Kist Hidatik, Kist hidatid, Csyt Hydatid

Zoonotik ve paraziter bir hastalıktır.

kist hidatik hastalığını yapan parazitin adı nedir?

ekinokok granulosis ve ekinokok multifome. ülkemizde birinci parazite bağlı kistler daha çok görülür. E. multiforma daha çok çoklu kist yaparken, E.granulosis daha çok soliter kistler yapmaya meyillidir.

Parazitin yaşam döngüsü nasıldır? insanda hastalık nasıl oluşur? hangi organlar en çok tutulur?

parazitin erişkinleri köpek gibi et yiyicilerin ince barsaklarında yaşarlar. ve bu hayvanların dışkısı ile milyonlarca embriyolaşmış yumurta toprağa yayılır. bu yumurtaları yiyan ara konakçılar (koyun, inek,domuz ve insanlar) genelde temiz olmayan sebze tükeitimi sırasında alırlar. E. multiforme de ana konakçı tilkiler ara konakçı ise farelerdir.

Ara konakçının sindirim sisteminde mukzoya tutunan yumurta 35 mikrondur. portal venöz sisteme geçerek karaciğere geçerler. burada sinosidleri çoğu geçemez ve bu yüzden en çok kistler karaciğerde oluşur. çok az yumurta sinosidleri geçebilir ve akciğer dahil beyin ve kemik gibi dokulara gidebilir. yerleştiği yerde larva olup büyümeye ve çevresinde knedisine bir zar oluşmasına yol açar. kistin iç yüzeyinde germinatif zar denen yerde scoleks denen oluşumlar oluşur bunlarda kız kistleri ve hidatik kum denen mateyal oluşur kistin içinde scoleksler  vekız kistler yüzer. kist sıvısı oldukça allerginik bir yapıdır. ve rüptür olması durumunda anaflaksik bir reaksiyon gelişebilir. kistler zamanla ortlama yılda 1 cm hızla büyüyebilirler ve etraf dokular baskı ve safra yollarına açılma, ruptur olma gibi koplikasyonlara yol açarlar. bazen kistin sış zarında küçük defeklerden dışarı çıkan skoleksker yeni kistler oluşturular.

koyun,sığı ve domuz gibi hayvanların karaciğerlerinde oluşan kistler köpek gibi hayvanlarca yenildiği takdirde bu kistlerdeki parazitler köpeklerin ince barsağında yeniden erişkin parazit olurlar ve yumurta oluşturacak erişkinler olrular böylece dögü böylece deva eder. döngüyü kırmak için kistli hayvan organlarını oldukça derinlere gömerek et yiyicilere ulaşması engellenmelidir.

Tanıdan ne gibi testler kullanılır?

genlede ultrason kistleri göstermekte başarılıdır. ultrason aynı zamanda kistin aktif büyüyen bir kistmi yoksa durağnalşmışmı yoksa kireklenmiş ve artık ölü bir kist olup olmadığınıda söyleyebilir.

CT, scintigrafide kist hidatik tanısında kullanılabilir.

kistleri diğer karaciğer kistlerinden ayrmada serolojik testler kullanılabilir.

Casoni, weinberd, IHA,ELİSA testleri mevcuttur. bunlarda yalancı pozitiflikler sorun oluşturabilir. başarılı cerrahi tedavilerden sonra bu testlerin negatifleşmesi yıllar alabilir. tedavi sonrası takipte bu yönü ile weinberg tesi daha çabuk negatifleşir.

tedavide ne seçenekler vardır?

uzun yıllar ana tedavi cerrahi olagelmiştir.

cerrahi öncesi ve sonrası , başka nedenlerle cerahi olamıyan vaklarda ve multikistik beyin tutulumlarında ilaç tedavisi tek başına verilmek zorunda kalabilir. Mebendazol ve albendazol etkili ilaçlardır. praziquantel de etkilidir.

tek soliter kistlerde son yıllarda radyolojik girişimsel metodlarda kistin boşaltılması, ekonisidal ajanlarla kist içinde parazit komponenetlerinin öldürülmesi işlemleri daha sık olarka yapılmaya başlanmıştır.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)