Tıbbi literatürde “Molar
Gebelik” veya “Mol Hidatiform”, halk arasında ise “Üzüm Gebeliği”
olarak geçen gebeliğin bu anormal şekli, “Gestasyonel Trofoblastik
Hastalıklar” grubu içinde yer alan özel bir durumdur.
Gestasyonel
trofoblastik hastalıklar, embriyonik dönemde bebeğin plasenta ve
zarlarını oluşturan hücrelerden köken alan bir takım hücrelerin
kanseröz değişimlerini içine alır.
Mol gebeliği, gestasyonel
trofoblastik hastalıklar grubu içinde en sık olarak rastlanılan ve
aslında iyi huylu (benign) bir durumdur. Bu gruptaki diğer anormal
durumlar ise koryokarsinom ve invaziv moldür.
Mol Hidatiform; Komplet (Tam) İnkomplet (Tam olmayan) olarak ikiye ayrılabilir.
Komplet Mol Haditiform
Ultrasonda;
fetüs ve fetüse ait yapılar bulunmayıp, yalnızca plasentanın olduğu ve
plasentanın tipik görünümü ile tanısı genellikle kolaylıkla konulabilen
mol şeklidir. Plasenta ve eklerindeki hücrelerde -adeta üzüm tanesine
benzer- şekilde ödem, şişlik ve genişleme mevcuttur. Bu durum
ultrasonda tipik olarak “karyağdı manzarası” olarak
isimlendirilmektedir. Mol gebeliğinde yapılan ultrasonda “kar yağdı manzarası”Bazen mol ile birlikte her iki yumurtalıkta kistler de görülebilir. Bu kistlere “Teka Lutein kistleri” adı verilir.Ultrasonda “Teka Lutein kistleri” nin görüntüsü
Görülme sıklığı 2000 gebelikte bir olup, çoğunlukla çok genç veya çok yaşlı gebeler risk altındadır.
Komplet
molde tanı, bir adet gecikmesi sonrası yapılan gebelik testinin pozitif
olması sonucunda hastanın vajinal kanama şikayeti ile veya rutin olarak
doktora muayene için gelmesi ile konulmaktadır.
Kanalar çok
hafif (lekelenme tarzında) olabileceği gibi çok fazla miktarda da
olabilir. Ayrıca bazen bu hastalar ilerleyen gebelik haftalarında
bebeğin oynamasını hissetmeme şikayeti ile de hekime başvurabilirler.
Ultrason
yapılmasına rağmen yine de tanı için şüphede kalınan durumlarda kanda
Beta HCG testine bakılır. Molde bu değer, aynı gebelik haftasındaki
normal bir gebeliğe kıyasla daha yüksektir.
Gebeliğin ilk ayında
normal olarak da görülebilen bulantı ve kusmalar (hiperemezis) molde
genel olarak çok daha şiddetli olur. Bulantı ve kusmaların nedeni, mol
gebeliğinde normalden fazla olarak salgılanan Beta HCG hormonudur.
Ayrıca
yine Beta hCG hormonunun yüksekliğine bağlı olarak bazı hastalarda
çarpıntı, terleme, sinirlilik ve gerginlik gibi “hipertroidi (tiroidin
normalden fazla çalışması)” durumunu taklit eden bulgular olabilir.
Bunun nedeni ise bHCG hormonunun biokimyasal yapısının tiroidi uyarıcı
hormona (TSH’a) benzerliğidir.
Yapılan pelvik muayenede, uterus
(rahim) olması beklenen gebelik haftasına göre daha büyük ve yumuşak
kıvamdadır. Rahim içerisindeki üzüm tanesine benzer şekildeki
kesecikler zaman zaman dökülüp vajinal yola dışarı atılabilir.
Molde erken tanı son derece önemli olup, bu tedaviyi oldukça kolaylaştırıcıdır.
Tedavi Üzüm
gebeliğinin tedavisinde, rahim içinin “vakum aleti” ile boşaltılması
(vakum ekstraksiyonu) altın standarttır. Bir tür kürtaj işlemi olan bu
uygulama, normal kürtaja göre daha riskli olup yalnızca hastane
koşullarında yapılmalıdır. Kanama riskinden ötürü sorumlu hekim
tarafından tedbir olarak önceden kan isteminde bulunabilir.
Vakumla
gebeliğin boşaltılmasından sonra hastalar mutlaka izleme alınırlar.
Çünkü moldeki hücrelerde habasiyet (kötü karakterli olma özelliği)
riski vardır. İzlemler, daha çok Beta HCG testi ve eğer gerekirse
ultrason muayeneleri ile olur.
İzlemlerin düzgün olarak
yapılabilmesi için en az bir yıl süreyle gebelik yasaklanır. Gebelikten
uygun şekilde korunabilmek için doğum kontrol hapları veya RİA (Spiral
uygulaması) verilebilir.
İzlemler için işlem sonrası ilk 3 ay 2
haftalık aralarla kanda hCG değerine bakılır. Kan düzeyleri normale
indikten sonra 6 ay süreyle ayda bir, daha sonra da en az 6 ay süre
içinde 2 ayda bir bu test tekrarlanır. Bu sürenin sonunda düzeyler
normal seyredip nihayetinde sıfırlanıyorsa takip sona erdirilir ve
gebeliğe izin verilir.
Eğer ilk başlangıçta kan Beta hCG
düzeyleri düşmez ya da aynı kalırsa (plato çizerse) veya bir süre
düştükten sonra yeniden artmaya başlarsa “kemoterapi” yani ilaç
tedavisi başlanılır.
Bu durumda, hastada beyin tomografisinden
akciğer filmine kadar pek çok tetkik yapılarak metastatik odak aranır.
Gerekli olduğu hallerde son çare olarak rahim alınabilir (histerektomi
operasyonu).
İnkomlet Mol Hidatiform Burada rahim içinde fetus mevcuttur, ancak kromozom olarak anormallik vardır.
Ultrasonda
plasenta yine hidropik, şiş ve ödemli bir görünüme sahiptir. Komplet
molden farklı olarak kanser potansiyeli taşımaz. Tedavisi, fark
edildiği anda gebeliğin komplet mole benzer şekilde sonlandırılmasıdır.
KAYNAK: HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
Komplet (Tam)
