Sivilce tedavisi

Sivilceye kirlilik yol açmadığı için aşırı yıkanmak ve keselemek doğru değildir. Günde iki seferden fazla yıkanılmamalıdır. Daha fazla yıkanmak cildin doğal yapısını bozar, cildi kurutur, sivilceye eğilimli bölgeleri tahriş eder. Aşırı yıkanmak ciltten yağ salgılanmasını arttırarak yeni sivilce oluşumunu arttırabilir. Ayrıca cilt temizliğinde aşırı ovalamak ve keselemek doğru değildir.

Tonik kullanılmak istenirse,  alkol oranı yüksek olan ürünler kullanılmamalıdır. Alkol cildi kurutur. Bu da yağ kanallarından daha fazla yağ salgılanmasına yol açarak tahriş ve sivilceleri arttırır. 

Yüz fazla ellenmemelidir. Cilt yüzeyinde normalde Propionibacterium acnes (sivilce oluşturan mikrop) zaten bulunur. Yağ kanalına girmediği müddetçe de zararsızdır. Yüzü çok fazla ellemek,  eli sürekli çenede tutmak bu bakterinin yağ kanallarına girişini kolaylaştırabilir.

Sivilceler elle veya herhangi bir aletle sıkılmamalı ve oynanmamalıdır. Bu tür hareketler yine deri yüzeyindeki Propionibacterium acnes’i derine iterek tahriş ve iltihabı arttırır. Ayrıca deride tahribat yaparak kalıcı izlere neden olabilir.

Egzersiz sonrası hemen duş alınmalıdır. Egzersiz esnasında terleme, ısı artışı ve giysilerin tahrişi ile bakterilerin yayılması için uygun ortam oluşur. Bu yüzden spor sonrası hemen duş alınmalıdır.

Sabun veya temizleyicilerle yüzü yıkamak deri yüzeyindeki sebumu azaltmaktadır.  Eğer hasta ek olarak topikal tedaviler alıyorsa derinin daha fazla kurumaması için yumuşak veya nötr pH’daki temizleyicilerin kullanılması önerilebilir.

Sivilce tedavileri sivilcenin tipine göre belirlenir. Sivilce tedavisinde dışardan porların tıkanmasını engelleyen ve bakterileri azaltan A vitaminli veya benzoyil peroxidli krem, jel veya losyonlar önerebilir.  Bu ürünler bazen kuruluk ve soyulma yaratabilir. Bu nedenle cildi ilaca alıştırmak çok önemlidir. Cilt alışana kadar günaşırı uygulamalar tercih edilir. Aksi taktirde tedavi başlamadan hasta ilacı bırakır.

Sivilce tedavilerinin hemen hemen hepsi cildi kuruttuğu için bunu hastaya özellikle izah etmek gerekir. Dermatoloğunuz uygun gördüğü taktirde cilt tipinize uygun nemlendirici verecektir. Sivilce ilaçları sadece lezyon bölgesine değil, tüm yüze uygulanmalıdır.

Deriye sürülerek kullanılan antibiyotikler de vardır.  Fakat tek başına antibiyotik tedavisi uygun değildir. Çünkü tedaviye kısa sürede direnç gelişir. Bu nedenle kombine tedaviler kullanılır. 

Cilt yapısı leke bırakmaya elverişli hastalarda hem antibiyotik etkisinden dolayı, hem de leke azaltıcı etkisinden dolayı azeleik asit içeren preparatlar sivilceli cilde uygun güneş koruyucu kremlerle birlikte kullanılabilir.

Bazen bu preparatlar kombin olarak da verilebilir.

Eğer geniş kırmızı ve derin sivilceler varsa bunlara direk olarak içine kortizon enjekte edilerek hızlı bir iyileşme sağlanabilir.

Ağız yoluyla kullanılan antibiyotikler özellikle tetrasiklin,  doksisiklin veya eritromisin orta ve şiddetli sivilcede kullanılırlar.  Antibiyotikler kıl folikülündeki bakterileri azaltırlar. Bu da kızarıklıklar ve iltihaplanmaları azaltır. Tek başına ve uzun süreli kullanımları antibiyotik direnci gelişimi açısından uygun değildir. Dermatoloğunuz kombin tedavi verecektir.

Kişinin sivilceleri çok iri ise, yani kist veya nodül dediğimiz bir tablo varsa, veya hasta gerektiği kadar antibiyotik (son bilgiler en fazla 3 ay antibiyotik tedavisini önermektedir) kullandığı halde bir sonuç alamadı ise isotretinoin başlanabilir. 

