Alerji,
tedavisi uzun süren bir Kulak Burun Boğaz hastalığıdır. Alerji
kişilerin aslında zararlı olmadıkları halde bazı maddelere karşı aşırı
reaksiyon göstermesidir.
Bizi
zararlı organizmalara karşı koruyan bağışıklık sistemimiz görevleri
istilacıları (antijenleri) zararsız hale getirmek olan vücut
savunmacılarını (antikorlar) üretir.
Normalde
vücudumuzu koruyan bağışıklık sistemi bazı insanlarda zararlı olmayan
birtakım maddelere de aşırı yanıt verir. Bu reaksiyonlara aşırı
duyarlılık ya da allerji adı verilir.Allerjik reaksiyona yol açan
antijene de allerjen adı verilir.Allerjik reaksiyonlar tek tip değildir,
birçok yolla ortaya çıkarlar, vücudun değişik bölümlerinde meydana
gelebilirler ve çeşitli şiddette olabilirler.
İmmün
(bağışıklık) sistemimiz iyi bir belleğe sahiptir. Yaşamımızın
başlangıcında organizmamız yabancı maddelerle karşılaştığında immun
sistem onları tanımayı ve belleğine almayı öğrenir.Ardından yabancı
maddelere (antijenlere) karşı antikorlar üreterek yanıtını hazırlar.
Organizmada ne zaman aynı antijen görülse hatırlama özelliği nedeniyle
daha önceden hazırlanmış yanıt başlar. Bu nedenle saman nezlesi olan bir
kişi her yıl polenlerle karşılaşınca immun sistemdeki bu özellik
sebebiyle hemen reaksiyon gösterir.
DUYARLANMA NASIL OLUŞUR?
Duyarlanma
bağışıklık sisteminin antijenle temas etmesi, onu belleğine alması ve
ona karşı özel antikorları üretmesidir. Daha sonraki karşılaşmada
bağışıklık sistemi antijeni kolaylıkla tanıyacak ve hemen reaksiyon
gösterecektir. bir allerjene karşı duyarlanma için gerekli olan süre
kişiden kişiye değişir.
ATOPİ NEDİR?
"Allerjik bir bünyeye sahip olmak" demektir.Bu durum kalıtsaldır.Başlıca üç çeşit atopik hastalık vardır:
· Atopik dermatit (egzema)
· Allerjik rinit
· Allerjik astma
Allerjik
rinit çoğunlukla göz allerjisi (konjunktivit) ile birlikte olabilir.
Atopik kişiler genetik olarak İgE tipi antikorlar üretme eğilimindedir.
Bu İgE antikorları da çevrede bulunan ve normalde zararsız olan
allerjenlerle (polenler, ev tozları vb) etkileşime girerek allerjik
reaksiyonu başlatır.
Kalıtım
allerjiyi nasıl etkiler? Bir çocuk eğer bir ebeveyni allerjikse %30
allerjik olma riski taşır. Eğer her iki ebeveyni de allerjikse allerji
gelişme riski %60 dır. Bununla birlikte allerjiler ikinci nesilde
görülmeyebilir.
SOLUNUMSAL ALLERJENLER
EV
TOZLARI: Ev tozlarının miktarı evin yerine, bulunduğu yerin iklimine,
deniz seviyesinden yüksekliğine göre büyük oranda değişir.Evden eve (bir
çiftlik evi ile apartman dairesi aynı değildir.) veya bir evin farklı
odalarında da değişkenlik gösterebilir(banyo ile yatak odası bir
değildir).Fakat değişmeyen bir şey vardır ki ev tozları bir allerjen
deposudur.Ev tozları içinde allerjiye sebep olan etken mite (akar)
dediğimiz ev tozu böceğidir.
Mite
(Akar) lar:Akarlar küçük örümcek benzeri canlılardır ve gözle
görülemezler. Ortalama 0.3 mm. uzunluğundadırlar.Ev tozları içinde
yaşayan ve solunum yolu allerjileine neden olan iki önemli akar türü
vardır.Dermatophagoides pteronysinnus ve Dermatophagoides farinea
bunların latince adlarıdır.Akarlar insanların deri döküntüleri ile
beslenirler.Başlıca yatak içinde (yastıklar,yatak,yorgan vs.) yaşarlar,
çünkü deri döküntülerinin en çok bulunduğu yer buralarıdır.Depo, silo
gibi yerlerde de yoğun olarak bulunurlar.Akarların dışkılarıda
allerjiktir. Yataklardan alınan bir gram tozda 2000 ile 15000 arasında
akar bulunabilir. Ev tozu akarlarına karşı olan allerji; astma ve rinit,
nadirende konjonktivite yol açar. Yakınmalar özellikle uykudan uyanınca
başlar. Belirtiler yıl boyu sürer ancak sonbahar ve kışın kötüleşme
gösterebilir.
POLENLER:
Polen bitkilerin erkek tohumudur.Bitki türlerine bağlı olarak çok
farklı şekilleri olan ince taneciklerden meydana gelir.Ortalama boyutu
0.05 mm’dir.Bu da çıplak gözle görülemeyeceği anlamına gelir.Polen
tanecikleri birçok allerjik protein içerirler.Bu taneciklerin küçük ve
ince olanları rüzgar yolu ile dağılırlar.(anemophilus polenler), daha
büyük olanları ise böceklerle taşınırlar.(entemophilus polenler)
Rüzgarla dağılan polenler daha allerjeniktirler ve geniş alana
yayılabilirler.Bu nedenle bu polenlere karşı allerjisi olan kişilerin
çevrelerinde bitkiler olmadığı halde şikayetleri ortaya çıkabilir.
Böceklerle
dağılan polenler parlak renkli ve güzel kokulu (böcekleri cezbetmek
için) çiçekleri olan bitkiler tarafından küçük miktarlarda
üretilirler.Dağılım yolu sebebiyle atmosferde bulunmazlar ve küçük
miktarda üretildiklerinden bu polenlere karşı az sayıda insan
allerjiktir.Polen allerjisine yol açan başlıca üç bitki ailesi
vardır.Bunlar çayır otları, ağaçlar, yabani otlardır.Allerji hastaları
havadaki polen konsantrasyonunun belli bir düzeyi geçmesinden sonra
allerjik belirtiler gösterirler.Bu polen konsantrasyonu türlere göre
değişmekle beraber havada her metreküp te 10-20 tanecik olarak
hesaplanmıştır.
Ağaçlar
Ocak-Mayıs arası, çayır otları Mayıs-Temmuz arası, yabani otlar
Temmuz-Ekim arası polen verirler. Polenlere karşı olan allerji allerjik
rinit, allerjik konjunktivit, allerjik astma ve akut ürtiker şeklinde
ortaya çıkabilir.Yakınmalar sadece yılın belli zamanlarında olur ve
diğer aylarda kişi tümü ile sağlıklıdır.
KÜF MANTARLARI:
Küf
mantarları gözle görülmeyen allerjik etkisi olan sporlar
üretirler.Renkleri türden türe değişir.Ev dışında (çürüyen bitkiler
üzerinde veya havada) bulunabilecekleri gibi ev içinde (evin güneş
görmeyen nemli yerlerinde) de bulunabilirler.Polenler gibi atmosferdeki
spor sayısı hava koşullarına bağlıdır.Havanın sıcak ve nemli olduğu
zamanlarda, örneğin yazın sonlarına doğru ve erken sonbaharda en
fazladır.
İlgili Kelimeler Listesi: atopi,Allerji,bahar nezlesi
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
|
