Giriş Rahim kanseri veya tıbbi literatürde "uterin kanser veya uterus
kanserleri" denildiğinde rahim içini döşeyen endometriumdan (rahim iç
zarı) kaynaklanan kanserler anlaşılır. Bu kanserlere "endometrium
kanseri" de denir.
Kadınlardaki tüm kanserler arasında dördüncü sırada olup, aynı zamanda en sık görülen kadın üreme sistemi kanseridir. Rahim kanseri genellikle menopoz sonrası yıllarda ortaya çıkmaktadır. Genellikle 50-60 yaşları arasında görülür.
Rahim
kanseri endometrium dokusunda geliştikten sonra kadın üreme sisteminin
diğer organlarına da yayılma eğilimindedir. İlk önce rahim ağzı
(serviks), tüpler ve yumurtalıklara doğru yayılır. Daha ilerlemiş
hastalık durumlarında lenfatik damarlar aracılığı ile vücudun diğer
bölümlerine atlar. Bir kanserin lenf veya kan yoluyla yayılması olayına "metastas" denir. Uterus (Rahim) Kanserlerinde Risk Faktörleri Geç menopoz Çocuk doğurmamış olmak Genç yaşlarda adet düzensizlikleri, adet gecikmeleri, PCOS Şişmanlık (Obesite) Hipertansiyon Şeker hastalığı (Diabetes mellitus) Endometrial hiperplazi öyküsü olanlar Önceden
doğum kontrol hapı kullanmış veya kullanmakta olanlar rahim kanseri ve
yumurtalık kanseri için risklerini azaltırken, rahim ağzı (serviks)
kanseri için risklerini arttırırlar.
Uterus Kanserlerinde Ne Tür Şikayetler Olur?
Rahim
kanserinin ilk bulgusu menopoz sonrası dönemde vaginal kanamalar
iken adet gören kadınlardayse düzensiz adet kanamaları şikayetleridir.
ÇOK
ÖNEMLİDİR!!! Menopoz sonrası kanaması olan veya 40 yaş sonrası artmış
(özellikle pıhtılı) vaginal kanama şikayeti olan tüm kadınlar rahim
kanseri riskine karşı doktora başvurmalıdır.
Ayrıca periyodik
jinekolojik muayeneler sırasında vaginal ultrason ile rahim iç zarı
(endometrium) kalınlığı ölçümü de rahim kanseri hakkında fikir
verebilmektedir.
Menopoz sonrası yıllarda kalınlaşmış bir endometrium izlenmesi durumunda da hastalar kanser açısından değerlendirilmelidir.
Pap-smear
testi rahim kanseri erken tanısında kullanmaya elverişli bir test
değildir. Bu test daha çok rahim ağzı (serviks) kanseri taramasında
önemlidir.
Rahim Kanserlerinde Tanı Nasıl Konulur?
Rahim kanseri kesin tanısı, rahim içersinden kürtaj yolu ile parça alınması
(probe küretaj veya fraksiyone küretaj) ve bu parçanın mikroskop
altında bir patoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi ile konur.
Patolojik
değerlendirmede rahim kanseri tanısı konmuşsa, kanser hücrelerinin
davranış potansiyelini gösteren hücresel "grade" (kanserin derecesi)
belirtilir. Bu aşamadan sonra rahim kanserinin yayılma derecesini
saptamak için ek tetkikler yapılabilir.
Rahim Kanserlerinde Tedavi Nedir?
Rahim kanserinin tedavisinde cerrahi olarak rahimi almak (histerektomi operasyonu) temel prensiptir.
Operasyon
sırasında hastalığın yaygınlığını saptamak amacıyla karın içersinden
örnekler alınır, tüpler ve yumurtalıklar çıkartılır. Bunlara ilave
olarak alt karın bölgesi ve aort damarı etrafındaki lenf bezlerinden de
örnekler alınır.
Ameliyat sonrasında çıkartılan tüm parçalar patolojik değerlendirmeye alınarak hastalığın yaygınlığı saptanır.
Eğer kanser rahim dışarısına yayılmamışsa histerektomi tam kür sağlar.
Ancak
kanser başka organ veya lenf dokularına da yayılmışsa ek bir tedavi
gerekecektir. Bu tür ilerlemiş rahim kanserlerinde cerrahiden sonra
radyasyon (ışın) tedavisi uygulanmaktadır. Çok özel bazı durumlarda
ilaç tedavisi (kemoterapi) de rahim kanseri tedavisinde
uygulanabilmektedir.
KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
Geç menopoz
