Ýþtahsýz çocuða yaklaþým tarzý nasýl olmalý?
Ýþe çocuðun neden yemek istemediðini anlamakla baþlamak gerekir.
Çocuðun bir hastalýðý mý var, ilgi çekmek mi istiyor, yoksa ihtiyaç fazlasý sevmediði gýdalara zorlamaya karþý mý direniyor, aile içindeki bir sorun veya gerginlik veya iletiþim problemi nedeniyle ruhsal bir sýkýntý mý yaþýyor, kardeþin doðmasý, okula yeni baþlamasý ya da ölüm, ayrýlýk gibi nedenler var mý?
Acaba yemeyerek sizi üzeceðini öðrendiðinden size karþý tepkisini bu yolla mý gösteriyor, yoksa aslýnda iþtahý iyi de siz yanlýþ besleme mi yaparak iþtahsýzlýðýna zemin hazýrlýyorsunuz?
Bu ve benzeri nedenlerin araþtýrýlýp açýða çýkarýlmasý gereklidir. Bu bakýmdan öncelikle iþtahsýz çocuðu muayene ve gerekiyorsa incelemelerden geçirdikten sonra çocukta beslenme yetersizliði veya herhangi bir saðlýk problemi yoksa, büyüme ve geliþme normalse, endiþeye gerek yoktur.
Bu durumda yeterli beslendiði düþünülmeli, öðün atlamasý bile normal sayýlmalýdýr.
Yemekleri süsleyerek cazip hale getirin
Ýþtahsýz çocuðun beslenmesinde miktar yanýnda besin içeriði daha önemlidir. Besin kalitesi yüksek, çocuðun daha severek yediði gýdalarý tercih etmeli, kesinlikle miktar için zorlama yapýlmamalý, bunu çocuðun belirlemesine izin vermelidir. Her çocuðun belirli bir mide kapasitesi vardýr. Çocuðun mide kapasitesi zorla deðil, teþvik edici davranýþlarla geliþtirilebilir. Ýsteksiz zorla yenen gýdalarýn daha sonra çýkarýldýðý sýktýr. Çocuða deðiþik alternatifler sunmanýn yanýnda alýnmasý gereken besinleri çeþitlendirmek, severek yediði formatta hazýrlamak (kýzartma, haþlama, köfte veya ezme yaparak, söðüþ veya salata þeklinde karýþtýrarak vb.) süsleyerek göze daha hoþ görünür hale getirmek teþvik edici olabilir. Çocuk sofraya aile ile birlikte oturmalý, iþtahla yemek yiyenleri görmelidir. Diðer bireyler mesela baba yemekte kusur arýyor ve yemek seçiyorsa çocuðun iþtahla yemesi beklenemez. Yemek küçük porsiyonla ve hoþ görünümlü sunularak cazip hale getirilmelidir.
Sofrada TV açýk olmamalý
Kendisinin yemesine izin verilmesi çocuk için teþvik edici, baðýmsýz kiþilik geliþtirmesine de katký saðlayan bir davranýþ olacaktýr. Sofra, oyuncaklardan, açýk televizyon vb. gibi dikkat daðýtýcý þeylerden uzak olmalýdýr. Uygun havalarda açýk havada ailecek yemek ve piknikler iþtahý geliþtirici etki gösterebilir.
Yemek aralarýnda abur-cubur yemesine müsade etmeyin
Karný acýkan çocuðun yemeði, iþtahý kaçmadan hemen verilmelidir. Yemeðin gecikmesi iþtah azalmasýna neden olur. Yemek yerken sabýrlý davranýlmalý, belirli bir süre yemesi için zaman verilmeli, hâlâ yemiyorsa tabaðý kaldýrýlmalý, ardýndan alternatif gýdalar ve þekerleme türü rüþvetler sunulmamalýdýr. Az yediði için çocuðun yemek aralarýnda meyve, meyve suyu, süt ve benzeri aperatif atýþtýrmasýna izin verilmemelidir. Öðün aralarýnda ve yemek öncesinde düzensiz olarak gýdalarýn alýnmasý, ne yerse kâr mantýðýyla sürekli arkasýndan kaþýkla dolaþýp yedirme ve midede sürekli besin bulunmasý acýkma duygusunun geliþmesini engeller. Acýkmayan çocukta ise iþtah geliþemez. Sofrada yemediðinde ikinci öðüne kadar aç kalacaðýný bilen çocukta beslenme düzeni daha çabuk yerleþecektir.
Genellikle tek çocuklarda, aþýrý özen ve ilgi ile þýmartýlan çocuklarda iþtahsýzlýk daha sýktýr. Annenin titiz beslenme yöntemleri uygulamasý, öðünün zamaný, yemek çeþit ve miktarlarýnda zorlamalar fayda vermeyen uygulamalardýr. Çocuðun iþtahsýzlýðýnda annenin kiþilik yapýsý ve tutumu önemlidir.
Aile içindeki problemler, gerginlik ve tartýþmalar, çocuðun ruhsal yaþamýna ve iþtahýna doðrudan zarar verir. Çocuklarýn, çok sevdiði büyüklerinin üzüntülerinden etkilendikleri ve iþtahlarýnýn kesildiði dikkate alýnýrsa sýkýntý ve üzüntüleri çocuða hissettirmemek önemlidir. Çocuðun aile içi iletiþimindeki sorunlar, kardeþ geçimsizliði ve kýskançlýklar iþtahý olumsuz olarak etkileyebilir. Bazý çocuklar iþtahsýzlýðý, ilgi çekmek ve ayrýcalýk temini için kullanmayý öðrenebilirler. Mesela annenin küçük kardeþi beslemesi kýskanýldýðýndan yemeye karþý tavýr almaya ve yemeðinin anne tarafýndan verilmesini istenmesine yol açabilir.