İlaç, akne patogenezinde rol oynayan dört faktöre karşı da etkilidir. Günümüzde akne tedavisinde en etkili ve en uzun süreli remisyon sağlayan ilaçtır. Özellikle skar bırakma potansiyeli olan ciddi akne formlarında veya diğer tedavilere cevap vermeyen ve skar bırakabilecek orta şidette akne formlarında uygun bir seçimdir. Uygulanması gereken total bir doz vardır. Eğer bu dozun altında kullanılırsa nüksler daha sık görülmektedir.

Asıl etkisi yağ bezlerinin çapında ve sayısında azaltma olduğundan deri ve mukozalarda görülen kuruluk, hastalarda en sık görülen yan etkilerdir. Ama nemlendiriciler ile bu şikayet azaltılabilir.  Bu yan etki, ilaç kesildiğinde geriye dönüşlü bir yan etkidir.

Kolesterol ve yağ değerlerinde yükselmeler yapabilir. 4-6 haftalık aralar ile kan tahlilleri yapılmalıdır. İlacı kullanan bayan hastalarda uygun bir doğum kontrol yöntemi uygulanmalıdır.

Yumurtalıklarında kisti olan bayan hastalarımızda tüylenme problemi, adet düzensizliği, kilo verememe problemleri de bulunuyorsa dermatolog kontrolünde doğum kontrol hapları kullanılabilir.

Sivilceler iltihapsız ( komedon) ve iltihaplı (papül, püstül ve nodülokistler) elemanlardan oluşur. İltihaplı sivilce oluşmasında başlıca nedenlerden biri normalde deride yaşayan ve yağ kanallarında bulunan P. acnes bakterisidir. P. acnes porfirin adı verilen bir madde üretir.  Bakterilerdeki  porfirin maddesi lazerin ışık enerjisini emer. Bunun sonucunda toksik oksijen radikalleri salınarak, bakteri tahrip olur.   

Lazer, deride hasar yapmadan deri altındaki yağ bezlerini ısıtarak tahrip eder. Gerileyen yağ kanalları sonucunda sivilceler uzun süreli iyileşme dönemine girer.

Lazer ve ışık tedavileri sivilce tedavisinde ilk seçenek değildir. İltihaplı ama iz (skar) olmayan sivilcelerde medikal tedaviden yanıt alınamadığında düşünülmelidir. Diğer tedavilere göre pahalı bir tedavi şeklidir. Sivilce tedavisinde lazer ve ışık tedavisinin bir alternatif olduğunu unutmamalı, mutlaka bir dermatoloğun önerisi ile tedaviye başlanmalıdır.

Akne tedavisinde özellikle üzerinde durulması gerekenler nelerdir?

Tedavide en önemli şey hastayla iyi diyalog kurup, akne hakkında bilgi vermek, tedaviden ne bekleyip beklememesi gerektiğini anlatmaktır. Aksi taktirde hasta tatmin olmayacak, 2-3 hafta sonra aknesi geçmeyince işe yaramadı diyerek ilaçları kesecektir. Hastaya tedavinin yavaş etki göstereceği anlatılmalı, altı ay sonunda %80 kadar iyileşme sağlanabileceği ve tedavi bırakılınca da nüks olasılığının hep olduğu bildirilmelidir.

Sivilce tedavisinde iyileşmeler 2. ayda başlar ve 4-8 ay arasında tamamen bir düzelme sağlanabilir. Özellikle ilk 1. ayda sivilceler artabilir. Düzelmeler zaman alır. Eğer sivilceler 6-8 haftada iyileşmeye başlamadıysa tedavinin değiştirilmesi gerekir.  

Çoğu zaman sivilceler iz bırakmazlar. Fakat bazı kişilerin sivilceleri yara izlerine dönüşür ve uzun yıllar boyunca bunu taşımak zorunda kalabilirler. Bu izler kişiden kişiye değişmekle birlikte rahatsız edici olabilir, sosyal ortamda kendine güven eksikliğine kadar gidebilen duygular oluşturabilirler.

Sivilce izi bir nevi deri altyapısının kaybıdır. Lekeler soluk renkte veya kahverengi düz izlerdir, oysa yara izleri girintili çıkıntılı olarak görülebilir veya kabarcık şeklinde olabilirler. Bunların ciltte önceden var olan iri sivilcelerin izleri olduğu bakınca hemen anlaşılır. Sivilce izleri ile uğraşmamanın en iyi yolu onları uygun zamanda tedavi etmektir. Fazla sert sivilceleri sıkmaya çalışmak özellikle bu izlerin oluşumunda en başta gelen nedendir.

 

Yavaş düzelme göstermesi dezavantajıdır. Ayrıca irite edici bir ajan olduğundan cilt tahrişlerine neden olabilir.

