Beslenme Tedavisi;
Öncelikle zayýflýða neden olabilecek bir hastalýk durumu olup olmadýðý saptanmalýdýr. Örneðin kiþide metabolizmayý hýzlandýracak troid gibi bir hastalýk durumu varsa bunun mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir, öncelikle endokrinolog tarafýndan kiþinin kan bulgularýna bakýlarak deðerlendirilmesi gerekmektedir, eðer bir saðlýk problemi varsa öncelikle onun tedavisi yapýlmalýdýr, yoksa diyetisyen takibine alýnmalýdýr. Burada önemli olan kiþinin kilo almasýný engelleyen durumun saptanmasýdýr, kiþi çok stresli, psikolojik problemlerden dolayý iþtahsýzlýk problemi yaþýyorsa bu noktada psikolog ve diyetisyen takibi ayný anda yapýlmalýdýr. Özellikle diyetisyen tarafýndan kiþinin detaylý yeme alýþkanlýklarý sorularak nerede hata yaptýðý tespit edilir ve buna göre diyet tedavisi baþlanýr.
Bu hastalarda yapýlan en büyük hata kilo almak için þeker ve þekerli, aþýrý yaðlý besinlere çok yüklenip, enerji yakmamak için de hareketin kýsýtlanmasýdýr. Burada önemli olan dengeli ve yeterli bir beslenme programýnýn oluþturulmasý ve her besin grubundan yeterli tüketimin olmasýdýr, kilo almak için vücuda baþka zararlar verilmemelidir,

Beslenme Önerileri;
Kilo almak kilo vermeye göre çok daha zordur, bu yüzden gerçekten kiþi istekli ve sabýrlý olmalýdýr, hýzlý kilo artýþlarý beklememeli yavaþ yavaþ kilo artýþý olacaðý bilincinde olmalý, dengeli beslenmeyi yaþam tarzý haline getirmelidir. Mutlaka doktor ve diyetisyen kontrolünde kilo alýnmasý saðlanmalýdýr, doðru bir beslenmeyle sadece vücutta yað deðil, kas kitlesinin artýþý da saðlanmalýdýr.

• Sabah kahvaltýsý günün en önemli öðünüdür, mutlaka düzenli kahvaltý edilmelidir
• Ana yemeklerde mide kapasitesini dolduran düþük kalorili çorba, sebze yemeði, salata gibi besinler tüketilmemelidir. Bu besinler tüketildiðinde çabuk doygunluk saðlanýr.
• Kas kitlesinin arttýrýlmasý için protein alýmý arttýrýlmalýdýr. Yaðsýz olarak et, balýk, tavuk, süt, yoðurt, yumurta, kurubaklagiller her öðünde tüketilmeli, sebze yenilecekse etli tercih edilmelidir
• Ana yemeklerde sývý alýmý kýsýtlanmalýdýr. Su, meyve suyu, ayran gibi içecekler ara öðünlerde tüketilmelidir.
• Tüketilecekse protein içeriði olan sütlü tatlýlar tüketilmelidir
• Çay, kahve yerine aralarda süt, ayran, taze sýkýlmýþ meyve suyu gibi içecekler tüketilmelidir
• Sevdiðiniz besinleri tüketimine özen gösterin
• Yemeklerin besin deðerlerini ve enerji içeriklerini arttýrýn örneðin sade bir makarna yerine, ton balýðý, mýsýr, kaþar peyniri katýlmýþ makarna tüketin, salataya peynir, ton balýðý gibi besinler katýn
• Kuru meyvelerin besin ve enerji içerikleri yüksektir. Ara öðünde kuru kayýsý, kuru incir, kuru üzüm gibi besinler tüketin
• Az az sýk sýk düzenli beslenin, belirlediðiniz yemek saatleriniz olsun ve kesinlikle öðün atlamayýn, atýþtýrma þeklinde öðünleri geçiþtirmeyin
• Yemek saatine yakýn iþtahýnýzý kapatacak besinler tüketmeyin.
• Düzenli egzersiz yapýn.
• Yemekleri sevdiðiniz baharatlarla veya deðiþik tatlarla lezzetlendirin, yemeði bir zorunluluk deðil zevk olarak görün.
• Yüksek enerji ve vitamin deðeri içeriðinden dolayý fýndýk, ceviz v.b kuruyemiþleri tüketebilirsiniz.
• Gerekirse enerji alýmýný arttýracak enteral beslenme destekleri ( Ensure Plus, Biosorb Energie v.b ) destek olarak kullanýlabilir

Zayýf kiþilerin diyeti þu þekilde olmalýdýr ;

1.Zayýf kiþilerinde diyeti mutlaka kiþiye özgü olmalýdýr.
2.Diyetin enerji deðeri harcanan enerjiden daha fazla olmalýdýr.
3.Diyetin protein kalitesi yüksek olmalýdýr. Protein miktarý kiþinin günlük gereksinimine uygun ayarlanmalýdýr.
4. Diyet vitamin ve minerallerden zengin olmalýdýr.
5. Hamur iþleri, fazla yað içeren besinler , fast food tarzý beslenerek saðlýklý kilo alýnmasý söz konusu olamaz.
6. Diyetin protein, karbonhidrat ve yað dengesi ayarlanmalýdýr ve yine tek tip besinden oluþan diyet programlarý uygulanmamalýdýr.
Þekerli limonata, taze sýkýlmýþ meyve sularý, tahin pekmez karýþýmlarý , sütlü tatlýlar gib hacmi az fakat enerjisi yoðun besinler iþtahsýz kiþilerde enerji alýmýný arttýrmak için kullanýlabilir.
Zayýflama programlarýnda yapýlan yemeðin görüntüsü de önem taþýmaktadýr. Zaten iþtahsýz olan kiþiler kötü görünen bir yemeði yemek istemeyecektir.
Yemek sýrasýnda fazla su içilmesi kusmaya sebep olabilir, bu nedenle iþtahsýz ve kusmaya meyilli kiþilerin yemekleri çok sulu olmamalýdýr.
Yaðlý besinler midede tokluk hissi yaratacaðýndan dolayý zayýf kiþiler aðýr kýzartmalar, aþýrý yaðlý besinler tüketmemelidir. Haþlama, fýrýnlama yada ýzgara piþirme yöntemleri daha uygundur.

Örnek mönü
Sabah
1 dilim peynir
1 yumurta ( omlet veya menemen þeklinde olabilir)
5-6 zeytin
2 tatlý kaþýðý reçel, pekmez veya bal
domates-salatalýk
2-3 dilim ekmek
Ara
10 fýndýk + 3-4 ceviz
1 bardak süt
Öðle
150 gr ýzgara tavuk
1 porsiyon domates soslu makarna
1 kase yoðurt
Az peynirli salata
1-2 dilim ekmek
Ara
1 bardak taze sýkýlmýþ portakal suyu + bisküvi
Ara
1 porsiyon sütlü tatlý
kuru meyve
Akþam
1 tabak etli Sebze yemeði
1 porsiyon bulgur pilavý
Ayran
Az ton balýklý salata
Ara
2 porsiyon meyve

                                                                                                NÝLGÜN AYDIN

                                                                                                Dyt. Uzmaný

www.nilgunaydin.net

e-mail: naydin05@yahoo.com