Spina
bifida omuriliğin beyinden çıkıp çevresel organlara taşındığı omurilik
kanalındaki açıklık demektir. Spina bifida’ nın başlıca 3 tipi vardır(
hafiften ağıra doğru ).
1. Spina bifida okkülta : Bir veya daha
fazla omurun arkasında açıklık olması, omuriliğin ve omuriliğin uzantısı
olan sinirlerin yerinde olması demektir. Klinik olarak önemli bir
deformite değildir. 2. Meningosel : Omuriliğin etrafındaki koruyucu
zarların omurgadaki bir açıktan dışarı çıkması demektir. Bebek doğduğu
zaman sırtında bir kese ile doğar. Sinir hasarı yoktur veya çok azdır,
cerrahi olarak tamir edilir. 3. Myelomeningosel : Spina bifidanın en
ağır formudur. Omuriliğin kendisi ve zarları, omur açıklığından
dışarıya çıkmıştır. Bazı vakalarda omuriliği içinde taşıyan deri ile
örtülüdür, bazen omurilik ve etrafındaki zarlar tamamen açıktadır
Sıklığı İnsanların
% 20 kadarında spina bifida okülta vardır. Ancak bu hastaların büyük
çoğunluğunda hiçbir belirti yoktur, ve insanların çoğu spina bifida
okülta olduğunu bilmez. Diğer iki tip spina bifida ise oldukça
önemlidir. Diğer iki tip omurga açıklığına ” spina bifida manifesta” adı
da verilir. Myelosel ve myelomeningosel her bin doğumda bir görülür.
Bunlarında büyük çoğunluğu ( % 95 ) myelomeningosel şeklindedir.
Özellikleri Spina
bifidanın en ağır formu olan myelomeningoselin belirtileri; bu
belitiler spina bifidalı omurilik seviyesinin altındaki belirtiler ve
beyin omurilik sıvısı dolaşımının bozulmasına bağlı belirtiler olarak
ikiye ayrılır.
Kas zayıflığı ve felç Duyu kaybı Mesane ve barsak kontrolünün olmaması Hidrosefali ( beyinde su toplanması ) Nöbetler Körlük
Myelomeningoselli
çocukların % 70 – 90′ ında myelomingoselle birlikte beyin omurilik
sıvısı dolaşımı da bozulmuştur ve buna bağlı olarak başta büyüme,
nöbetler ve görme bozukluğu olur. Hidrosefali şant ( shunt ) ameliyatı
ile kontrol edilir. Bu ameliyatla beyinde oluşan fazla sıvı karın
boşluğuna verilir. Bu şekilde beyin hasarı, nöbetler, ve körlük önlenmiş
olur.
Hidrosefali spina bifada olmaksızın da görülebilir ancak bu iki durum sıklıkla birlikte görülür.
Eğitim imkanları Spina
bifada sık rastlanan bir anomalidir. Yakın zamanlara kadar
mylomeningoselli çocuklar doğumdan kısa bir süre sonra ölürdü. Ancak
günümüzde doğumdan hemen sonra yapılan şant ameliyatları ve spinal tamir
bu çocukların ölmesini engellemiştir. Sıklıkla bu çocuklar daha sonra
da çok ciddi operasyonlar geçirmektedirler. Bu sebeple bu çocukların
eğitim programları esnek olmalı ve onların tıbbi bakım ve rehabilitasyon
izlemeleri ile uyum göstermelidirler. Myelonemingoselli pek çok çocuk
için en önemli sorun mesane ve barsak kontrolüdür, temiz aralıklı
kateterizasyon ( TAK ) gerekebilir. TAK’ın öğrenilmesi ve uygulanması
özel bir eğitim ve dikkat gerektirir. Bazı çocukları çok erken yaşta
bile kendi kendine kateterizasyonu öğrenebilir. Başarılı bir mesane
tedavi programı çocuğun normal okula gitmesini ve toplumlaşmasını
sağlayabilir.
Bazı çocuklarda hidrosefaliden dolayı öğrenme
problemleri olabilir. Keza bu çocuklar dikkat eksikliği, anlama ve ifade
etme güçlüğü, okuma ve hesap bozuklukları olan çocuklara erken müdahale
daha sonraki okul başarısı için oldukça faydalıdır.
Bu
çocukların okulla entegre olabilmeleri için okul ekipmanı ve müfredatta
bazı ayarlamalar yapmak gerekebilir. Yine bu çocuklar için çevresel ve
mimari engeller önemli sorunlar oluşturur. Myelonemingoselli çocukların
mobiliteyi de bir şekilde öğrenmeleri gerekir. Bunun için tutulan
seviyeye ve omurilikteki lezyonunun derecesine göre bir hedef tespit
edilmeli ve bu hedefe ulaşılmaya çalışılmalıdır. Bu çocuklar baston
yardımı ile brace lerle ( alt seviyeler ) yada tekerlekli sandalye ile
mobilize olabilirler.
Spina bifida daki gibi fiziksel engeller
çocukların davranışsal ve sosyal gelişmelerinde çok derin etkiler
bırakır. Kişisel gelişim için aileler, öğretmenler, fizyoterapistler ve
eğitimin diğer elemanlarına büyük görevler düşer.
İlgili Kelimeler Listesi: çocuk, çocuk hastalıkları, çocuk rahatsızlıkları, omirilik rahatsızlıkları,
Not: Aşağıdaki linklerden ilgili diğer
konuları
okuyabilir,
mavi
linkler
hızlı
site içi
arama
yapabilirsiniz