 

Küçük ve derin olmayan sivilce izlerinde başarı gösterir. Cildin hasarlı olan üst kısımlarını soyarak, alttan yeni ve pürüzsüz bir cilt tabakasının çıkmasını sağlar.

Uygulanan maddeler alfa- hidroksi asitler (glikolik asit, laktik asit, pirüvik asit), beta- hidroksi asit (salisilik asit), Jessner solüsyonu (%95 ethanol (alkol) içinde resorsinol, salisilik asit ve laktik asit) dur. 

Alfa- hidroksi asitlerin % 5-20 aralarında ve beta- hidroksi asitin (salisilik asit) %2’lik krem, losyon ve jel şeklinde evde uygulamaya yönelik ürünleri mevcuttur. Sivilce tedavisine yardımcı olarak veya peeling tedavisi sonrası bakım amacıyla kullanılır. Ayrıca yağlı ciltlerde yağ kontrolü ve yağlanmanın getirdiği hafif sivilceleri geçirmek için de önerilmektedir. Bu ürünler cildi soyarak yeniler, gözeneklerin temiz kalmasını sağlar ve böylece sivilceye engel olur. Beta hidroksi asit (salisilik asit) ayrıca iltihap dindirici özelliğe sahiptir.

Alfa- hidroksi asitlerin % 35-90 ve beta hidroksi asitin (salisilik asit) %20-30 yüksek konsantrasyondaki formülleri ofis uygulamaları şeklinde tedavide kullanılır. Doktor kontrolündeki bu uygulamada asit solüsyonu deriye sürülür birkaç dakika beklenir ve daha sonra yıkanarak ciltten uzaklaştırılır. Bu uygulamalar 1-4 hafta aralıklarla yapılır. Hem sivilce tedavisi olarak hem de tedavi sonrası izlerin giderilmesi amacıyla uygulanmaktadır. Oldukça faydalı bir tedavi yöntemidir.

Uygulamadan sonra hafif bir kızarıklık ve ya kabuklanma görülebilir. Ama kişinin sosyal hayatı ve işe gitmesini hiçbir şekilde etkilemez. Seans sayısı ortalama 5-10 arasıdır. Seanslar ilerledikçe sivilce izlerinde iyileşme ve cildin genelinde gençleşme görülür.

 

Türkiye ve dünyada "mesoroller" ve "microneedling" isimleri ile de bilinmektedir. Silindirik bir tamburun üzerine dizilmiş son derece ince, özel olarak hazırlanmış 192 adet çelik iğneden oluşur. İğnelerin simetrisi, yapıldığı meteryal, silindirin üzerinde kalan ve deriye girecek olan kısmın derinliği, iğne sayısı önemli kriterlerdir. 2000’li yılların başından bu yana yaygın olarak kullanılan medikal bir alettir.

Mikroiğneler ciltte mikrodelikler açar. Mikroiğnelerin oluşturduğu mikrokanallar, cilt tarafından yara gibi algılanır. Uygulamanın ardından 10 -15 dakika içinde kapanan bu mikro kanallar cildin doğal yara iyileşme sürecinde ortaya çıkan büyüme faktörleri, kollajen, elastin ve hyaluronik asit yapımını tetikler. Bunun sonucu olarak o bölgede cilt yenilenmesi meydana gelir.

Dermaroller iğnelerinin açtığı mikro kanallardan uygulanan krem, losyon ve serumlar, normal uygulamaya göre çok daha yoğun miktarda deriye geçer ve dolayısıyla daha etkili olur.  Yani dermaroller derinin  alt tabakalarına bu ürünlerin  geçişi  200 kat kadar arttırmış olur.

Dermaroller,  cilt altında eksilen bazı yapı taşlarının azalmasını engellemeye ya da onları yerine koymaya çalışan diğer ürünlerin aksine cilt altında yeniden yapılanmayı sağlar. Diğer ürünlerdeki destek ve koruma özelliklerini içermesinin yanı sıra cilt altında yeni hücrelerin ve yapı taşlarının oluşmasına da katkıda bulunur. Akne ve yanık izlerinin hafifletilmesi yanı sıra, cilt gençleştirme, gözaltı morlukları, saç dökülmesi, cilt çatlaklarını düzeltmek amacı ile  de başarıyla kullanılmaktadır.

 

 4 hafta aralıklarla uygulanabilen yöntemin sonuçlarının iyi olabilmesi için  en az 4-6 seans yapılması gerekmektedir. Yaz aylarında rahatlıkla uygulanabilir. PRP ile birlikte kullanılarak etkinliği artırılabilir. Lazer tedavileriyle birlikte veya lazer tedavilerinden önce veya sonra tamamlayıcı tedaviler olarak tercih edilebilir.

