Romatoid Artrit
Romatoid artrit nedeni tam bilinmeyen kronik, sistemik, otoimmün bir hastalıktır. Bu durum bağ dokusu elemanlarını etkileyerek eklemler, tendonlar, ve ligamentlerde tahribat yapar. ABD de 2 milyon civarında insan bu hastalıktan etkilenmektedir. Kadınlar romatoid artrite yakalanmaya iki-üç misli daha yatkındırlar ve başlangıç genellikle kırk yaşın üzeridir. Bu hastalığın tedavisi bir ekip çalışması gerektirir ve temel olara ik seviyelidir.
Romatoid hastalığın medikal tedavisi romatolog tarafından, mekanik şekil bozuklukları ortopedik ve el cerrahları tarafından yapılmalıdır. Ekibin bdiğer elemanları arasında psikiatrist, fizyoterapist, ortez ve protezci olabilir. Elde cerrahi iki ana nedenle gerekebilir: ağrının azaltılması ve normal mekaniğin sağlanması.
Sinovial hipertrofi şiddetli ağrı yapabilir ve hasta şişmiş, kızarmış eklemlerle prezante olur. Lokal kortikosteroid enjeksiyonları yardımcı olur, fakat bazen sinoviektomi endikedir. Hastalıklı sinoviumun eksizyonu, pannus teşekkülünü engelleyerek, eklem tahribatını önleyebilir. Bu süreç içinde hastalığın medikal tedavisi non-steroidal anti enflammatuarlar (NSAID) veya hastalığı etkileyen antiromatoidler (DMARD) kullanılarak devameder.
Bütün eklemlerde mekanik bozukluklar ortaya çıkabilir ve bazı tipik deformiteler yaratır. Bilekte bu çoğu zaman radial deviasyon şeklindedir, buna karşı parmak eklemlerinde daha karmaşık şekil bozuklukları olur.
Boutonniére Deformitesi
Bu parmak deformitesinin özelliği PIP de fleksiyon ve DIP de hiperekstansiyondur .
Genellikle ekstansör tendonun orta tendonunun zayıflaması ve nihayette kopması sonucu olur. Bunun sonucu proksimal falanks başı lateral bantların arasındaki “düğme deliğinden” yukarı sublükse olur. Bu durum terminal tendonda gerilmeye neden olarak DIP eklemi hiperekstansiyona getirir. Erken safhada yakalanırsa bu durum dinamik cihazlarla düzeltilebilir. Geç vakalarda cerrahiye gerek vardır.
Kuğu Boynu Deformitesi
Kuğu boynu deformitesi boutunniére in mekanik karşıtıdır ve PIP de hiperekstansiyon, DIP defleksiyon şeklinde deformite yaratır.
Bu deformite birkaç değişik nedenle ortaya çıkabilir, bunlar arasında, PIP de voler sinovit ve voler plak yetmezliği, intrinsik kasların gerginliği, ve FDS çevresinde kılıf içi sinovite bağlı olarak PIP eklem volerindeki yapıların gevşemesi sayılabilir. Ekstansör tendonun distal falanksa yapışma yerinde zayıflama veya kopma olmasıyla gelişen çekiç parmakta, tendonun aşırı çekmesi yine bu deformiteye yol açabilir. Boutonniére’de olduğu gibi, kuğu boynu deformitesi de erken safhada cihazlamaya iyi cevap verir. Geç vakalarda cerrahi düzeltme gerekir.
Ulnar Deviasyon
Bu deformite MP eklemlerde gelişir ve uzun ekstansör tendonların ulnar tarafa sublüksasyonu ile beraberdir. Bilekte radial deviasyon la beraber parmakların unlara eğilmesi, elde tipik bir “Z” deformitesine yol açar.
MP eklemlerin radial kollateral ligamentleri incelip uzamıştır, ulnar kollateraller ise kısalarak deformiteye katkıda bulunur. Çoğu zaman eklemlerde ilaveten voler sublüksasyon da vardır. Erken yakalanırsa, dinamik cihazlama hem deformiteyi düzeltmeye yardımcı olur, hem de sinoviti azaltır. Geç vakalar cerrahi gerektirir. Eğer MP eklemler tahribolmamış ve volere sublükse değilse, yumuşak dokuların tamiri yeterli olur. Tahrip olmuş veya volere çıkık eklemlerde ilaveten eklem protezi gerekir.
|