeşitli çözücü kimyasallar, temizleme ürünleri, lastik eldiven, hatta deriye uygulanan kişisel bakım ürünleri bile deriyi tahriş edebilir. Deri bir kez kuru olduğunda, tahriş edici etkisi olmayan su ve bebek ürünleri bile deriyi tahriş eder ve egzemayı şiddetlendirir. Doktorunuz eliniz için kullanacağınız ürünler konusunda sizi bilgilendirecektir. Sıklıkla kullandığınız ürünleri değiştirmek ve tahriş edici maddelerden uzak kalmak hastalığı daha iyi hale getirir.

Deri reaksiyonlarına olan hassasiyet genellikle aileseldir. Bu hassasiyete sahip olan kişilerde saman nezlesi ve astım bulunabilir. Bu kişilerde gıda alerjisi ve atopik dermatit/egzema denen hastalık bulunabilir. Derinin kırmızı ve kaşıntılı olması alerjinin olduğunu gösterir ki bu alerji normal kimselerde reaksiyona yol açmayan maddelerle karşı gelişir.

Etken olan nedenin bulunması 

Dermatoloji uzmanınız olası etkenin bulunması ve bundan korunmak konusunda sizi bilgilendirecektir. Bu döküntü alerjik midir? Tahriş sonucu mu gelişmiştir? Dermatoloji Uzmanınız bunu saptamak amacıyla size çeşitli sorular soracaktır. Daha evvelden böyle bir durumunuz olup olmadığı daha evvelden astım, saman nezlesi ve diğer rahatsızlıkların olup olmadığı sorgulanır. Doktorunuz gün boyu elinize temas eden maddeleri, krem ve losyonları, eldiven giyip giymediğiniz sorabilir. Doktorunuz bu döküntüye neden olan sebebi bulmak amacıyla el ve ayaklarınıza ve de vücudun diğer alanlarına muayene edebilir. Ayrıca herhangi bir enfeksiyon ve hastalık bulunup bulunmadığını saptamak için bir takım testler isteyebilir. Gerekirse deriden kazıntı ile örnek alıp mikroskopta inceleyebilir. Genellikle hastalığa neden olan sebep 3 grup altında sınıflandırılabilir: Temas eden maddelerle gelişenler, bünyesel nedenlerle oluşanlar ve derinin mantar enfeksiyonudur.

Eğer doktorunuz dış faktörlerden şüpheleniyorsa alerjik yama testi yapabilir. Bu testte deride alerjik reaksiyon oluşturabilecek çeşitli maddeler sırt derisine yapıştırılır. Daha sonra test sonucu okunarak alerjiye sebep olan maddelerin listesi hastaya verilir.

Nasıl tedavi edilir? 

Dermatoloji Uzmanınız derinizi iyileştirecek yöntemleri size anlatır. Eğer enfeksiyon var ise ağızdan antibiyotik verilir. Medikal krem ve merhemler önerilebilir. İyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla tahriş edici maddelerden uzak durulmalıdır. Doktorunuzdan bu konuda yardım isteyiniz.

Ellerin korunması gerçekten önemli midir? 

Ellerinizin normale dönmesi birkaç ayı alabilir. Ellerinizdeki bu döküntünün geçmesi ve tekrar etmemesi için şu kurallara uyulmalıdır:

Ellerinizi sabun, deterjan ve diğer kimyasallardan, marketlerde ve eczanelerde satılan vinil eldivenler kullanarak koruyun.

Bu eldivenlerden birkaç çift alarak, banyo, mutfak ve çamaşırda farklı eldivenler kullanın. Plastik/latex eldivenler kullanmayınız.

Eldivenleriniz delindiğinde yenileriyle değiştiriniz.

Eldivenleri işiniz bittikten sonra kurulayınız.

Çamaşırda, sebzeleri soyarken, turunçgilleri ve domatesi tutarken de eldiven giyin.

Mümkün olduğu kadar bulaşık makinesi kullanın.

Giysileri ve bulaşıkları elle yıkamaktan kaçınınız. Ellerinizi ılık su ve hafif sabunlarla yıkayınız ve yıkarken yüzüğünüzü çıkarın. Çünkü yüzük altında biriken sabun egzemanızı şiddetlendirebilir.

Soğuk havalarda dışarı çıkarken deriyi kurumaktan koruyan deri eldivenler giyin, ellerinizi yumuşak tutan ürünler kullanın. Bu ürünleri gün boyunca ihtiyacınız oldukça kullanın. 

El egzemaları bulaşıcı değildir. Bazı mantar hastalıkları el egzemalarına benzemekle beraber dermatoloji uzmanının yapacağı basit bir test tanıyı kolaylaştırır.

Eldeki döküntü bazen şiddetlenip, bazen iyileşir. Hastalığın alevlendiği dönemden önce hangi maddeleri kullandığınız ve hangi aktivitelerde bulunduğunuzu sorgulayın, doktorunuza bu konuda bilgi verin.

Eldeki birçok döküntü inatçı karakterde olduğundan tedavinizi düzgün uygulayın, doktorunuzla temasta kalın.

Kaynak: Dermatoloji Uzmanı Dr. Şafak Metekoğlu Güneş