GirişBeyin Anatomisi
Beyin kafatası içinde yer alan ve vücudumuzdaki tüm fonksiyonları kontrol eden bir organdır.
Beyin 4 lobdan oluşur: frontal, parietal, temporal ve oksipital loblar. Bu loblar her iki beyin yarıküresinde yer alırlar.
Frontal lob: Beynin alnın arkasında kalan ön bölümüdür. Planlama, organizasyon, problem çözme, dikkat, kişilik, duygusal durum gibi fonksiyonları vardır.
Frontal lobun ön bölgesine prefrontal kortex adı verilir. Bu bölge yüksek bilinç fonksiyonlarında çok önemli bir bölgedir. Kişilikle ilgili merkezler buradadır.
Frontal lobun arka bölgesi vücudun karşı tarafının hareketlerinin idare edildiği merkezdir.
Parietal lob: Frontal lobun arkasında bulunur. Sağ parietal lob hasarında kişi üç boyutlu olarak çevre ile bedeninin ilişkisini kaybeder. Sol parietal lob hasarında ise konuşulanı ve yazılanı anlama yeteneği bozulur.
Parietal loblarda vücudun karşı yarısından gelen dokunma, basınç gibi duyuların hissedildiği merkezler vardır.
Temporal lob: Şakakların arkasında yer alan loblardır. Koku ve işitme ile ilgili merkezler bulunur. Yeni bilgilerin düzenlenmesi ve kısa dönemli hafıza ile ilgilidir.
Sağ temporal lob özellikle resimlere ve yüzlere ait hafıza, sol temporal lob ise kelimeler ve isimlere ait hafıza ile ilgilidir.
Oksipital lob: Beynin arka kısmında ensenin üzerinde yer alır. Görme merkezidir. Görmenin anlaşılması ve eski bilgilerle birleştirilmesi bu bölgede yapılır. Bu bölgenin hasarları görme alanında defektlere yol açar.
Beyin sapı: Omurilik soğanı adı da verilen bölge beynin alt tarafında omurilikten hemen önce yer alır. Yaşamak için gerekli olan tüm fonksiyonlar buradan yönetilir. Soluma, uyanıklık, kalbin atması, kan basıncı gibi. Kranial sinirlerin çoğu bu bölgeden beyni terk ederler. Vücuttan gelip omurilikten geçerek beyne giden sinir liflerinin de geçiş yaptığı bir kavşak bölgesidir. Mezensefalon, pons ve medullo oblongata isimli 3 bölümden oluşur.
Beyincik: Ense hizasında yer alır. Hareketlerin koordinasyonu ve denge ile ilgilidir. Bozukluğunda yürüme güçlüğü, el hareketlerinde koordinasyon bozukluğu ortaya çıkar.
Kranial Sinirler: Beyinden çıkıp vücudun gerekli bölgelerine giden sinirlerdir. 12 çifttir.
1. Olfaktor sinir: Koku alma
2. Optik sinir: Görme
3. Okulomotor sinir: Göz hareketleri
4. Troklear sinir: Göz hareketleri
5. Trigeminal sinir: Yüzün duyusu ve çiğneme kasları
6. Abdusens siniri: Göz hareketleri
7. Fasial sinir: Yüz kaslarının hareketleri
8. Vestibulokohlear sinir: İşitme-denge siniri
9. Glossofaringeal sinir: Yutak bölgesi siniri
10. Vagus siniri: Kalp atımı ve iç organların idaresi
11. Aksesuar sinir: Boyun ve omuz hareketleri
12. Hipoglossal sinir: Dilin hareketleri
|