GirişMigren nedir?
Sıklığı değişken nöbetler halinde gelir. Genellikle başın bir yarısın tutan oldukça şiddetli ve keskin bir baş ağrısıdır.
Ağrı krizini ışık, ses, yoğun
kokular, aşırı aktivite, üzüntü, uyku düzeninde değişiklik, sigara,
alkol, adet dönemi, ya da kan basıncındaki yükselme veya düşme, bazı
yiyecekler (tiramin içerikli) gibi uyaranlardan bir ya da birkaçı
tetikleyerek başlatabilir.
Şiddetli ağrıya tansiyondaki
değişiklikler, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi eşlik edebilir. Ağrı
krizi bir günün bir kısmından bir kaç güne kadar uzayabilir. Migren
ağrılarında, ağrı kesiciler ağrıyı tümüyle ortadan kaldıracak düzeyde
etkili değildirler.
Nasıl oluşur?
Beynimiz vücudumuzdaki diğer
organlara oranla hafif sayılabilecek bir organımızdır. Bir erişkinin
tüm vücut ağırlığının yaklaşık 40’ta biri beyindir. Yani ortalama 60
kg’lık vücut ağırlığının ancak 1.5 kg’ı beyin ağırlığıdır.
Bu 40’ta birlik orana rağmen beyin,
tüm vücudun kullandığı toplam enerjinin yaklaşık 6-7’de birini
kullanır. Başka bir ifadeyle, beynimiz vücudumuzun geriye kalan kısmına
oranla 6-7 kat daha fazla enerji tüketir. Vücudumuzun diğer hücreleri,
hemen her şeyi enerji kaynağı olarak kullanabilirken, beyin hücreleri
yağları, proteinleri ya da başka herhangi bir şeyi kullanarak enerji
üretemezler. Beyin dokusunda kullanılan enerji biçimi yalnızca
glikozdur.
İstirahat halindeyken, hatta
uykudayken bile vücudun diğer kısımlarına oranla kat be kat daha fazla
kullanılan bu enerji elbette ki sağlam bir kaynak gerektirir. Ayrıca
beyin dokusu, kaslarda bol miktarda bulunan yedek depo gıdalardan da
yoksundur. Bu durum ise enerji akışının düzenli ve devamlı olmasını
gerektirir. Aynı zamanda beynimizin, kullanılan enerjinin ısıya
dönüşümüyle pişmekten kurtulabilmesi için, devamlı ve güçlü bir soğutma
sisteminin de çalışması gereklidir.
Isıya son derece duyarlı olan,
düzgün çalışabilmesi için dengeli ve düzenli şartlara muhtaç olan
beynimizin dış ortamla hiç bir teması yoktur. Aksine kemik bir muhafaza
kabı içerisindedir. Ayrıca, iki kat kalın kılıfla ve bir kat da ince
zarla çevrelenmiştir. Dolayısıyla ihtiyaçlarını dış ortamdan
sağlayabilmesi de, güçlü faaliyeti sonucu açığa çıkan ısıyı doğrudan
dış ortama atarak uzaklaştırması da neredeyse imkansızdır.
Özellikle aşırı zihin faaliyeti
gerektiren durumlarda ya da zihnin bir meselenin etrafında yoğunlaşarak
kesintisiz uğraşısında gerek enerji kaynağı olarak kullanılan glikoza,
gerekse oksijene daha fazla ihtiyaç duyar ve hassaslaşır. Açığa çıkan
ısı ise düşünceyle orantılı olarak defalarca artabilir.
Beynin gerek ihtiyacı olan enerjinin
devamlılıkla sağlanması, gerekse soğutulması ancak kanlanmayla,
dolayısıyla damar- dolaşım sistemi ile sağlanır. Bu nedenle dolaşım
sistemindeki en ufak bir yavaşlama ya da aksama, beynin ihtiyacı olan
enerji ve oksijen akışında da yavaşlama anlamına gelecektir. Isının
uzaklaştırılması da aynı oranda aksayacaktır.
