Ülseratif kolit ve amebik kolit birlikteliði (Ýnvasiv amibik kolit , invasive amebic colitis) hakkýnda neler bilmeliyiz?
Ülseratif kolit ve amebik kolit birlikteliði (Ýnvasiv amibik kolit , invasive amebic colitis) hakkýnda neler bilmeliyiz?
Ülseratif kolit ve amebik kolit ülkemizde ve bizim coðrafyamýza yakýn akdeniz havzasý ülkelerinde daha sýk görülmektedir. Amibin kendisi altta yatan hastalýðý olan bir baðýrsaða daha kolay yerleþmekte yani ülseratif kolitli bir baðýrsaða daha kolay yerleþmekte ve nekrotik mukozal döküntülerin içerisinde daha kolay barýnabilmektedir. Bu yüzden bazý vakalarda amebik koliti ülseratif kolitli bir baðýrsaktan atmak malesef kolay olmamaktadýr. Buna kronik invaziv amebiyazis, invaziv amibik kolit adlarý da verilmektedir.
Kronik invaziv amebiyazisin klasik tedavisi oral metronizol tedavisi eðer hasta bunu tolere edemiyorsa ÝV olarak yine metronizol 10 gün full dozda tedavi almasý ardýndan ,intraluminal amebisitleri almasý þeklindedir. Bunlar paramomisin, diodoquinol olmaktadýr. Ülkemizde bunlar eczanelerde bulunmamakta ve yurdýþýdan getirilmesi gerekmektedir. Ülseratif kolit ve amebik kolit birlikteliðinde steroid kullanýlmasý sakýncalýdýr. Steroid amibin vücuda yayýlmasýna amebik diseminasyona neden olmakta ve hastanýn amebik diseminasyondan kaybedilmesine sebep olabilmektedir.
Dikkat edilecek bir nokta ise entemoeba histolitika ve entemoeba dispar dediðimiz amipler birbirine çok benzemektedir. Bunlardan entemoeba histolitika esas patojen ve tedavi edilmesi gereken amip iken entemoeba dispar ise tedavi edilmesine gerek olmayan bir amiptir. Dolayýsýyla vakanýn gerçekte hangi amipe sahip olduðunu anlamak önemlidir. Bunun için sadece dýþký örneðinde amip kistlerine bakýlmasý deðil dýþkýda entomeoba histolitika amip antijenin ve kanda entomeoba histolitika antikorlarýnýn bakýlmasý önem arzetmektedir. Ayrýca dýþký mikroskopisinde trofozi içinde yutulmuþ eritrosit görülmesi de E. histolitika lehinedir.
Yanlýþlýkla patojen olmayan bir amip yani entemoeba dispar varkan steroid tedavisinden kaçýnýlabilir, yada tam tersi hastadaki amip gerçekte entemoeba histolitika olup korkmadan steroid verilebilir. Bu takdirde de amebik biseminasyona baðlý hasta kaybedilebilir.
Kiþiler tecrübelerimle (Doç. Dr. Yusuf AKCAN); kronik invaziv amebik vakalarýnda steroidden kaçýnmak zorunda olduðumuzda ve hastalar olaðan metranidazol ve luminal antiamebisitlerle cevap vermediðinde hastayý kolektomiye vermeden önce yerine ÝV sklosporin+metronizol kombinasyonun denenmesi hasta ile tartýþýlmalýdýr. Bu tedaviyi 3 vakamda baþarý ile uyguladým. IV siklosporinin in vitro olarak amipleri öldürme etkisi vardýr. Bu etki nedeni ile siklodpoin bir immun süpresif olmasýna raðmen faydalý olabilmiþtir. Bu 3 vakada hasta kolektomiden kurtuldu. Bu bilgi Hepatogastroenteroloji Kongresinde kongre bildirisi þeklinde sunulmuþtur. Bu bilgi klasikleþmiþ bir bilgi olmadýðýndan fayda –zarar (siklosporinin böbrek toksisitesi ve teorik immunsüresyon etkisi nedeni ile amibik disseminasyon?) oraný göz önüne alýnarak ve hasta onayý alýnarak kullanýlmaldýr.