 

 

 

Düzgün bir cilt yüzeyi oluşturmak için cildin zımparalama yöntemi ile tedavi şeklidir. Lokal anestezi altında kendi etrafında hızla dönen minik bir tel fırça, derinin en üst tabakalarını aşındırır. Zımparalama ile yapılan soymada amaç oluşan izleri silmek, engebeli bir yapıda olan cildi tek bir seviyeye getirmek ve yeni bir cilt çıkması için ortam hazırlamaktır. Bu yöntemde cilt üzerindeki ölü hücreler atılır ve cildin gençleşmesi sağlanır. Uygulamadan sonra 2-4 hafta içinde oluşan yeni cilt ortaya çıkmaya başlar. İyileşmeden sonra, yara izleri daha az belirgindir, izlerin derinlikleri azalmış haldedir.

 

Akneler aktif haldeyken de dermabrazyon kullanılabilir. Zımparalama ile cilt soyulduğu için bu sayede yağ bezlerinin ağzı genişler ve buralarda oluşan yağ, deri üzerine rahatlıkla çıkar, içeride birikme olmaz. Mekanik soyma da denilen zımparalama son derece etkili bir tedavi yöntemidir. Ciddi oranda düzelme sağlamaktadır.

 

Mikrodermabrazyon yönteminde makine, küçük tüp boyunca alüminyum oksit kristallerini deriye boşaltır. Cildin en üst tabakasına etkiler ve yine küçük izlerde başarlı sonuçlar verebilir.

Lazer sivilce izlerinin tedavisine yepyeni bir boyut kazandırmıştır. Cildin kusurlu alanlarını derinlemesine ama kontrollü bir şekilde siler veya küçültür. Ablative ve non-ablative olarak 2 ye ayrılır. Ablative lazer yöntemi derinin dış tabakalarına etki eder. Non-ablative lazerle sivilce tedavisinde ise derinin yüzeyinde zarara vermeden dermiste değişiklikler olur.

Ablatif lazerler uygulamasında yüzeyden gönderilen topluiğne ucundan küçük lazer ışınları, derinin alt tabakalarına ulaşarak iz görünümüne yol açan bozuk bağ dokusunu tahrip eder ve beraberinde genç ve sağlıklı doku oluşumunu başlatır. Etraftaki cilt bu alanı hızla yeni ve sağlıklı bir doku ile örter. Yeniden oluşan kollajen ve örtücü epitel sivilce izinin yerini alır. Böylece her seansta izler yavaş yavaş azalır. Üç seans sonrasında sivilce izlerini %50-80 oranında azalmak mümkündür. Tam iyileşmeden önce kısa bir dönem boyunca cilt kırmızı kalabilir. Bu kırmızılık dönemi bazen birkaç aya kadar da uzayabilir.

 

Ablatif olmayan lazerler ise deriyi sıkar ve yeni kollagen oluşumunu uyarır. Bu lazerler yumuşak sivilceler için ve derin olmayan sivilce izleri için kullanılır.

Lazer tedavisi diğer yöntemlere nazaran pahalı bir yöntemdir. Hipopigmentasyon veya hiperpigmentasyon lazer ile tedavinin nadiren de olsa mümkün bir yan etkisidir. Özellikle fazla koyu renk ciltlerde bu etki görülebilir. Bu yöntem tamamen uzman hekimler tarafından ve uygun cilt tiplerinde uygulanmalıdır.

 

Bu yöntemde dermal dolgu malzemeleri kullanılır. Bir dolgu malzemesi sivilce izine şırınga edilir ve çukur yara izini yükseltir. Sonuçları sürekli değildir ve birkaç aydan sonra tekrarlanmaya ihtiyaç duyar. Çünkü vücut bu dolgu maddelerini emer. Bu dolgu malzemeleri kollagen, hiyaluronik asit veya hastanın kendi vücudundan alınacak yağ olabilir. Hangi malzemenin kullanılacağına uzman kişi karar verir ya da size gerekli bilgileri vererek tercih yapmanızı isteyebilir (bakınız dolgu maddeleri).

 

Kesip çıkarma yöntemi: Bu yöntem büyük sivilce izinde uygulanır. Mevcut iz küçük bir kesici alet ile kesip alınır ve dikiş atılır. Dikiş yerinde küçük bir iz kalabilir fakat orjinal izden çok daha küçük olacağı için tercih edilebilir.

Ya da bu sivilce yara izi kesip çıkarıldıktan sonra bir deri nakli yapılabilir. Bu deri genelde kulağın arkasındaki deriden alınır. Bunda da yine iz kalabilir ancak ilk sivilce izinden daha az fark edilecektir.