Dış gebelik, ektopik gebelik..doktormatik

 Dış gebelik gebeliğin normalde yerleşim yeri olan rahim içinde olmamasıdır.  En sık tüplerde %99,nadir olarak yumurtalıklar,karın boşluğunda ,ligamentlerde,rahim ağzında gelişebilir.  En sık ampula dediğimiz bölümünde gelişir.

 Normalde her gebelik tüplerde oluşur ve 3-5 gün burada geliştikten sonra rahme iner.Oluşan gebelik rahme inemezse tüplerde büyür.Tüpün hacmine göre gelişir.Tüpde yerleştiği yer büyümesi,gelişmesi için önemlidir.Tüpün rahme yakın yerindeki kısım dar ve kanlaması fazladır.Bu kısımdakiler erken tüpün patlaması ile ayrılabilirler ve patlama(rüptür) sırasında fazla kanama yapabilirler.Tüplerin rahminden uzak olan,yumurtalıklara yakın bölümü daha geniş ve damarlanması daha azdır.Buradaki dış gebelik daha fazla büyüyebilir  bazen burda belli bir büyüklükten sonra abortus dediğimiz gelişimi duraklanarak sonlanabilir.Bu bölgedeki gebeliklerde de rüptür olabilir.Yumurtalıklarda gelişen dış gebelikler oldukça nadirdir.Bunlarda abortus veya  kanama ile sonuçlanabilir.Karın boşluğunda(periton) ve ligamentlerdeki gebelikler oldukça nadirdir.Bunlarda abortus ve kanama çok çok nadiren belli bir haftaya kadar gebelik büyümesi ile sonuçlanabilirler.Bütün dış gebelik türlerinde molar gebelik gelişebilir.Bu durum dış gebelik materyalinin biyopsi ile incelenmesiyle konulur.
             

     dış gebelik seyri özetle şu şekillerde sonuçlanabilir;
  -Dış gebeliğin kendiliğinden büyümesin duraklamaı,gerilemesi,vücut tarafından temizlenmesi (abortus-regresyon-absorbsiyon)
  -Dış gebeliğin patlaması(rüptür),karın boşluğuna veya çevre bağlar (ligamentler) içine olabilir.
  -Tubal mole dönüşmesi(tubal üzüm gebeliği)
  -Pelvik hematosel.Gebelik materyali ve beraberindeki kan batında birikir.
  -Abdominal gebelik

 Dış gebeliğin tekrarlanma olasılığı %10-15 civarındadır.

 Dış gebelik tedavisinden sonra tüplerin durumu ne zaman ve nasıl değerlendirilir?  
 
 Dış gebeliğin ister medikal isterse cerrahi tedavisinden sonra tüpler veya kalan diğer tüpün durumu 3-6 ay sonra Hsg(rahim filmi)çekilerek değerlendirilir.

Heterotopik (kombine)gebelik ne demektir?
Aynı anda rahim içi gebelik ve rahim dışı gebeliğin beraber bulunmasıdır.30.000 gebelikde bir gözükür.Günümüzde tüp bebek uygulamalarınnın artması ile bu oran%1 lere yükselmiştir.

Servikal gebelik ne demektir?
Nadir gözüken gebeliğin rahim ağzında yerleşmesidir.Gebelik nadiren 6.haftayı aşar.Tetavisi küretajdır.Servikal gebelik kriterleri şunlardır;
   -adet gecikmesi sonrasında ağrısız vaginal kanama
   -Yumuşak büyük bir rahim ağzı
   -Gebelik kesesi rahim ağzı kanalında(endoserviks)dır.
   -Rahim ağzı dış kanalı kapalıdır

Ovaryal(yumurtalık gebeliği) gebelik ne demektir?
Çok nadir gözüken gebeliğin yumurtalıklarda oluşmasıdır.Yumurtalıkta çatlayan follikülün içndeki yumurta hücresinin rahim boşluğuna atılaması ve spermin yumurtalığa gelerek bu hücreyi(oosit) döllemesidir.Şikayetler tüpdeki dış gebeliğe benzer.Tedavisi genelde cerrahidir.

• karın ağrısı %99
• vajinal kanama %74
• kasık ağrısı
• adet geçikmesi %68 , adet görmeme ,amenore
  
• Yumurtalık ve tüplerde hassasiyet %96
• Karın büyümesi, karında şişlik
• Alt karın boşluğunda kitle, pelvik kitle
• Ateş %2
• Senkop, bayılma
  

  -Dış gebelik belirtileri gebeliğin yerleştiği yere, gebeliğin haftasına, gebeliğin rüptür olup olmamasına, gebeliğin bozulup (abortus , düşük) bozulmadığına göre değişir.

•  -Gebelik testleri(beta hCG)
  •  Dış gebelikte kanda gebelik hormonu(beta hcg) neyi gösterir?
    
     Kanda gebelik tahlili idrara göre daha hassas sonuç verir.BetahCG ölçmek yanlızca gebeliğin varlığını gösterir bu gebeliğin iç gebelik mi dış gebelik mi olduğunu göstermez.BetahCG yi üreten gebelik kesesindeki canlı olan hücrelerdir.Kese boyutunun artması bu hücrelerin çoğalması ve betahCG artımına neden olur.Bozulan keselerde üretimde azalacaktır.BetahcG değeri hastanın klinik belirtileri ve ultrasonografi gibi diğer tanı yardımcı yöntemleri ile beraber değerlendirilerek  tanıya ulaşmaya katkıda bulundurur..BetahCG  ayrıca dış gebeliğin tedavisinin planlamasında ve takibinde yardımcı olur.
    
• -Rahim biyopsisi
• -Kuldosentez
• -Laparaskopi

•  -Ultrasonografi(vaginal)

  -Cerrahi tedavi
     .laparaskopi
     .laparatomi
  -Koruyucu cerrahi

Dış gebeliğin tedavisinde  koruyucu cerrahi yaklaşımın amacı nedir?

 Dış gebelikte konservatif cerrahinin en önemli amacı tüpleri alınmasından kurtarmak için minimalist yaklaşmak kişinin doğurganlık potensiyelini azaltmamaktır.

      .salpingotomi
      .elle sıvazlama
      .segmental rezeksiyon

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi Tel. : 0 530 286 29 80 Tel. : 0 532 652 52 06   Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul ( Gulsuyu Metro duragi karsisi)