Beyin dokusundaki ısı artışı
damarlarda genişlemeyle sonuçlanır. Aynı zamanda aşırı faaliyet sonucu
açığa çıkan bol miktardaki karbondioksit de damar genişlemesini
destekler. Damarlardaki bu genişleme başlangıçta kan akışının
yavaşlaması ile sonuçlanır. Beyin hücrelerinin beslenmesi ve atık
maddelerin uzaklaştırılması aksar. Bu durumda künt ve genelleşen bir
ağrı oluşur.
Bu duruma tepki olarak salınan
maddeler kılcal damarları daraltır ve özellikle küçük (diyastolik)
tansiyonu yükseltir. Sonuç olarak beyine giden kan ve oksijen
artmıştır. Bölgede ani olarak yükselen oksijen, genişleyen damarları
daraltır. Bu hızlı değişim önceki ağrıya oranla daha keskin, belirgin
ve bölgesel ağrıların oluşumuna yol açar.
Gerilim tipi baş ağrılarının tarifi
böyledir. Bu durum tekrarlandıkça ağrının oluşumu kolaylaşır. Migren
ise, bu tablonun tekrarlandıkça oturduğu ve daha keskin ve sürekli bir
hal almaya başladığı dönemin adıdır.
Tedavi edilebilir mi?
Beyin dokusu tıp bilimi için, bir
ölçüde çözümlenebilse de büyük ölçüde gizemini korumaktadır. Migren bu
gizemli alanın rahatsızlıklarından biri. Bu nedenle modern tıp
dahilinde yüz güldürücü sonuçlar alındığını söylemek şimdilik mümkün
görünmüyor.
Ancak geleneksel yöntemler
içerisinde özellikle akupunkturun yıldızı gün geçtikçe yeniden
parlamaya başladı. Akupunktur migren tedavisinde de tama yakın bir
başarıyla kullanılıyor. Batılı hekimlerin geleneksel yöntemler üzerinde
çalışırken fark edip geliştirdikleri kulak akupunktur yöntemi ise,
modern tedavi protokolleri içerisinde migren hastalığı için kolay ve
kalıcı tedavi yolu olarak alternatifsiz bir yer edinmeye devam ediyor.
Tedavi arada başka bir rahatsızlık olmadığı sürece genellikle 12 seans
sürüyor. Haftada iki seanstan altı haftalık bir tedavi yeterli oluyor.
Akupunktur tedavi yöntemiyle vücudun iki farklı makro refleks sistemleri olan sempatik ve parasempatik sistemler
arasındaki denge yeniden kuruluyor ve beynin oksijen ve enerji kullanım
yolları rehabilite ediliyor. Kan basıncı rahatlıkla düzenlenebiliyor.
Sonuçta, bizim de altına defalarca imza atabileceğimiz kalıcı başarılar
elde ediliyor.
Sempatik sistem: Vücudu gündüz işlevleri için hazırlayan bir dizi sinir
sistemi refleksinin bütününe verilen isimdir. Örneğin, terleme, vücut
ısısı düzeni, kalp ritminin düzenlenmesi gibi.
Parasempatik sistem: Gündüz
çalışan organlarımızın ihtiyacı olan besinleri hazırlamak ve gündüz
açığa çıkan atıkları daha rahat uzaklaştırmak için yapılan bir dizi
sinirsel düzenlemedir. Böbreklerin çalışma düzeni, karaciğerin kanda
biriken zehirli maddeleri temizlemesi, sindirim işlevinin tamamlanması
gibi. Elbette ki vücuttaki temizleme ve besin hazırlama işlevleri -bir
şehrin sokaklarının, trafiğin olmadığı gece saatlerinde daha rahat
temizlenebilmesi, fırınların ve yemek firmalarının yemek ihtiyacının
pek olmadığı erken vakitlerde daha rahat çalışmaları gibi- gece daha
rahat yapılabiliyor.
|
